Το «μαγικό ραβδί» είναι το λαϊκό κίνημα
Τις τελευταίες μέρες, μετά από ένα μελαγχολικό Σεπτέμβρη, κάτι αλλάζει. Καταλήψεις εργαζομένων σε υπουργεία και χώρους από όπου εκπορεύεται η κυβερνητική πολιτική αναδεικνύουν μια αλλαγή στον τρόπο αντίδρασης του κόσμου. Πρόκειται για την απαρχή νέων μορφών πάλης; Εν τω μεταξύ, το χαράτσι της ΔΕΗ ξεκίνησε να φτάνει στους πολίτες και η αντίδρασή μας χρειάζεται να είναι άμεση και οργανωμένη. Χρειάζεται να δημοσιοποιήσουμε την ανυπακοή μας. Σε αυτές τις συνθήκες λεηλασίας δικαιωμάτων σε ποιές κοινωνικές δυνάμεις χρειάζεται να απευθυνθεί ο ΣΥΡΙΖΑ; Σε αυτά και άλλα ερωτήματα καλέσαμε τον Νίκο Μανιό, γιατρό, συνδικαλιστή και ανένταχτο, μέλος της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, να μας δώσει τη δική του απάντηση.
Τη συνέντευξη πήρε
η Ζωή Γεωργούλα
Τις τελευταίες μέρες ζούμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση με συνεχείς καταλήψεις σε υπουργεία και χώρους από όπου εκπορεύεται η κυβερνητική πολιτική. Έχει αλλάξει κάτι στην αντίδραση του κόσμου;
Πρόκειται για την απαρχή νέων μορφών πάλης. Από τον εμφύλιο και ύστερα, οι μορφές πάλης που χρησιμοποίησε κατά κανόνα η αριστερά και το συνδικαλιστικό κίνημα ήταν η απεργία, η στάση εργασίας, η αποχή, οι συγκεντρώσεις, οι πορείες διαμαρτυρίας. Σήμερα η επίθεση που δέχεται η κοινωνία είναι τέτοιας έκτασης και τέτοιας ποιότητας που το λαϊκό και το συνδικαλιστικό κίνημα αντιλαμβάνεται ενστικτωδώς, ειδικά από τα κάτω προς τα πάνω, ότι δεν αρκούν μόνο οι προηγούμενες μορφές πάλης. Πρέπει η αριστερά μαζί με το κίνημα να ανακαλύψει καινούριες μορφές πάλης που να είναι πιεστικές για το σύστημα.
Τις ανακαλύπτει;
Νομίζω τις ψηλαφεί. Ήδη η διαδικασία των μαζικών διαρκών συγκεντρώσεων όπως εκφράστηκε στις πλατείες ήταν ένα πολύ σημαντικό βήμα ψηλάφησης νέων μορφών πάλης. Δεν έχει σημασία που στην κορύφωσή τους δεν έδωσαν το ζητούμενο αποτέλεσμα. Είναι μια καταγραφή μέσα στο κίνημα η οποία πρέπει να αξιοποιηθεί περαιτέρω και να την αντιμετωπίζουμε με ανοιχτό μυαλό συντρέχοντας τις νέες μορφές πάλης.
Ποιος είναι ο στόχος αυτών των νέων μορφών πάλης;
Ο στόχος, που μπορεί να μην είναι ακόμα διατυπωμένος έτσι από την πλειοψηφία όσων μετέχουν σε αυτόν τον αγώνα, είναι η κινηματική ανατροπή της κυβέρνησης.
Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος;
Είναι περισσότερες οι προϋποθέσεις από τις δράσεις. Υπάρχει ένα διάχυτο παράπονο γιατί δεν βγαίνει ο κόσμος στους δρόμους. Αυτό, όμως δεν σημαίνει ότι ο κόσμος δεν θα βγει. Αυτό που συντελείται σήμερα δεν είναι το προφανές, δηλαδή η αρπαγή του εισοδήματος από μεσαία και κατώτερα οικονομικά στρώματα από το χρηματοπιστωτικό σύστημα· πίσω από αυτό υπάρχει ο στρατηγικός στόχος: η διαμόρφωση κοινωνιών στο επίπεδο των αρχών της δεκαετίας του 30. Δεν μας πάνε πίσω στο 2004 ή το 1994, που λέει ο Βενιζέλος, αλλά πριν από το 1934.
Αυτό το έχει συνειδητοποιήσει ο κόσμος;
Όχι ακόμα, στο βαθμό που χρειάζεται.
Μετά από καιρό εμπλέκεσαι στην ενεργό πολιτική. Σήμερα μετέχεις ως ανένταχτος στην Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ. Ποια είναι η μέχρι τώρα εμπειρία σου;
Από το Δεκέμβρη του 1986 που έφυγα από το ΚΚΕ Εσωτερικού, δεν εντάχθηκα σε καμία πολιτική οργάνωση παρά μόνο σε συνδικαλιστική. Αυτό που με ώθησε να ξαναεμπλακώ είναι οι κοινωνικές συνθήκες και η ανάγκη να συστρατευθούμε όλοι παραμερίζοντας επιμέρους διαφορές. Σε αυτό το διάστημα που είμαι στον ΣΥΡΙΖΑ, διακρίνω την τάση να αναγεννηθεί και να βγει προς τα έξω. Όσο θα εντείνεται η επίθεση που δέχεται η κοινωνία από την κυβερνητική πολιτική, όσο τα προβλήματα θα γίνονται εκρηκτικά, τόσο θα μας έλκει αυτή η τάση.
Στις σημερινές συνθήκες, σε ποιες κοινωνικές δυνάμεις απευθύνεται ο ΣΥΡΙΖΑ;
Σε αυτές τις συνθήκες λεηλασίας δικαιωμάτων ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να απευθυνθεί σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα από ό,τι μέχρι τώρα απευθυνόταν η αριστερά. Η κοινωνική διαστρωμάτωση έχει διαταραχθεί, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη αύξηση όσων επιβιώνουν δύσκολα. Χρειάζεται, λοιπόν, να ενδυναμώσουμε τον ΣΥΡΙΖΑ, να είναι πράγματι παντού και οι συνιστώσες του σταδιακά να αφομοιωθούν μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ.
Μπορεί να συμβεί αυτό;
Αυτή τη στιγμή δεν φαίνεται να μπορεί. Όμως γεννιούνται ανάγκες που αν δεν τις κατανοήσουν οι συνιστώσες και δεν συμβαδίσουν με αυτές, τότε ο ΣΥΡΙΖΑ θα μείνει στην άκρη και το κίνημα θα γεννήσει άλλα υποκείμενα.
Αυτές οι κοινωνικές ανάγκες τι πολιτική συγκρότηση απαιτούν;
Το κυρίαρχο δεν είναι να έχουμε έναν ΣΥΡΙΖΑ ενοποιημένο μεν, γραφειοκρατικό δε. Το κυρίαρχο είναι να έχουμε ένα πολιτικό υποκείμενο ανατρεπτικής δράσης, που θα δρα μέσα στο κίνημα, θα ζυμώνει και θα ζυμώνεται από αυτό. Αυτή η διαδικασία θα ωριμάσει τις συνθήκες για ένα πιο ομογενοποιημένο πολιτικό υποκείμενο.
Η πρόταση που διατυπώνει ο ΣΥΡΙΖΑ για ένα συνασπισμό εξουσίας πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων, μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική λύση διακυβέρνησης;
Στρατηγικά αυτός πρέπει να είναι ο στόχος οποιασδήποτε πολιτικής δύναμης που θέλει να ανατρέψει τη μνημονιακή πολιτική. Όμως η άμεση υλοποίηση έχει τις δυσκολίες που είπαμε και προηγούμενα. Ωστόσο, είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για να προκαλέσουμε την ανατροπή.
Τα μηνύματα για την ενότητα της αριστεράς δεν είναι ενθαρρυντικά, κυρίως από το ΚΚΕ, αλλά και από άλλες αριστερές δυνάμεις.
Το ΚΚΕ, έχει διαμορφώσει ένα λόγο στρατηγικής του σοσιαλισμού, αδιαφορώντας για το πώς θα είναι αυτός ο σοσιαλισμός, αλλά έχει και την αίσθηση του... αφεντικού, λόγω του μεγαλύτερου εκλογικού ποσοστού που συγκεντρώνει. Μετά από ένα χρόνο όμως τα πράγματα δεν θα είναι τα ίδια. Και το ΚΚΕ θα αναγκαστεί να αλλάξει στάση. Ένα στοιχείο που αποδυναμώνει τη δυνατότητα ενότητας και των άλλων δυνάμεων της αριστεράς, είναι ότι υπάρχει θεσμικό πλαίσιο που λειτουργεί ακόμα. Έχουν μάθει όλοι να ζητάνε και την εκλογική τους επιβεβαίωση. Μετά από τις εκλογές, που κάποια στιγμή θα γίνουν, και επειδή όσο αργούν τόσο χειρότερες θα είναι οι κοινωνικές συνθήκες, το ίδιο το ΚΚΕ θα αισθανθεί ότι εξάντλησε τα όρια του.
Γιατί το ΚΚΕ, ενώ έχει αυτήν την ανθενωτική πολιτική, συνεχίζει να εκφράζει ένα αυξανόμενο μέρος των ψηφοφόρων;
Γιατί ένα μέρος του κόσμου, που έχει μάθει να εμπιστεύεται ένα κόμμα δυνατό και απογοητεύτηκε από τα δύο μεγάλα κόμματα, πάει σε ένα κόμμα που το θεωρούν ενιαίο και δυνατό.
Εάν με ένα μαγικό ραβδί σχηματίζαμε μια κυβέρνηση συνεργασίας της αριστεράς, θα ήταν σε θέση να κυβερνήσει με βάση και τους διεθνείς συσχετισμούς;
Το μαγικό ραβδί είναι το λαϊκό κίνημα. Εάν η κυβέρνηση καταρρεύσει μόνη της, χάσει δηλαδή την ψήφο κάποιων βουλευτών της, τότε δεν είναι εύκολα τα πράγματα. Εάν σχηματιστεί μέσα από το κίνημα, τότε θα κυβερνήσει. Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε μέσα στο κίνημα. Ένα τέτοιο ιστορικό παράδειγμα προκύπτει και από την κατάρρευση της χούντας. Δεν την ανατρέψαμε πλήρως τη χούντα, την πιέσαμε, της κάναμε ρήγματα, αλλά τελικά κατέρρευσε υπό το βάρος της προδοτικής πολιτικής της.
Σήμερα η οικονομική κρίση έχει επισκιάσει όλα τα επιμέρους ζητήματα. Αυτό πώς επηρεάζει τη φυσιογνωμία της αριστεράς μετά την κρίση;
Η μαχόμενη αριστερά χρειάζεται να συνειδητοποιήσει ότι εκτός από την οικονομική κρίση, έχουμε και κρίση θεσμών, κρίση δημοκρατίας. Συνεπώς τίθεται το ζήτημα αντιμετωπίζοντας την οικονομική κρίση να δημιουργούμε θεσμούς που θα έχουν σκοπό να υποστηρίξουν αυτό το στόχο.
Πώς είδες την πρωτοβουλία των μελών της εθνικής αντίστασης για ένα κοινό κείμενο;
Την βλέπω και σημαντική πολιτικά και συγκινητική. Αυτοί οι άνθρωποι δεν ξέρω πόσα χρόνια είχαν να συναντηθούν, να συζητήσουν αλλά και να φτιάξουν ένα κοινό κείμενο. Δεν είναι τυχαίο.
Πώς μπορεί ο λαός να απαντήσει σε αυτόν τον εκβιασμό που δέχεται από την κυβέρνηση ότι, εάν δεν πειθαρχήσει στο χαράτσι, θα του κόψει το ρεύμα; Υπάρχει τελικά τρόπος να πληρώσουν οι πλούσιοι;
Πρόκειται για μια μέθοδο πρωτοφανώς σκληρή και είναι τέτοια για να καταφέρει να περάσει η κυβέρνηση την πολιτική της. Μεγάλη μερίδα του κόσμου δεν έχει να πληρώσει, αλλά και αρκετός κόσμος έχει πεισμώσει πολιτικά και δεν θέλει να πληρώσει. Χρειάζεται να κατανοήσουμε την ανάγκη να οργανωθούμε, να κοινοποιήσουμε έγκαιρα την απόφασή μας να μην πληρώσουμε. Εάν βρεθούμε 30.000 νοικοκυριά με κομμένο το ρεύμα, τότε η κυβέρνηση θα πάρει το μήνυμα. Από την πλευρά της γραμματείας έχουμε αποφασίσει να κάνουμε κοινα βήματα και με άλλες οργανώσεις και από κοινού να δημοσιοποιήσουμε την ανυπακοή μας.
Οι πλούσιοι δεν πρόκειται να πληρώσουν με αυτήν την κυβερνητική πολιτική που ασκείται, όποιος κι αν την ασκεί. Ο Βενιζέλος απάντησε στον Τσίπρα στη Βουλή ότι δεν φορολογεί τους εφοπλιστές, διότι αν τους βάλει φόρους θα φύγουν. Να σηκωθούν να φύγουν. Η Ελλάδα δεν θα δει καλύτερες μέρες χάρη στους εφοπλιστές. Αυτές θα έρθουν με κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες και από τη δουλειά των εργαζομένων.
Ανήκεις σε αυτούς που αγωνίστηκαν για τη δημιουργία του ΕΣΥ. Ποια είναι η κατάσταση σήμερα στον τομέα της υγείας;
Διατηρούμε την ψευδαίσθηση ότι αυτή η κυβέρνηση μπορεί να έχει ίχνη ανθρωπιάς και γι’ αυτό μας κάνει εντύπωση η λεηλασία της δημόσιας υγείας. Δεν υπάρχει στάλα συναίσθησης και ντροπής για την προδοσία ενάντια στον ελληνικό λαό που πραγματοποιεί η κυβέρνηση. Τρέφαμε την αυταπάτη μιας νησίδας κοινωνικού κράτους σε ένα καπιταλιστικό σύστημα. Το 1988, ενώ φτιάχναμε το ΕΣΥ, βρέθηκα στη Χιλή ως συνδικαλιστικός αντιπρόσωπος για την περιφρούρηση του αδιάβλητου των εκλογών που διενήργησε ο Πινοτσέτ. Γνώρισα γιατρούς συνδικαλιστές και τους ρώτησα για την πολιτική του Πινοτσέτ στον τομέα της υγείας, που να σημειωθεί ότι ήταν από τους καλύτερους στον κόσμο. Ο Πινοτσέτ, λοιπόν, δεν βγήκε ποτέ να πει διαλύω το ΕΣΥ. Το διέλυσε μειώνοντας τις δαπάνες στον προϋπολογισμό σταδιακά, αποσαρθρώνοντάς το εκ των έσω και στη συνέχεια διαπομπεύοντάς το δημόσια μέσω και των ΜΜΕ που ήλεγχε. Το απαξίωσαν και το έδωσαν στους ιδιώτες. Την οδό της διαλύσεως και της αμαυρώσεως ακολουθεί και ο Λοβέρδος.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
