ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΓΡΙΑ ΛΙΤΟΤΗΤΑ ΒΛΕΠΕΙ Ο ΣΟΪΜΠΛΕ – «ΞΕΦΟΡΤΩΣΑΝ» ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Του
Α.Π. Θάνου
Τρία σενάρια για την Ελλάδα, δηλαδή το εξής ένα: ελεγχόμενη πτώχευση εντός της ευρωζώνης με σοβαρή πιθανότητα να βρεθούμε, το αμέσως επόμενο διάστημα, αντιμέτωποι με ανεξέλεγκτη χρεοκοπία. Αυτό, άλλωστε, προετοιμάζουν, καιρό τώρα, μια σειρά από διεθνείς «παράγοντες» -κυβερνήσεις, τράπεζες, found, κ.λπ.
Τι έχει, όμως, συμβεί έως σήμερα; Εδώ και ενάμιση χρόνο το μόνο που βιώνουν τα υπερχρεωμένα κράτη (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία) είναι λιτότητα με άγριες περικοπές σε μισθούς, συντάξεις και κυρίως στο κοινωνικό κράτος. [Χιλιάδες οι ανασφάλιστοι άνεργοι που δεν έχουν, πλέον, υγειονομική περίθαλψη και οδηγούνται στις ουρές της Πρόνοιας. Προέρχονται κυρίως από το ΙΚΑ και το ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ)]. Και από κοντά τα ισχυρότερα κράτη (Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία), που οι κυβερνήσεις τους εφαρμόζουν ηπιότερη (προσωρινά;) λιτότητα.
Κοινωνική κατάρρευση
Οι αγορές, βέβαια, για κάποιο λόγο -που δεν μας εξηγούν οι ειδικοί- εξακολουθούν να είναι επιθετικές, καθώς δεν «αποκαταστάθηκε η εμπιστοσύνη τους»! Όλοι, όμως, αντιλαμβάνονται ότι «εδώ και ενάμιση χρόνο η συνταγή της λιτότητας ηγεμονεύει τον πολιτικό λόγο στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ» (P. Krugman, Καθημερινή, 20.09.11 ). Και οι ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται να πελαγοδρομούν. Αντικρουόμενες απόψεις που περιπλέκουν και μπλοκάρουν αποφάσεις, καμιά πολιτική προστασίας, έστω και στοιχειώδης, των υπερχρεωμένων κρατών, καμιά ευρωπαϊκή στρατηγική κόντρα στην οικονομική κρίση.
Αν συνεχιστεί αυτή η οικονομική πολιτική καμιά υπερχρεωμένη χώρα δεν θα διασωθεί ενώ, θεωρείται σίγουρο, ότι θα ακολουθήσουν Ιταλία, Ισπανία και, πολύ πιθανόν, η Γαλλία. [Στα 7 τρισ. ευρώ, από τα 2 τρισ. ευρώ δημοσίου χρέους που εμφανίζουν οι επίσημες στατιστικές, ανέρχεται το κρυφό χρέος της Γερμανίας, γράφει η εφημερίδα Χάντελσμπλατ. Δηλαδή, πλέον, μόνο τα Greece statistics λένε την αλήθεια;].
Η θεωρία του μονόδρομου
Τι πρέπει να γίνει; Αυτό που επαναλαμβάνουν όλοι οι ειδικοί. Στροφή 180 μοιρών στην ακολουθούμενη πολιτική, να αυξηθούν οι κυβερνητικές δαπάνες, να υπάρξουν συντονισμένες παρεμβάσεις από τις κεντρικές τράπεζες. Χωρίς αυτή τη στροφή η καθιέρωση του ενιαίου νομίσματος θα δικαιώνει συνεχώς τους ευρωσκεπτικιστές, που με (προφητική) ακρίβεια προέβλεψαν ότι το ευρώ «θα έφερνε τον οικονομικό όλεθρο και την κοινωνική κατάρρευση». Στην πραγματικότητα, βέβαια, η ευρωπαϊκή οικονομία έχει ήδη «μολυνθεί», όχι, βέβαια, από την Ελλάδα, την Ιρλανδία ή την Πορτογαλία, αλλά από τις κυρίαρχες οικονομικές πολιτικές. Και αυτό είναι που πρέπει να αλλάξει.
Η κυβέρνηση πανικόβλητη, σε νευρική κρίση, χωρίς προσανατολισμό περιμένει μια – δυο δηλώσεις ευρωπαίων ηγετών να τις κάνει σημαία και να πορευτεί. Και μονότονα θεσπίζει νέα σκληρά μέτρα που, σε λίγο διάστημα, θα χρειαστούν και άλλα για να στηρίξουν τα προηγούμενα. Και προσπαθεί, με τη θεωρία του μονόδρομου -ο ίδιος ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε κάθε άλλη πολιτική πέραν της δικής του ως επικίνδυνη για τη χώρα!...-, να καλύπτει όχι μόνο τις εγκληματικές πολιτικές της, αλλά και το γεγονός ότι η κατάσταση συνεχώς χειροτερεύει. Αδιέξοδο.
«Ξεφόρτωσαν» οι τράπεζες
Οι γερμανοί, που ηγεμονεύουν σήμερα στην ευρωζώνη, προετοιμάζουν τις αλλαγές στον τρόπο επέμβασης με αλλαγή των όρων του «πακέτου βοηθείας» της 21ης Ιουλίου –«θα πρέπει να δει κανείς εάν αυτά που είχαν προβλεφθεί τον Ιούλιο ισχύουν ακόμη υπό το φως των πιο πρόσφατων εξελίξεων», είπε ο Β. Σόιμπλε. Και, κατά τους αναλυτές, τούτο μπορεί να σημαίνει ακόμα και ένα haircut του ελληνικού χρέους της τάξης του 50%.
Η αλλαγή πλεύσης των Γερμανών πιθανόν να ερμηνεύεται τόσο από τα εκλογικά αποτελέσματα [η Α. Μέρκελ φαίνεται να «απελευθερώθηκε» από τους Φιλελεύθερους του Ρέσλερ που υπέστησαν βαριά ήττα στο Βερολίνο, αλλά και παγγερμανικά, καθώς, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Stern, βρίσκονται, πλέον, μόλις στο 3%] αλλά κυρίως λόγω της όλο και λιγότερης εξάρτησης των γερμανικών τραπεζών από τα ελληνικά ομόλογα. [Σύμφωνα με το Bloomberg (20.09.11) οι γερμανικές τράπεζες στις 30 Ιουνίου είχαν στην κατοχή τους 17,46 δισ. ευρώ σε ελληνικά ομόλογα έναντι 23,8 δισ. ευρώ τον Μάρτιο. Αντίθετα, οι Γάλλοι κατέχουν ομόλογα ύψους 56,4 δισ. ευρώ].
Και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές τράπεζες, όμως, φαίνεται να έχουν «ξεφορτώσει» ελληνικά ομόλογα (προς την ΕΚΤ) με αποτέλεσμα μια ενδεχόμενη χρεοκοπία της να έχει, σύμφωνα με τον διευθυντή της ευρωπαϊκής διεύθυνσης του ΔΝΤ Αντόνιο Μπόρζες, «καταστροφικές» συνέπειες για την Ελλάδα αλλά μικρότερης σημασίας για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, οι οποίες μπορούν να αντιμετωπίσουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο -«κάτι τέτοιο θα ήταν προφανώς δαπανηρό, αλλά δεν θα ήταν δραματικό», πρόσθεσε.
Σε δέκα χρόνια «φως στο τούνελ»…
Ο Β. Σόιμπλε, πάντως, φρόντισε (Business Week) να προειδοποιήσει ότι «θα χρειαστούν περίπου δέκα χρόνια για να καταφέρει να βγει η Ελλάδα από την κρίση», ενώ προειδοποίησε ότι «η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει στην ευρωζώνη με κάθε κόστος» γιατί «υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να καταρρεύσει η ευρωζώνη» σε περίπτωση χρεοκοπίας της Ελλάδας. Και πρόσθεσε ότι κάτι τέτοιο θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στην εμπιστοσύνη για τον πολιτικό ρόλο της ΕΕ, καθώς και στη δυνατότητά της να αναλαμβάνει διεθνή δράση.
Και οι Ιταλοί, όμως -άμεσα, πλέον, ενδιαφερόμενοι-, εκτιμούν ότι η στάση της Γερμανίας αποτελεί κλειδί για την αντιμετώπιση της κρίσης. «Το 2008», τόνισε ο ιταλός υπουργός Οικονομικών Τζ. Τρεμόντι, «υπήρχε δυνατότητα περιορισμού και διαχείρισης της κρίσης. Τώρα όμως, η κρίση αυτή επέστρεψε -ως ευρωπαϊκή κρίση. Η λύση θα βρεθεί μόνον αν η Γερμανία αποφασίσει να υιοθετήσει μια λιγότερο αβέβαιη στάση και δείξει το αναγκαίο θάρρος, τη δύναμη και το όραμα που χρειάζονται για να επενδύσει περισσότερο στην Ευρώπη, για το καλό της Ευρώπης αλλά και του ίδιου του εαυτού της».
Την ίδια ώρα, από την Ουάσιγκτον, όπου η σύνοδος του ΔΝΤ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Ζαν Κλοντ Τρισέ διαβεβαίωσε ότι η ευρωζώνη έχει αντιληφθεί το μέγεθος της κρίσης -«είμαστε αντιμέτωποι με μια παγκόσμια κρίση που συνδέεται με τους κινδύνους οι οποίοι απορρέουν από τα δημόσια χρέη. Είμαστε το επίκεντρο αυτής της παγκόσμιας κρίσης»- ωστόσο, επιχείρησε να ρίξει τους τόνους σε ό,τι αφορά τις εκκλήσεις προς την ευρωζώνη να επιταχυνθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων για την αντιμετώπιση της κρίσης αυτής.
Οι τράπεζες θα δανείζουν κράτη;
Στην Ουάσιγκτον βρίσκεται από χθες το απόγευμα και ο Ευ. Βενιζέλος ο οποίος θα έχει σήμερα Κυριακή συνάντηση με την Κριστίν Λαγκάρντ (δεν θα δει, ωστόσο, τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Γκάιτνερ) που προτείνει ένα συνδυασμό των παρεμβάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) προκειμένου να σταθεροποιηθούν οι αγορές κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη -«αναρωτιέμαι αν θα ήταν αναγκαίο να έχουμε ένα συνδυασμό των δύο, προφανώς με τη στήριξη των κρατών και εγγυήσεις κατά οργανωμένο τρόπο», είπε η Κρ. Λαγκάρντ όταν ρωτήθηκε για την πιθανότητα οι κεντρικές τράπεζες να γίνουν δανειστές των κρατών. [Το EFSF θα έχει τη δυνατότητα να εξαγοράζει το χρέος των κρατών αφού υπερψηφίσουν τη σχετική μεταρρύθμιση τα εθνικά κοινοβούλια των 17 χωρών της ευρωζώνης, όπως συμφωνήθηκε στη σύνοδο της 21ης Ιουλίου].
Αύριο βράδυ ο Γ. Παπανδρέου θα βρίσκεται στο Βερολίνο προκειμένου να μιλήσει σε συνέδριο των γερμανών βιομηχάνων, ενώ θα παρακαθίσει και σε δείπνο εργασίας με την Α. Μέρκελ. Το Μαξίμου επενδύει πολλά σ’ αυτή τη συνάντηση, καθώς έχει διαπιστώσει τη στροφή της γερμανικής ηγεσίας απέναντι στην ανάγκη (άμεσης, πλέον;) διαχείρισης της κρίσης χρέους που αντιμετωπίζει η ευρωζώνη. Συναντήσεις θα έχει ο πρωθυπουργός και την Πέμπτη, αυτή τη φορά στη Βαρσοβία, όπου θα μεταβεί στο πλαίσιο της διάσκεψης των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.
***
Οκτώ ελληνικές τράπεζες υποβάθμισε η Moody’s εκτιμώντας ότι αυξάνονται τα προβληματικά δάνεια, μειώνονται οι καταθέσεις και υπάρχουν σημαντικές απομειώσεις για τις τράπεζες λόγω της συμμετοχής τους στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους (rollover). Η κυβέρνηση δεν είναι που μας έλεγε ότι συνεχώς αυξάνονταν οι καταθέσεις;..
Ισπανία: Δύσκολο να επιτευχθεί ο αναπτυξιακός στόχος…
Η ισπανική κυβέρνηση παραδέχτηκε ότι είναι δύσκολο να επιτευχθούν οι αναπτυξιακοί στόχοι που έχουν τεθεί για το 2011 και τα επόμενα έτη, λόγω των κινδύνων που παρουσιάζονται από την παγκόσμια ύφεση.
«Οι εκτιμήσεις της κυβέρνησης επικαιροποιούνται κατά την επεξεργασία του προϋπολογισμού», είπε χθες ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης, Χοσέ Μπλάνκο, μετά το υπουργικό συμβούλιο. «Η κυβέρνηση έχει ήδη σχηματίσει άποψη για την οικονομική κατάσταση και διατηρούμε τους στόχους μας μολονότι γνωρίζουμε ότι, υπό άλλες, καινούριες συνθήκες, είναι δύσκολο να επιτευχθούν», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. «Βρισκόμαστε σε μια διαφορετική, δυσμενή κατάσταση, την οποία δεν προβλέπαμε όταν κάναμε τις οικονομικές εκτιμήσεις μας», συνέχισε, επαναλαμβάνοντας την έκκληση της Ισπανίας για «μια κοινή αποφασιστική απάντηση απέναντι στις νέες προκλήσεις της παγκόσμιας οικονομίας».
…Ζυγούρι το ΠαΣοΚ!
Στο εσωτερικό του ΠαΣοΚ οι διαδοχικές συναντήσεις που είχε ο Παπανδρέου με βουλευτές δεν φαίνονται ικανές να αμβλύνουν το εκρηκτικό κλίμα. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠαΣοΚ, βέβαια, βράζει τρία χρόνια τώρα -και ζυγούρι να ήταν θα είχε βράσει!.. Η ψηφοφορία για το χαράτσι στα ακίνητα θα γίνει την Τρίτη ενώ ήταν να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή ακριβώς λόγω των αντιδράσεων -επίσημα γιατί βουλευτές απουσίαζαν στο εξωτερικό και άλλοι ήταν άρρωστοι. Κανείς, πάντως, βουλευτής -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων και κυρίως λόγω τοπικών προβλημάτων και όχι για λόγους πολιτικής- δεν βρήκε το θάρρος να πάει κόντρα στα μνημόνια που προωθεί το Μαξίμου. Εκφράζουν «ενστάσεις» για τις τοπικές εφημερίδες γιατί πιστεύουν ότι έτσι θα μπορούν να πιουν κανένα καφέ εκτός σπιτιού…
Αρκετοί, πάντως, βουλευτές και υπουργοί θέτουν θέμα πρόωρων εκλογών, ενώ ο Θ. Πάγκαλος, που απέρριψε τη λύση των πρόωρων, μίλησε για συγκυβέρνηση. «Σε συνθήκες κρίσης», είπε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη, «βλέπω ως προοπτική τη λύση της συστράτευσης περισσότερων πολιτικών δυνάμεων». Και όταν ρωτήθηκε αν εννοεί συγκυβέρνηση, είπε «ναι, ή αν θέλετε, μια κυβέρνηση που θα προκύπτει από τη στήριξη των δύο κομμάτων». Αντίστοιχη πρόταση μ’ αυτή του Πάγκαλου είχαν διατυπώσει επτά βουλευτές στο ΚΤΕ Οικονομικών την περασμένη Πέμπτη. Πρόταση που απέρριψε ο Γ. Παπανδρέου σημειώνοντας πως «δεν βοηθά η καλλιέργεια φημών και σεναρίων περί εκλογών και όποιας άλλης μορφής κυβερνητικών σχημάτων, που θα μπορούσαν να αποτελούν λύση».
Πέρυσι τον Μάιο με τη ψήφιση του μνημονίου η κυβέρνηση είχε έξι απώλειες περιορίζοντας την δύναμή της στους 154 βουλευτές, αριθμός που αν μειωθεί και άλλο οδηγεί σε πρόωρες εκλογές. Όσοι, πάντως, είχαν αποχωρήσει τότε δεν έχουν συχνή παρουσία στα δρώμενα, πλην ελαχίστων. Η άποψή τους δεν κοινοποιείται, ενώ αποφεύγουν τις δηλώσεις -ούτε φωνή, ούτε ακρόαση. Τηρούν στάση αναμονής ελπίζοντας σε μελλοντική επιστροφή τους στο «μετανοημένο» ΠαΣοΚ; Κανείς δεν γνωρίζει. Προσωρινά λειτουργούν ως εντός, εκτός και επί τ’ αυτά. Με την ελπίδα να μας διαψεύσουν.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
