* 160 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΣΕ ΚΑΤΑΛΗΨΗ
* 100 ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΕ ΚΑΤΑΛΗΨΗ
Oταν στις 24 Αυγούστου η υπουργός παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου πανηγύριζε για τις 250+ ψήφους που λάμβανε το νομοσχέδιο για την παιδεία στο κοινοβούλιο, σίγουρα δεν περίμενε πως μέσα σε μια εβδομάδα πάνω από 200 σχολές θα βρίσκονταν κατειλημμένες με αποφάσεις Φοιτητικών Συλλόγων. Το φετινό φοιτητικό κίνημα έχει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση με τα παλαιότερα, με βασικότερη την ευθεία αμφισβήτηση του νομοσχεδίου από τις παρατάξεις του δικομματισμού. Ας δούμε αναλυτικότερα την ανατομία του κινήματος.
Τα σχήματα της ΑΡΕΝ και της ΕΑΑΚ αποτελούν τους κύριους εκφραστές των πλαισίων κατάληψης. Τα πλαίσια κατάληψης όμως αυτά δε θα μπορούσαν ποτέ να υπερισχύσουν αν δεν στηρίζονταν από τον ανένταχτο κόσμο, ο οποίος για άλλη μια φορά δίνει δυναμικό παρών.
Το ΜΑΣ (επί της ουσίας ΠΚΣ) για άλλη μια φορά ακολουθεί μια αδιέξοδη πολιτική γραμμή σεχταρισμού και απομόνωσης, παρά τις εκκλήσεις των υπόλοιπων αριστερών δυνάμεων. Η πρότασή του είναι «καταλήψεις διοικητικών κτιρίων» και σε ελάχιστες περιπτώσεις λόγω της πίεσης που δέχεται ολιγοήμερες καταλήψεις.
Η ΠΑΣΠ αποτελεί ίσως τη μεγάλη έκπληξη αυτού του κινήματος καθώς στην πλειοψηφία των σχολών συμμετέχει στις καταλήψεις στηρίζοντας τα κοινά πλαίσια αγώνα. Η στάση αυτή έχει δημιουργήσει εσωτερικά προβλήματα στις τάξεις της καθώς ένα σημαντικός αριθμός μελών της διαφωνεί με αυτή την τακτική. Ανεξάρτητα πάντως από την κριτική που ασκεί η ΠΑΣΠ στο νομοσχέδιο, ο κύριος λόγος διαφωνίας της είναι η απώλεια της δυνατότητας επιρροής στα όργανα συνδιοίκησης, όπως ισχύει και για τη ΔΑΠ.
Η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ εκμεταλλεύεται τα φοβικά σύνδρομα μια σημαντικής μερίδας των φοιτητών σχετικά με την εξεταστική. Ενώ στις αρχές του Σεπτέμβρη είτε απείχε από τις συνελεύσεις είτε πρότεινε αναβολή λειτουργίας των σχολών, τις τελευταίες δυο εβδομάδες έκανε την εμφάνιση της στις συνελεύσεις με πλαίσια ανακατάληψης και αυτοαναγορευόταν σε υπεύθυνη δύναμη των πανεπιστημίων.
Βέβαια, το πάτημα στη ΔΑΠ δόθηκε από «ανεξάρτητες κινήσεις για ανοιχτά πανεπιστήμια», οι οποίες προωθούνται από τα ΜΜΕ ως η «άνοιξη των πανεπιστημίων. Αυτές οι ομάδες δεν είναι τίποτα άλλο παρά θνησιγενείς κινήσεις χωρίς πολιτικό περιεχόμενο που μόνο στόχο έχουν το άνοιγμα των σχολών. Ασκούν ελάχιστη κριτική στο νόμο ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις δεν διστάζουν να συμμαχήσουν με τη ΔΑΠ αποδεικνύοντας ότι αποτελούν άλλο ένα στοιχείο αποπολιτικοποίησης των συλλόγων που εν τέλει απορροφάται από την ατομικιστική λογική που διέπει τη ΔΑΠ.
Κόντρα, λοιπόν, στο μπλοκ ανακατάληψης που έχουν σχηματίσει τα αστικά κόμματα, μερίδα καθηγητών και ένα σημαντικό κομμάτι της φοιτητικής κοινότητας με πρωτοστάτη τη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ οι φοιτητές συνεχίζουν τις καταλήψεις σε 160 σχολές και τις πορείες σε όλη την Ελλάδα. Mαζί τους έχουν και τους καθηγητές της Συσπείρωσης αλλά και από άλλους χώρους με τους οποίους διατηρούν συνεχείς επαφές. Παράλληλα, απευθύνουν κάλεσμα κοινού αγώνα σε μαθητές, διδακτική κοινότητα αλλά και εργατικά σωματεία.
Στράτος Νούρος
Ψίχουλα στις Σχολικές Επιτροπές
Από τον προηγούμενο Μάρτη ξέρουμε για τις καινούργιες Σχολικές Επιτροπές (αντί για μία Σχολική Επιτροπή για κάθε σχολείο, κάθε βαθμίδας, μία Σχολική Επιτροπή για όλα τα δημοτικά ανά Διαμέρισμα και μία για τα γυμνάσια-λύκεια). Δηλαδή, στην ουσία μιλάμε για την κατάργησή τους ή για το μαρασμό τους, αν αναλογιστούμε πόσα διαφορετικά προβλήματα αντιμετωπίζει κάθε σχολείο (συγχωνεύσεις σχολείων με μοναδικό κριτήριο τον περιορισμό των εξόδων, συνωστισμός στις αίθουσες από το μεγάλο αριθμό μαθητών, ελλιπής συντήρηση, παλαιότητα και ακαταλληλότητα κτιρίων, πολύ μικρά ή ανύπαρκτα προαύλια, αίθουσες εργαστηρίων που μετατρέπονται σε αίθουσες διδασκαλίας, μία καθαρίστρια για περισσότερα από 1.200 τετραγωνικά, έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού για την αντιμετώπιση της μαθητικής παραβατικότητας, παντελής έλλειψη τάξεων ένταξης για τα παιδιά των μεταναστών και… και… και…). Αν, δε, προσθέσουμε: τις περικοπές στη χρηματοδότηση για την παιδεία, την πρόσληψη διδακτικού προσωπικού που δεν καλύπτει ούτε στο ελάχιστο τις ανάγκες που έχουν τα σχολεία, την ανικανότητα(;) της υπουργού να έχει έτοιμα τα βιβλία με την έναρξη της σχολικής χρονιάς (αρκετές χιλιάδες τόμων, όμως, τις έβγαλε στα βιβλιοπωλεία για να διαβάζουν τα παιδιά όσων δεν έχουν χτυπηθεί από την κρίση), φτάνουμε στο εξευτελιστικό σημείο να μοιράζουν στα παιδιά μερικές σελίδες φωτοτυπημένες, ελαττωματικά dvd και να τους δίνουν ηλεκτρονικές διευθύνσεις για να μελετήσουν από κει. Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, το κλείσιμο των σχολικών βιβλιοθηκών, αφού ο Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων (ΟΣΚ) συγχωνεύεται-καταργείται, όπως και ο Οργανισμός Εκδόσεων Σχολικών Βιβλίων (ΟΕΔΒ). Ο δήμαρχος Αθηνών, κ. Καμίνης, φρόντισε να βάλει κι αυτός το χεράκι του για να κάνει ακόμη πιο δυσχερή την κατάσταση των μαθητών και των γονιών τους: πήρε τα χρήματα που προορίζονταν για τα σχολεία και τα έβαλε σε άλλο λογαριασμό!
Υπάρχουν δύο τρόποι για να σπρώξεις στην αμάθεια τους μαθητές: α) να τους παρέχεις υπερβολικά πολλές γνώσεις, ώστε να αδυνατούν να τις επεξεργαστούν, να τις χωνέψουν και να τις κάνουν κτήμα τους και β) να τους παρέχεις ελάχιστες. Η κυρία Διαμαντοπούλου, προφανώς, διάλεξε τον δεύτερο.
Και ενώ οι Σχολικές Επιτροπές έχουν να αντιμετωπίσουν όλα αυτά τα προβλήματα, οι δικαιολογίες που προβάλλονται για τη μη λειτουργία τους είναι παιδιάστικες, για να μη χρησιμοποιήσω άλλο όρο, σεβόμενος το έντυπο που με φιλοξενεί: ελάχιστες Σχολικές Επιτροπές έχουν πλεόνασμα (κυρίως εξαιτίας της στενομυαλιάς των διευθυντών τους που δεν ξόδευαν τα χρήματα τα οποία έπρεπε να διατεθούν για την αρτιότερη συντήρηση των κτιρίων και για τη βελτίωση των συνθηκών μάθησης των παιδιών). Άλλες δεν χρωστάνε τίποτα και υπάρχουν μερικές που είναι χρεωμένες (κυρίως χάρη στην απόφαση των διευθυντών τους να ξοδεύουν τα χρήματα που τους διατίθεντο για να φέρουν στα σχολεία τους ό,τι θεωρείται απαραίτητο για να διευκολύνουν και να κάνουν πιο ευχάριστες και πιο δημιουργικές τις ώρες διδασκαλίας).
Όποιος έχει συμμετάσχει στις προηγούμενες Σχολικές Επιτροπές γνωρίζει ότι για να γίνουν οι απαιτούμενες εργασίες ώστε να κλείσουν τα βιβλία τους και να μεταφερθούν τα όποια πλεονάσματα ή χρέη στις καινούργιες, δεν απαιτούνται 6 ολόκληροι μήνες. Οπότε, ας την αφήσουμε αυτή τη δικαιολογία και ας ρίξουμε όλες μας τις δυνάμεις ώστε να τους αναγκάσουμε να τις θέσουν σε λειτουργία. Ναι, πράγματι, οι Σχολικές Επιτροπές έχουν να μοιράσουν ψίχουλα, αλλά επαφίεται σ’ εμάς να μην αφήσουμε δασκάλους και καθηγητές μόνους τους, να μην επιτρέψουμε σε κανέναν να αναγκάσει τους γονείς να βάλουν κι άλλο το χέρι στην τσέπη με τη δικαιολογία «Μα δεν υπάρχει τζάμι στην τάξη τους» ή «Ποιος θα πληρώσει για τη θέρμανση των παιδιών;»
Γιώργος Κασαπίδης,
μέλος Σχολικής Επιτροπής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης 6ου Διαμερίσματος
Θέλω να ανοίξει το σχολείο μου
Aνοιξαν επίσημα πριν δύο εβδομάδες τα σχολεία, αλλά στο δικό μου, όπως και σε πολλά άλλα από τις πρώτες κιόλας μέρες, έγινε κατάληψη. Αν και καταλαβαίνω ότι η πρόθεση των παιδιών που έκλεισαν το σχολείο ήταν να δείξουν τη δυσαρέσκεια τους, δεν συμφωνώ με τη βιαστική τους απόφαση ούτε με τον τρόπο που έγινε τελικά η κατάληψη.
Πριν καλά-καλά προλάβουμε να μπούμε στις καινούριες μας τάξεις, πριν πάρουμε το καινούριο μας πρόγραμμα και πριν δούμε με τα μάτια μας αυτό που είχε ανακοινωθεί τις τελευταίες μέρες των διακοπών μας, ότι δεν θα έχουμε βιβλία τουλάχιστον για την αρχή, μία ομάδα παιδιών έκλεισε με μεγάλη αποφασιστικότητα το σχολείο. Μετά από διαμαρτυρίες, έγινε ψηφοφορία για το αν το σχολείο θα παραμείνει υπό κατάληψη ή αν θα ανοίξει. Το αποτέλεσμα ήταν ξεκάθαρο: Η μεγάλη πλειοψηφία ήταν υπέρ της κατάληψης.
Θέλω στο σημείο αυτό να σας πω ότι δεν είναι πρώτη φορά που γίνεται κατάληψη στο σχολείο μας και μάλιστα στις περσινές καταλήψεις εγώ και οι άλλοι μαθητές που διαφωνήσαμε τώρα είχαμε συμμετάσχει και μάλιστα πολύ ενεργά. Φέτος όμως συνέβησαν μερικά πράγματα που μας δημιουργούν αμφιβολίες.
Ιδιαίτερα για ένα συγχωνευμένο σχολείο σαν το δικό μου, που ο αριθμός των μαθητών είναι πολύ μεγάλος και που είναι δύσκολο να οργανωθεί έτσι κι αλλιώς, όταν γίνεται κατάληψη πρέπει να γίνει πολύ οργανωμένα. Θα πρέπει το κάθε παιδί που συμμετέχει να ξέρει σίγουρα ποιός είναι ο πραγματικός σκοπός της και ποιός είναι ο δικός του ρόλος σε αυτή τη διαδικασία. Ακόμα, όταν γίνεται κατάληψη, θα ήταν πολύ καλό να γίνονται καθημερινές συνελεύσεις των μελών της και ίσως ακόμα και να οργανώνονται κάποιες εκδηλώσεις. Όλα αυτά όμως δεν έχουν γίνει μέχρι στιγμής στην κατάληψη του δικού μου σχολείου, η οποία γίνεται τώρα εδώ και μιάμιση εβδομάδα. Αντί η κατάληψη να μας συγκεντρώσει προς το σχολείο και να μας ενώσει στον κοινό αγώνα, το μόνο που κατάφερε ήταν να μας διώξει μακρυά από αυτό, αφού πολλά παιδιά βρήκαν από μία καλή δικαιολογία για να μην έρχονται αφού δεν γίνεται μάθημα. Έτσι τώρα, μας μαζεύεται ένας μικρός αριθμός παιδιών, που παρότι είχαν ψηφίσει υπέρ της κατάληψης, φεύγουν μετά από μία ή δύο ώρες και το σχολείο καταλήγει άδειο και κλειστό. Τι χειρότερο από μία τέτοια εικόνα;
Καταλαβαίνω ότι κάποια παιδιά επηρεάζονται από την αγωνιστική διάθεση των φοιτητών, και ότι θέλουν πολύ και εκείνα να διαμαρτυρηθούν και να κάνουν τον δικό τους αγώνα για όλα αυτά που έχουν να αντιμετωπίσουν μόλις από τις πρώτες μέρες του σχολείου. Πώς γίνεται άλλωστε να μην ενοχλούμαστε από το ότι δεν έχουμε βιβλία και από το ότι οι καθηγητές μας δεν επαρκούν για τα τμήματά μας; Πώς γίνεται να μην μας επηρεάζουν τα λόγια εκείνων που λένε ότι «αυτή η χρονιά θα είναι η πιο δύσκολη μετά τη χούντα»; Κι εγώ θέλω το ίδιο πολύ με αυτά τα παιδιά να δείξω τη συμπαράστασή μου στους φοιτητές και την αγανάκτηση μου, γιατί κι εγώ θα είμαι στο πανεπιστήμιο σε δύο χρόνια...
Μαζί με κάποια παιδιά από το σχολείο μου και από τα σχολεία της περιοχής μου, έχουμε ήδη πάρει μέρος στο συλλαλητήριο της Πέμπτης (15-9) και στην πανεκπαιδευτική πορεία πριν λίγες μέρες (Πέμπτη 22-9) και επίσης έχουμε κάνει μία μικρή πορεία κλείνοντας τον κεντρικό δρόμο της περιοχής μας για να ενημερώσουμε τους κατοίκους για τον αγώνα μας.
Παρ’ όλα αυτά, μπορεί για τα πανεπιστήμια η κατάληψη να είναι ένας καλός τρόπος διαμαρτυρίας, για τα σχολεία όμως πιστεύω πως δεν είναι ο καλύτερος, αυτή τη στιγμή.
Γι’ αυτό και μόνο γι’ αυτό, πιστεύω ότι η κατάληψη σαν πρώτο μέτρο αντίδρασης δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση. Στην περίπτωση του δικού μου σχολείου έγινε πολύ βιαστικά και κυρίως απολύτως ανοργάνωτα. Σίγουρα υπάρχουν κι άλλοι τρόποι για να δείξουμε εμείς οι μαθητές τη δυσαρέσκειά μας: Όπως το να συμμετέχουμε σε όλες τις πορείες και τα συλλαλητήρια που γίνονται και θα γίνονται, να οργανώσουμε τον αγώνα μας και μαζί με τους φοιτητές και τους καθηγητές μας να δείξουμε σε αυτούς που παίρνουν αποφάσεις για το σχολείο μας, πώς εμείς το θέλουμε. Και σίγουρα, εμείς, δεν το θέλουμε κλειστό!
Ειρήνη Σερβετά
μαθήτρια β΄ Λυκείου
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ 3oυ ΓΕΛ ΝΕΑΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ
Καλούμε τους συμμαθητές μας να συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις
Περισσότερα από 100 σχολεία βρίσκονται υπό κατάληψη, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες μέρες καθώς όλο και περισσότερες συνελεύσεις προγραμματίζονται για την ερχόμενη βδομάδα. Επισκεφτήκαμε το 3ο Γενικό Λύκειο Νέας Κηφισιάς, που βρίσκεται υπό κατάληψη για δεύτερη βδομάδα, με κεντρικό σύνθημα «Πολλοί αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς». Συναντήσαμε τους μαθητές και τις μαθήτριες στο προαύλιο του σχολείου τους, όπου μας μίλησαν για τις κινητοποιήσεις τους και την προσπάθεια που κάνουν ενάντια στις περικοπές στην παιδεία, αλλά και για τους δεσμούς φιλίας που έχουν αναπτύξει μεταξύ τους: «Έπρεπε να γίνει κατάληψη για να έρθουμε πιο κοντά», μας λέει μια μαθήτρια. «Διαφωνώ ότι η κατάληψη είναι το έσχατο μέσο διεκδίκησης, αλλά είναι το βασικό και πρωταρχικό μέσο εκκίνησης των αγώνων μας», συμπληρώνει ένας άλλος μαθητής. Να ευχηθούμε καλή συνέχεια στον αγώνα των μαθητών και μαθητριών του 3ου ΓΕΛ Νέας Κηφισιάς και να τους ευχαριστήσουμε για την πλούσια και ευχάριστη συζήτηση.
Τη συνέντευξη πήρε
ο Χριστόφορος Σιμωτάς
Ποια είναι τα αιτήματα της κατάληψης;
Πρώτα από όλα είναι η επαναλειτουργία της ενισχυτικής διδασκαλίας, γιατί με την κατάργησή της όλο και περισσότερα παιδιά ωθούνται στα φροντιστήρια και την παραπαιδεία. Επίσης θέλουμε να δημιουργηθεί ένας δίκαιος τρόπος αξιολόγησης των καθηγητών, ώστε να υπάρχουν ισότιμες σχέσεις μεταξύ ημών και εκείνων. Ακόμα με έκπληξη είδαμε ότι τα dvd που μας μοιράστηκαν είναι χαλασμένα ή με ιούς, υποχρεώνοντάς μας να έχουμε δυνατότητα σύνδεσης με το διαδίκτυο για να βρούμε τα βιβλία.
Οι συνελεύσεις είναι μαζικές;
Το σχολειό μας τελεί υπό κατάληψη από τις 15 Σεπτεμβρίου. Την περασμένη Κυριακή, η μαθητική συνέλευση, όπου συμμετείχαν 70 μαθητές, μεταδόθηκε ζωντανά και μέσω διαδικτύου. Στη γενική συνέλευση της περασμένης Δευτέρας αποφασίστηκε η συνέχιση της κατάληψης με την παρουσία του Συλλόγου γονέων και κηδεμόνων, των εκπαιδευτικών, των γονέων και του Λυκειάρχη με σαφή πλειοψηφία (175 υπέρ, 53 κατά, 35 λευκά, 5 άκυρα).
Οι καθηγητές σας στηρίζουν την προσπάθειά σας;
Είναι κάποιοι που στηρίζουν την κατάληψη και κάποιοι άλλοι όχι.
Ποια είναι η σχέση σας με το φοιτητικό κίνημα;
Βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία με τους φοιτητές. Μάλιστα συναντηθήκαμε με φοιτητές της Νομικής, με τους οποίους συζητήσαμε για τη συνέχιση των κινητοποιήσεών μας.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Σκοπός μας είναι να διευρύνουμε τις δράσεις μας. Γι’ αυτό πήγαμε στα υπόλοιπα λύκεια της περιοχής και μοιράσαμε τις ανακοινώσεις μας, ενώ έχουμε δημιουργήσει ιστοσελίδα στο facebook (facebook.com/paideia.twra) όπου ανεβάζουμε ενημερωτικό υλικό και επικοινωνούμε με τις υπόλοιπες καταλήψεις.
Τι μήνυμα στέλνετε στους μαθητές και τους γονείς;
Καλούμε όλους τους μαθητές να στηρίξουν με τη συμμετοχή τους τις καταλήψεις και τις κινητοποιήσεις, να ενώσουμε τις δυνάμεις μας με τους εκπαιδευτικούς και να κερδίσουμε τη στήριξη τον γονιών μας μέσω της ενημέρωσης, γιατί πολλοί νομίζουν ότι οι κινητοποιήσεις μας θα οδηγήσουν σε χειρότερες καταστάσεις και έτσι αποτρέπουν τα παιδιά τους από το να συμμετέχουν στις συνελεύσεις.
Μια εναλλακτική κατάληψη
Απόσπασμα της απόφασης της μαθητικής συνέλευσης του 3ου ΓΕΛ Κηφισιάς
Όλοι γνωρίζουμε τι συμβαίνει τους τελευταίους μήνες στη χώρα μας. Τα -ολοένα αυξανόμενα- οικονομικά προβλήματα, οδηγούν τους πάντες σε μια άνευ προηγουμένου κατάσταση, όπου η οικονομία αποτελεί τον αυτοσκοπό και όχι το μέσο ενός λαού για την κοινωνική και πολιτισμική ευημερία. Σε αυτό το κλίμα της αβεβαιότητας, της κρατικής τρομοκρατίας και της μιζέριας, εμείς, οι μαθητές, δεχόμαστε επίσης αλλεπάλληλα πλήγματα. Πρωτόγνωρες περικοπές και ελλείψεις κάνουν την εμφάνισή τους στον πιο ζωτικό, τον πιο καρποφόρο και τον πιο πολύτιμο τομέα ενός κράτους που σέβεται τον εαυτό του. Τη δημόσια και δωρεάν παιδεία. (...)
Απαιτούμε, ως μαθητές, να ανασταλούν οι συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων, να επαναλειτουργήσει η ενισχυτική διδασκαλία στο λύκειο (η κατάργησή της για εμάς ισοδυναμεί με ήττα του υπουργείου απέναντι στην παραπαιδεία), να υπάρξει επιμόρφωση για το νέο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση προς τους συμμαθητές μας -που ενώ σε δύο χρόνια δίνουν πανελλήνιες δεν ξέρουν τίποτα για τη διαδικασία- καθώς και να υπάρξει πάγωμα των περικοπών στους μισθούς των καθηγητών μας. Δεν μπορεί να περιμένουμε να αποδώσουν ικανοποιητικά στο τόσο δύσκολο κι επίπονο έργο τους με μισθούς πείνας και με τις ολοένα αυξανόμενες φοροεπιδρομές να καραδοκούν (...)
Λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση, οι μαθητές του 3ου Γενικού Λυκείου Κηφισιάς, διεξάγουμε μια δημοκρατικά «επιλεγμένη» με συντριπτική πλειοψηφία κατάληψη, με πολιτική, αλλά όχι ιδεολογική τοποθέτηση, με πίστη στον αγώνα μας, ξέροντας πως έχουμε τη στήριξη όλων για τα δίκαια αιτήματά μας. Το κτίριο θα παραμείνει ανέγγιχτο, καθημερινά υπάρχουν ομάδες παιδιών που καθαρίζουν τον προαύλιο χώρο, τακτοποιούν και ποτίζουν τα λουλούδια μας στις νησίδες χώματος, περιπολούν τις νύχτες. (...)
Καλούμε όλους όσοι θεωρούν δίκαιο τον αγώνα μας να έρθουν σε επικοινωνία και να κρατήσουν επαφή μαζί μας στην ιστοσελίδα:
www.facebook.com/paideia.twra Από εκεί, μπορούν -όσοι θελήσουν- να ενημερωθούν για τις εξελίξεις, τη διασπορά της κίνησής μας, καθώς και να έχουν πρόσβαση σε πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό που αφορά εμάς , το σχολείο, και τα αιτήματά μας (...)
Επιστολή προς «ναυτιλομένους» συναδέλφους πανεπιστημιακούς
Του
Διονύση Γουβιά*
Το νομοσχέδιο «οδοστρωτήρας» της δημόσιας δωρεάν ανώτατης εκπαίδευσης που προωθούσε καιρό η κα Διαμαντοπούλου πέρασε από τη Βουλή, με την ψήφο όλων των παρατάξεων που υποστήριξαν και υποστηρίζουν (με λόγια ή με πράξεις) το νεοφιλελεύθερο «δόγμα του σοκ» στη χώρα μας (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΛΑΟΣ και ΔΗ.ΣΥ.). Οι μάσκες έπεσαν!..
Δεν σκοπεύω να αναλύσω ούτε τις ιδεολογικές καταβολές του νόμου, ούτε να προδιαγράψω τις μελλοντικές επιπτώσεις τους στην εκπαίδευση και την ελληνική κοινωνία.
Η επιστολή αυτή απευθύνεται σε πολλούς/ές καλοπροαίρετους/ες συναδέλφους -κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά, των «κατώτερων» βαθμίδων- οι οποίοι/ες, ακόμα και σήμερα, έχουν αυταπάτες ότι ο νόμος ήρθε για να βάλει «τάξη» στα κακώς κείμενα των ΑΕΙ. Διάλεξα δε το συγκεκριμένο τίτλο επειδή θα κολυμπάμε όλοι/ες μας σε πολύ «βαθιά νερά» εφεξής!..
Η επιστολή μου δεν απευθύνεται σε εκείνους τους (μεγαλο-)καθηγητές/τριες, οι οποίοι, όντες/ούσες παιδιά του συστήματος που κατηγορούν σήμερα ως ισοπεδωτικό και αναξιοκρατικό, είναι έτοιμοι/ες να αναλάβουν τα ηνία της εκστρατείας «κάθαρσης», μέσα από τις ολιγαρχικές δομές που προβλέπονται στο νόμο (καλωσόρισες πάλαι ποτέ «έδρα»!). Σε όλους/ες αυτούς/ές που δημιούργησαν τα «μικρο-μάγαζά» τους, αδιαφορώντας για τα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών και τους φοιτητές τους (για αυτούς έχουν τους υποψήφιους διδάκτορες, τους αποσπασμένους, τους επιστημονικούς συνεργάτες κ.ά.)! Σε όλους/ες αυτούς/ές που έχουν να πατήσουν σε αμφιθέατρο χρόνια! Που, ενώ υποστήριζαν τόσα χρόνια την περίφημη «διεύρυνση» της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τώρα «την κάνουν με ελαφρά πηδηματάκια», και κατηγορούν εκείνους/ες που στηρίζουν τα περιφερειακά ΑΕΙ ως «συντεχνίες» και «διαπλεκόμενους»!
Νέο πανεπιστήμιο με περικοπές
Για να μην πολυλογώ, θα ήθελα να θέσω στους/στις (καλοπροαίρετους/ες) συναδέλφους κάποια ερωτήματα και επισημάνσεις:
Έχετε κατανοήσει ότι η κυβέρνηση που ψήφισε το συγκεκριμένο νόμο είναι η ίδια που –με νομοθετικά ανοσιουργήματα όπως το «μνημόνιο», το «ασφαλιστικό» και πρόσφατα το «μεσοπρόθεσμο» έριξε μια ολόκληρη χώρα σε μια ανατροφοδοτούμενη ύφεση;
Έχετε αναρωτηθεί, άραγε, πώς θα έρθει το «νέο» πανεπιστήμιο (ή ΤΕΙ) που ευαγγελίζεται η κα Διαμαντοπούλου, όταν ο τακτικός προϋπολογισμός των ιδρυμάτων συρρικνώθηκε κατά 50% μέσα στο 2011; Μήπως μέσα από τις προβλέψεις του νόμου, οι οποίες επιτρέπουν την «κάλυψη πάγιων λειτουργικών δαπανών των Α.Ε.Ι.» (άρθρο 58, παρ. 7β) από πόρους του νέου ΝΠΙΔ (βλ. πρώην Επιτροπή Ερευνών), το οποίο θα είναι Α.Ε.;
Έχετε υπολογίσει πώς θα στηριχθεί η διδασκαλία, ιδιαίτερα στα περιφερειακά ιδρύματα, όταν γίνονται τρομακτικές περικοπές πιστώσεων για συμβασιούχους διδάσκοντες του Π.Δ. 407/80; Μήπως γιατί προβλέπει ο νόμος ότι οι αποδοχές των διδασκόντων θα προέρχονται από χίλιες άλλες πηγές πέραν του προϋπολογισμού (δηλ. της δημόσιας χρηματοδότησης), όπως αυτές περιγράφονται στο άρθρο 23 του νόμου (από συμμετοχή σε ερευνητικά και επιτροπές, μέχρι διδασκαλία σε άλλα ΑΕΙ –εσωτερικού και εξωτερικού– ή ακόμα και σε ΙΕΚ/ΚΕΚ);
Έχετε προσέξει ότι η διάρκεια προπτυχιακών σπουδών έχει συρρικνωθεί από τα 4 στα 3 έτη -όλων των προπτυχιακών, όχι μόνο μερικών, ανάλογα των απαιτήσεων σε γνώσεις και δεξιότητες που θέτει η περίφημη «αγορά εργασίας»- και ότι θα δίνονται και βεβαιώσεις διετούς μέχρι και μονοετούς προπτυχιακής φοίτησης, όπως θα έδινε ένα ΙΕΚ, ΚΕΚ ή ΤΕΕ;
Έχετε διερωτηθεί τι σημαίνει η αποτίμηση -πρώτη φορά σε παρόμοιο νομοθέτημα- των ανωτάτων σπουδών σε «πιστωτικές μονάδες» και όχι σε εξάμηνα ή έτη;
Έχετε σκεφθεί πόσο «ευέλικτη» γίνεται η διοίκηση του ιδρύματος (βλ. άρθρο 8), όταν αποφασίζουν για τα πάντα 15 άτομα (από την κατάρτιση και έγκριση του Κανονισμού, Οργανισμού και Προϋπολογισμού/Απολογισμού του ΑΕΙ, μέχρι την οργάνωση και κατάργηση προγραμμάτων σπουδών), χωρίς να δίνουν λόγο σε κανένα συλλογικό (δημοκρατικό) όργανο, είτε των καθηγητών και των υπαλλήλων, είτε των φοιτητών, δηλαδή, στην ουσία, στην ίδια την «ακαδημαϊκή κοινότητα»; Από αυτά μάλιστα τα 15 μέλη, τα 6 είναι «εξωτερικά», δηλαδή άτομα που δεν έχουν καμιά επαφή -και κανένα συμφέρον, θα έλεγα…- με το ίδρυμα, παρά μόνο ως μέλη του Συμβουλίου;
Για αυτούς/ές που -ίσως δικαιολογημένα, όπως και εγώ συχνά στο παρελθόν- είχαν κουραστεί με την υπέρμετρη γραφειοκρατία, θέλω να τους πω ότι αυτό μπορεί να γίνει και με το σημερινό θεσμικό πλαίσιο, αρκεί η Κεντρική Διοίκηση να είχε την πολιτική βούληση να το κάνει. Μην ξεχνάμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των θεμάτων που έρχονται στις Γ.Σ. των τμημάτων ή των σχολών δεν είναι τίποτε άλλο παρά απαιτήσεις των οργάνων του Κράτους (του Ελεγκτικού Συνεδρίου).
Διαβάσατε, συνάδελφοι, καθόλου το άρθρο 17 που προβλέπει στις ελάχιστες προϋποθέσεις για την εκλογή σε θέση Καθηγητή όλων των βαθμίδων μόνο την κατοχή διδακτορικού διπλώματος αφήνοντας τα υπόλοιπα στον Οργανισμό του κάθε ιδρύματος, ανοίγοντας έτσι τους «ασκούς του Αιόλου» για de facto κατάργηση της προβλεπόμενης και από το Σύνταγμα αρχής της «αξιοκρατίας», όπως άλλωστε τονίζει και η έκθεση της Β’ Διεύθυνσης Επιστημονικών Μελετών της Βουλής επί του ν/σχεδίου (σελ. 10);
Αναβάθμιση και ποιότητα
Όσοι/ες ευελπιστείτε ότι θα επέλθει αναβάθμιση της ποιότητας του εν γένει επιστημονικού έργου των ΑΕΙ, καταρχάς θα πρέπει να αναρωτηθείτε πώς θα γίνει αυτό με τις καταστροφικές περικοπές του προϋπολογισμού των ΑΕΙ, την ουσιαστική εκμηδένιση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων των ιδρυμάτων (ελέω μνημονίου…) και τις πρωτόγνωρες περικοπές στις συμβάσεις για συμβασιούχους διδάσκοντες (της τάξεως του 65%!) που πρόσφατα ανακοινώθηκαν;
Μέσα σε όλα αυτά, έχετε άραγε προσέξει ότι οι κατηγορίες περί «χαμηλής ποιότητας» του ερευνητικού και συγγραφικού έργου των Ελλήνων/νίδων πανεπιστημιακών αποτελούν το γνωστό φαινόμενο της «αυτοεκπληρούμενης προφητείας»; Και το λέω, γιατί πρόσφατη έκθεση του (Κρατικού!) Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, που διεξήγαγε βιβλιομετρική ανάλυση ελληνικών δημοσιεύσεων σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά στο διάστημα 1993-2008 (με στοιχεία που αντλήθηκαν από τις βάσεις δεδομένων της Thomson Reuters!), απέδειξε ότι «ο αριθμός των ελληνικών δημοσιεύσεων και των αναφορών που λαμβάνουν ακολουθεί συνεχή ανοδική πορεία, και διευρύνεται η αναγνωρισιμότητα των Ελλήνων στη διεθνή επιστημονική κοινότητα».
Αν πιστεύετε, βέβαια, ότι πρέπει να φθάσουμε τα αγγλοσαξονικά πρότυπα, τόσο σε δημοσιεύσεις, όσο και σε ερευνητικό έργο, τότε ομολογώ ότι κατανοώ απόλυτα ότι έχουμε αγεφύρωτες ιδεολογικο-πολιτικές διαφορές και μπορούμε να σταματήσουμε εδώ την επικοινωνία, γιατί κακώς διαβάσατε μέχρι εδώ! Θα ήθελα μόνο να ρωτήσω:
α) Η λογική της άκριτης αντιγραφής ξένων είστε σίγουροι/ες ότι έχει αποδώσει στα 180 χρόνια ύπαρξης του νεοελληνικού κράτους (οι ιστορικοί της εκπαίδευσης ξέρουν…); Απέτρεψε καθόλου την οικονομική -και πολιτική και εκπαιδευτική- εξάρτηση της χώρας μας από τους κάθε είδους «δανειστές» και «ετέρους» μας;
β) Ποιά είναι, τέλος πάντων, αυτή η ποιότητα των «ξένων» πανεπιστημίων (αν το άκουγε κανείς άσχετος θα έλεγε ότι μιλάμε αδιάκριτα για τη Βουλγαρία ή τις ΗΠΑ), την οποία πρέπει να φθάσουμε; Ποιός την έχει ορίσει, και με ποιά κριτήρια; Γιατί πρέπει να είμαστε ανταγωνιστικοί, και να προσελκύσουμε ξένους φοιτητές/τριες στη χώρα μας; Για εισροή συναλλάγματος, για εμπλουτισμό του φοιτητικού δυναμικού μας; Για κάτι άλλο; Πρέπει άραγε, όπως γράφει και η φιλοκυβερνητική μερίδα της ΠΟΣΔΕΠ (η παράταξη ΚΙΠΑΝ) σε πρόσφατο δελτίου Τύπου της, να οδηγηθούμε σε ιδρύματα «διαφορετικών ταχυτήτων και ακαδημαϊκών χαρακτηριστικών»;
γ) Ακόμα και ποσοτικά να το δει κανείς (που δεν πρέπει!), αναρωτιέμαι πώς μπορούμε να φθάσουμε σε δημοσιεύσεις και ερευνητικά προγράμματα ή τεχνολογικές ανακαλύψεις, μια π.χ. Αμερική, όπου τόσο η κυβέρνηση, όσο και ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα χρηματοδοτούν την έρευνα, ήδη από το 19ο αιώνα; Όπου το πιο φθηνό «δημόσιο» (δηλ. πολιτειακό/state) αμερικανικό πανεπιστήμιο χρεώνει 10 χιλ. δολάρια ανά έτος προπτυχιακών σπουδών, και ένα καλό «ιδιωτικό», «μη κερδοσκοπικό» (…) 35 με 40 χιλιάδες; Μια Αμερική (και Αγγλία) όπου όλοι σχεδόν οι φοιτητές/τριες παίρνουν δάνεια για να σπουδάσουν και να έχουν πιθανότητες (όχι εξασφάλιση!) μιας αξιοπρεπούς μελλοντικής εργασίας; Αυτό θέλουμε να φέρουμε στη (χειμαζόμενη από την ύφεση) ελληνική οικογένεια;
Δεν με ικανοποιεί το υπάρχον
Θα με ρωτήσει κανείς αν, με όλα αυτά που έγραψα, είμαι ευχαριστημένος με τη σημερινή κατάσταση των ελληνικών ΑΕΙ. Η απάντηση είναι αρνητική. Είναι αλήθεια: * ότι εμείς οι πανεπιστημιακοί δεν πιέσαμε αρκετά για την προώθηση της ουσιαστικής οικονομικής και διοικητικής -συχνά και επιστημονικής- αυτοτέλειας των ιδρυμάτων μας,
* ότι αφήσαμε πολλά πράγματα να «βαλτώσουν» και να «ξεχειλώσουν», με τρανό παράδειγμα τον τρόπο συμμετοχής (προσοχή, όχι την αναγκαιότητα συμμετοχής) στα συλλογικά όργανα και στις εκλογικές διαδικασίες των φοιτητικών παρατάξεων, ιδίως μετά από τη στείρα κομματικοποίηση που περιέθαλψαν και καλλιέργησαν τα δυο κόμματα εξουσίας τα τελευταία 30 χρόνια!
* ότι δεν υψώσαμε όσο έπρεπε τη φωνή μας όταν -με κύρια ευθύνη, είναι αλήθεια, των κυβερνήσεων αλλά και τοπικών παραγοντίσκων και επιχειρηματιών- «σπέρνονταν» τμήματα ΑΕΙ σε όλη την Ελλάδα χωρίς κανένα γνωστικό αντικείμενο και επαγγελματική προοπτική.
Δεν καθίσαμε ποτέ συλλογικά, και μέσα από τα θεσμοθετημένα και δημοκρατικά εκλεγμένα μας όργανα, να καταρτίσουμε ένα πλαίσιο αρχών το οποίο θα αναθεωρούσε -εκεί που πιστεύαμε, φυσικά, ότι είναι αναγκαίο- το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο της ανώτατης εκπαίδευσης και της έρευνας (προτάσεις, μεμονωμένες ή συλλογικές, για αλλαγή θεσμικού πλαισίου είχαν γίνει αρκετές στο παρελθόν, κυρίως μετά τις πρωτοβουλίες Γιαννάκου το 2005-06, αλλά όχι σε επίπεδο ΑΕΙ).
Θα ήθελα, όμως, να πω ότι είναι διαφορετικό πράγμα να επισημαίνεις αδυναμίες και να προσπαθείς να τις διορθώσεις και άλλο να καταργείς, στο όνομα των παραπάνω δυσλειτουργιών, τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων, να παύεις τις εκλεγμένες διοικήσεις τους και να καταλύεις την εσωτερική δημοκρατία και λογοδοσία των ΑΕΙ, αφού η διοίκηση του πανεπιστημίου παραδίδεται πλήρως σε ένα παντοδύναμο Συμβούλιο, χωρίς θεσμικούς ελέγχους, με διαδικασίες που ενέχουν μεγάλο κίνδυνο συναλλαγής και αδιαφάνειας, ελέγχου από εξωπανεπιστημιακά κέντρα εξουσίας και επικράτησης ομάδων συμφερόντων.
Επειδή είμαι σίγουρος ότι πολλοί/ες από εσάς θα συμφωνήσετε με τις επισημάνσεις μου, θα ήμουν ευτυχής αν το κείμενό μου αυτό «ξύπνησε κάτι» μέσα σας, το οποίο «κάτι» δεν θα μείνει μια σιωπηλή αγανάκτηση και μια αδιέξοδη γκρίνια που θα εκφράζεται στη διάρκεια μιας φιλικής συνεύρεσης, αλλά θα μετασχηματιστεί σε δράση! Και αν έγινε αυτό, είμαι σίγουρος ότι θα είμαστε μαζί στον (όποιο) αγώνα διεξαχθεί για την υπεράσπιση της δημόσιας, δωρεάν και ανοικτή σε όλους ανώτατη εκπαίδευσης!
Η σιωπή μας δεν μας προστατεύει πλέον! Δεν μπορεί να υποκρινόμαστε ότι ζούμε σε γυάλινους πύργους, γιατί και αυτοί έχουν ήδη αρχίσει να καταρρέουν!..
* Ο Διονύσης Σ. Γουβιάς είναι επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
