Πρόωρο γήρας; Όχι ακριβώς. Μάλλον κάτι δεν πήγε καλά με το λίφτινγκ. Η κυβέρνηση Παπαδήμου ή σωστότερα οι συνεργαζόμενες συστημικές δυνάμεις υπό ένα μη ευθέως πολιτικό πρωθυπουργό βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμα αδιέξοδα, όσον αφορά το χαρακτήρα της και τη λειτουργία της. Η παρουσία εδώ της αντιπροσωπείας της τρόικας και των τραπεζιτών συμπλήρωσε το ντεκόρ και έκανε την εβδομάδα που διανύθηκε, πολλαπλά, αποκαλυπτική.
Και τώρα τι θα γίνει με το τόσο μελάνι που καταναλώθηκε για να πεισθούν οι πολίτες ότι αυτή η κυβέρνηση εστάλη από τον “Θεό της Ελλάδος” με όλα τα χαρίσματα, μαζί και αυτά που του δίνουν τη δυνατότητα να παίρνει μέτρα σκληρά και ο κόσμος, ιδίως οι λαϊκές τάξεις, να τα δέχονται ως απαραίτητα, προωθητικά, δίκαια κ.τ.λ; Ήρθαν οι δημοσκοπήσεις, για όσους δεν πιστεύουν τα μάτια και τ’ αυτιά τους, όταν κινούνται μέσα στον κόσμο, και δεν αφήνουν καμία αμφιβολία για το πόσο γρήγορα μειώθηκε η δημοτικότητα της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού. Αν αυτή η κυβέρνηση κρινόταν σήμερα με τα όσα θαυματουργά της απέδιδαν όταν συγκροτούταν, όταν ήθελαν να πείσουν ότι «η χώρα δεν χρειάζεται εκλογές αλλά μια κυβέρνηση με ικανότητες για να τη βγάλει εκτός κινδύνου» αλίμονο της. Γι’ αυτό και τόσο γρήγορα μιλούν, επισήμως, για ανασχηματισμό…
Οι εντολές της τρόικα
Ο πρωθυπουργός, μιλώντας αμέσως μετά τη Συμφωνία της 7ης Δεκεμβρίου, σημείωνε ότι «τα μέτρα δεν είναι αναγκαία» και ότι αν υπάρξουν «πρόσθετες ρυθμίσεις» αυτό θα συμβεί διότι «η οικονομία λειτουργεί με αβεβαιότητα». Μα, ως έγκριτος οικονομολόγος, θα έπρεπε να έχει διαπιστώσει ακριβώς το αντίθετο: η οικονομία λειτουργεί σε συνθήκες απόλυτης βεβαιότητας. Είναι η 6η φορά που παίρνονται πρόσθετα νέα μέτρα και αυτό ήταν σαφές ότι θα συμβεί, με μαθηματική ακρίβεια, λόγω της εφαρμοζόμενης υφεσιακής πολιτικής. Δεν χρειάζονται καθόλου αριστεροί αναλυτές για να το υποστηρίζουν αυτό, το λένε όλοι σχεδόν πλέον.
Η τρόικα έκανε κάποιους απλούς αναλογισμούς μόνο για να καταλήξει στην εντολή ότι θα απαιτηθούν νέα μέτρα 2,5-3 δισ. ευρώ για να εξισορροπηθούν οι υστερήσεις του 2011 με βάση τη συμφωνία που έχει συναφθεί η οποία διασφαλίζει τους στόχους. Όσο για τα μέτρα που κάθε φορά θα παίρνονται, στην αρχή άφησε κάποια περιθώρια, τώρα όμως το ορίζει κι αυτό απολύτως! Θα κατευθύνονται, είπε, στο δημόσιο τομέα, και ως προς το εύρος και ως προς τον όγκο των απασχολούμενων του, αλλά και στον ιδιωτικό, μέσω της συμπίεσης των μισθών και των περικοπών των ασφαλιστικών εισφορών. Αυτοί, εξάλλου, είναι οι δύο πυλώνες της συμφωνημένης πολιτικής: ο περιορισμός του Δημόσιου και εσωτερική υποτίμηση. Τα μέτρα μπορεί να ποικίλλουν.
Ο «εξουθενωμένος» κ. Βενιζέλος
Ο υπουργός Οικονομικών, ο κ. Ε. Βενιζέλος, έχει τουλάχιστον δύο προβλήματα ν’ αντιμετωπίσει ταυτόχρονα. Να λειτουργεί ως ο υπεύθυνος μιας, έκδηλα, αντιλαϊκής πολιτικής και συγχρόνως να είναι ένας από τους βασικούς διεκδικητές της θέσης του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. «Ανέλαβα γνωρίζοντας ότι δεν θα εφαρμόσω τις δικές μου στρατηγικές στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής» σημείωσε μιλώντας στη Βουλή σε ερώτηση του Αλέξη Τσίπρα. Και εν είδει προγραμματικών δηλώσεων πρόσθεσε: «Μακάρι να μου δοθεί στο μέλλον αυτή η δυνατότητα». Στην αρχή της εβδομάδας, μάλιστα, είχε δηλώσει ότι «είναι εξουθενωμένος» απ’ αυτή την πολιτική και τα ζητήματα που διαχειρίζεται. Και έχει δίκιο από μια άποψη καθώς, παρά τα συνεχή μέτρα, το έλλειμμα είναι άνω του 10% του ΑΕΠ, οι επίσημοι άνεργοι πλησιάζουν το 1 εκατ., οι οικογένειες χωρίς εισόδημα είναι 500.000, οι άνεργοι νέοι πλησιάζουν το 50%, τα «ενοικιάζεται» και «πωλείται» ανταγωνίζονται τα ανοιχτά καταστήματα κ.τ.λ. κ.τ.λ.
Οι συνομιλίες με την τρόικα για τα ακριβή μέτρα που θα απαιτηθούν θα ολοκληρωθούν περί τα μέσα Ιανουαρίου. Ωστόσο, ήδη έγινε γνωστό ότι θα ζητήσουν δραστικό περιορισμό του –“πολύ μεγάλου” όπως είπαν– δημόσιου τομέα με κλείσιμο μονάδων, απολύσεις κυρίως στο Δημόσιο (να θυμίσουμε το στόχο που είναι 150.000 έως το 2015), περικοπές στους μισθούς του Δημοσίου και τις συντάξεις. Στο επίπεδο των “μεταρρυθμίσεων”, εκτός από την πίεση που θα ασκηθεί για επίσπευση της πώλησης δημόσιας περιουσίας, θα ζητήσουν, όπως και αυτονόμως “συμβούλεψε” το ΔΝΤ με την έκθεσή του, περαιτέρω αλλαγές στο εργασιακό καθεστώς, όπως αναθεώρηση του καθεστώτος ύπαρξης κατώτατου μισθού και γενικώς μέτρα για μείωση του μισθολογικού κόστους.
Οι επίσημες προβλέψεις (ΔΝΤ), κατόπιν τούτου, είναι: 6% ύφεση για το 2011, 3% για το 2012, ανεργία 19% το 2012 και 17% το 2013. Επιστροφή στην ανάκαμψη (με +0,3%) θα έχουμε το 2013. Αν όμως εξελιχθούν καλώς τα πράγματα, διότι όπως είπε και η κ. Λαγκάρντ πολύ φοβάται ότι θα επιστρέψουμε σε μια βαθιά οικονομική ύφεση, όπως στη δεκαετία του ’30 και ότι καμία οικονομία στον κόσμο δεν θα μείνει αλώβητη. Όμως, όπως θα θυμάται και από τότε που ήταν υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, αυτή η πιθανότητα ή μάλλον βεβαιότητα περί ύφεσης προέκυπτε από μία πολιτική που και η ίδια έχει εισηγηθεί στο παρελθόν και εξακολουθεί να εισηγείται και τώρα.
Προβλήματα στους συνεργαζόμενους
Μέσα σ’ αυτό το κλίμα είναι λογικό οι συγκυβερνήτες να έχουν προβλήματα και τριβές με τη συνεργασία τους. Πρώτο ζήτημα που προκύπτει είναι πότε θα γίνουν οι εκλογές (το ΔΝΤ μας “συμβουλεύει” τον Μάρτιο…). Ασφαλώς, όσοι θέλουν την παράταση “προσέχουν”, όταν πιέζουν, διότι το κύριο γι’ αυτούς είναι να συνεχισθεί το σχήμα και μετά τις εκλογές. Άρα, η πίεση που ασκείται στη ΝΔ είναι “λελογισμένη”.
Εξάλλου και η ΝΔ –πέραν των εσωτερικών διαφωνιών ως προς αυτό– δεν κόπτεται ή δεν πρέπει να κόπτεται. Διότι δεν είναι ελκυστικό να παρθούν τα σκληρά μέτρα που απορρέουν από τη Συμφωνία από τους “τρεις” και μετά να πάμε για εκλογές; Αυτό, όμως, εμπεριέχει και κινδύνους διότι η ανάδυση από τους κόλπους της συγκυβέρνησης ενός νέου σχήματος υπάρχει πάντα ως ενδεχόμενο (ή και σχέδιο;).
Το ΠΑΣΟΚ πιέζεται, εκ των πραγμάτων, να λύσει γρήγορα, επίσης, το ζήτημα της νέας του ηγεσίας για να μπορεί να ανταπεξέλθει στο ρόλο του “δεύτερου” με αξιοπρέπεια. Το ζήτημα είναι σοβαρό και για τις δυνάμεις του συστήματος, οι οποίες επίσης πιέζουν το ΠΑΣΟΚ να προχωρήσει γρήγορα και ομαλά στην επιλογή νέου προέδρου. «Η χώρα χρειάζεται πάντοτε δύο μεγάλα κόμματα ευθύνης, με σαφείς θέσεις και ξεκαθαρισμένα τα θέματα ηγεσίας πολύ πριν από τις εκλογές» σημειώνει η «Καθημερινή του Σαββάτου» (στο κύριο άρθρο της).
Ποιος είπε ότι οι συστημικές δυνάμεις, οι σοβαρές εξ αυτών τουλάχιστον, δεν παρακολουθούν τις δημοσκοπήσεις, δεν βλέπουν ιδίοις όμμασι ότι τόσο πολλοί από τις εργαζόμενες τάξεις αποστασιοποιούνται από τα δύο μεγάλα κόμματα, πολιτικά και ιδεολογικά;
Π. Κλαυδιανός
Κούρεμα με «δίκοπο μαχαίρι»
Δεν επιβεβαιώνονται καθόλου όσα δηλώσαν αμέσως μετά την Συμφωνία της 7ης Δεκεμβρίου ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Οικονομικών, ότι τώρα η υπόθεση της διαπραγμάτευσης με τις τράπεζες για το λεγόμενο PSI +, δηλαδή, το κούρεμα του 50% της αξίας των ομολόγων θα είναι πιο εύκολη. Το αντίθετο μάλιστα μπορεί να ισχύει καθώς η ελληνική περίπτωση πλέον είναι εξαιρετικά ασθενής ή με προδιαγεγραμμένη την πορεία προς την χρεοκοπία. Είναι χαρακτηριστικά τα δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι εκπρόσωποι της τρόικας με τοποθετήσεις τους απειλούσαν τις τράπεζες ότι αν δεν δεχθούν το (εθελοντικό) κούρεμα –όχι “καλό” κούρεμα– θα κινηθεί η υποχρεωτική διαδικασία οπότε οι ζημιές τους θα είναι πολλαπλάσιες.
Μιλώντας στη Βουλή ο κ. Βενιζέλος είπε ότι οι ενδείξεις από τις διαβουλεύσεις είναι θετικές αλλά αυτό από πουθενά δεν προκύπτει. Οι πιστωτές ζητούν υψηλά επιτόκια για τα νέα ομόλογα που θα αντικαταστήσουν τα παλαιά –με την πρώτη πρότασή τους να είναι 8%! –και κυρίως ζητούν εξασφαλίσεις με εγγυήσεις και νέο θεσμικό πλαίσιο –και συγκεκριμένα το αγγλικό, όπως συμφωνήθηκε στις 27 Οκτωβρίου– ευνοϊκό γι’ αυτούς και όχι για την Ελλάδα.
Υπάρχει, ακόμη, το κρίσιμο ζήτημα της ενίσχυσης –υπολογίζεται σε 40 δισ. αντί 30 που είπαν στην αρχή των ελληνικών τραπεζών εξαιτίας των απωλειών, λόγω κουρέματος. Ως φαίνεται, η κυβέρνηση έχει εγκαταλείψει την αρχική της θέση –ψηφισμένη σε Νόμο!– που ήταν οι μετοχές που θα αντιστοιχούν στην ενίσχυση να είναι κοινές, άρα το Δημόσιο να έχει εξουσία. Θα είναι προνομιούχες, δηλαδή θα διατηρήσουν την πλειοψηφία στη Διοίκησή τους οι ιδιώτες παλαιοί μέτοχοι.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
