Του
Αργύρη Παναγόπουλου
Με νέα λιτότητα και ανατροπές στα εργασιακά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα δεκάδων εκατομμυρίων εργαζομένων ετοιμάζονται να απαντήσουν οι κυβερνήσεις των εννιά χωρών που υποβαθμίστηκαν από τη Standard & Poor‘s. Με τη συνολική του επίθεση εναντίον της ευρωζώνης, ο μεγαλύτερος από τους τρεις κερδοσκοπικούς οίκους αξιολόγησης προσπαθεί να εκβιάσει για άλλη μια φορά την ατζέντα των οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων στην Ευρώπη και όχι μόνο.
Οι εκβιασμοί της S&P’s, με το αναμενόμενο μπαράζ των υποβαθμίσεων της αξιολόγησης των τραπεζών των χωρών που βρέθηκαν στο στόχαστρό της, στοχεύουν να διαμορφώσουν το κλίμα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στα τέλη του μήνα και να προδικάσουν το πολιτικό τέλος του Σαρκοζί, εκατό περίπου ημέρες πριν τις γαλλικές προεδρικές εκλογές.
Οι μαζικές υποβαθμίσεις της αξιολόγησης από τη S&P‘s θα ασκήσουν περαιτέρω πιέσεις για την υιοθέτηση του νέου αυστηροποιημένου Σύμφωνου Σταθερότητας των Μερκοζί και τις πολιτικές απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων στη Γηραιά Ήπειρο, που κινδυνεύουν να μετατρέψουν τα «Γουρούνια» σε Κίνα της Νοτίου Ευρώπης. Η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, αλλά και η ίδια η Γαλλία, βρίσκονται στο στόχαστρο της ΕΕ, του ΔΝΤ, των κερδοσκόπων και της Μέρκελ για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους διαμέσου της άμεσης μείωσης του εργασιακού κόστους και του κοινωνικού κράτους.
Στο πολιτικό επίπεδο, οι υποβαθμίσεις της S&P‘s διευκολύνουν την ακόμη μεγαλύτερη περιθωριοποίηση των εθνικών και του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, μετά την αδυναμία του τελευταίου να βάλει ουσιαστικό θεσμικό φρένο στη δράση των οίκων αξιολόγησης και την αντιμετώπιση των κερδοσκόπων των αγορών. Μέσα σε αυτό το αρνητικό κλίμα, ο βέλγος υπουργός Δημοσίων Επιχειρήσεων, Επιστημονικής Πολιτικής, Συνεργασίας και Ανάπτυξης ζήτησε από την κυβέρνηση της χώρας του να υψώσει το κεφάλι της έναντι των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γιατί κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε μια «υπέρ νεοφιλελεύθερη Ευρώπη 15ετούς ύφεσης».
Ο Σαρκοζί
έχασε τα «τρία Α»
Η Γαλλία και η Αυστρία έχασαν την πολυπόθητη αξιολόγηση των «τριών Α», η Ιταλία, η Ισπανία, η Κύπρος και η Πορτογαλία υποβαθμίστηκαν κατά δύο βαθμίδες, με την τελευταία να αξιολογείται πλέον στο επίπεδο των «σκουπιδιών» και από τους τρεις μεγάλους οίκους αξιολόγησης, ενώ η Μάλτα, η Σλοβακία και η Σλοβενία υποβαθμίστηκαν κατά μια βαθμίδα. Η S&P‘s αξιολόγησε με αρνητικές προοπτικές τις Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Αυστρία, Κύπρο και Μάλτα, που σημαίνει ότι διατρέχουν κίνδυνο για νέα υποβάθμιση.
Η Γερμανία αποτελεί τη φωτεινή εξαίρεση, γιατί αποτελεί τη μόνη χώρα της ευρωζώνης με αξιολόγηση «τριών Α» και σταθερές προοπτικές, χωρίς να κινδυνεύει δηλαδή με υποβάθμιση στο επόμενο διάστημα. Η Μέρκελ αποτελεί πλέον το μεγάλο αφεντικό της Ευρώπης, ενώ η Γαλλία του Σαρκοζί δέχθηκε ένα πολιτικό ράπισμα ολκής γιατί δεν αποτελεί πλέον «ισότιμο» εγγυητή της αξιοπιστίας της Ευρώπης, δίνοντας την εικόνα ότι η Γαλλία έθεσε την υποψηφιότητά της για το κλαμπ των «Γουρουνιών». Το θετικό της υποβάθμισης της Γαλλίας από τη S&P’s είναι η «συνταξιοδότηση» του Σαρκοζί.
Η Goldman Sachs προειδοποίησε για πτώση των τιμών των ευρωπαϊκών μετοχών κατά 10% το επόμενο τρίμηνο και κατά 20% για το σύνολο του 2012, εξαιρουμένων των μετοχών του χρηματοοικονομικού τομέα, χωρίς να αποκλείονται και εκτιμήσεις για μείωση των κερδών των ευρωπαϊκών εταιρειών κατά 30%.
Η επιθετική υποβάθμιση της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας από τη Standard & Poor‘s τίναξε κυριολεκτικά στον αέρα την πολιτική των κυβερνήσεών τους και τα σχέδια των Βρυξελλών και του Βερολίνου, για διάσωση της Ρώμης και της Μαδρίτης και δεύτερα πακέτα στήριξης της Λισαβόνας και του Δουβλίνου, μετά βέβαια την επίλυση του ελληνικού PSI και του νέου μνημονίου. Οι φήμες για την απόφαση της S&P‘s πόσο μπορεί να επηρέασαν τους πιστωτές της Ελλάδας στις διαπραγματεύσεις για το PSI την Πέμπτη το μεσημέρι;
Με τον τρόπο αυτό πάντως ενισχύεται η κινδυνολογία για την τύχη της ευρωζώνης και του ευρώ, που υποχώρησε προς τα 1,26 δολάρια, προσφέροντας το άλλοθι στη Μέρκελ και την ΕΕ για να εκβιάσουν τα «Γουρούνια» για νέες παραχωρήσεις κυριαρχικών και άλλων δικαιωμάτων.
Ο ιταλός ασθενής
Η Ρώμη αποτελεί σήμερα το μεγάλο ασθενή της ευρωζώνης. Ο «τεχνοκράτης» Μάριο Μόντι στοχεύει στην έκδοση «πατριωτικών ομολόγων» από το πρώτο τρίμηνο του 2012, αντιγράφοντας την κυβέρνηση του Βελγίου, για να διασφαλίσει τμήμα της αναχρηματοδότησης του χρέους της Ρώμης, που θα ξεπεράσει ίσως τα 450 δισ. ευρώ το 2012. Η κυβέρνηση Μόντι στοχεύει να μετακυλήσει στους απλούς πολίτες, αποταμιευτές και επενδυτές, τη διάσωση της χώρας, ενώ η δραματική δανειακή κατάσταση της Ιταλίας επιδεινώνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι οι πέντε μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας θα πρέπει να αποπληρώσουν ληξιπρόθεσμα χρέη 176 δισ. ευρώ την επόμενη διετία, σε υπερδιπλάσια επίπεδα από τα 75 δισ. ευρώ της 3ετούς λιτότητας του Μόντι!
Αναμένοντας τη δεύτερη μεγάλη ένεση ρευστότητας από την ΕΚΤ, το Φεβρουάριο, ο Μόντι στοχεύει στην ολοκλήρωση της «δεύτερης φάσης» του προγράμματός των επίπονων δομικών (αντι)μεταρρυθμίσεων, για να κερδίσει χρόνο, ενώ τα 116 δισ. ευρώ που εισέπραξαν δανεικά οι ιταλικές τράπεζες από την ΕΚΤ αντιπροσωπεύουν μόλις το 5% από τα 2,20 τρισ. ευρώ των συνολικών ταμειακών αναγκών τους. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη του δημοσίου και των τραπεζών ξεπερνούν τα 550 δισ. ευρώ το 2012, ενώ από το Μάιο του 2010 έως σήμερα έχουν ανακοινωθεί μέτρα λιτότητας 182,90 δισ. ευρώ! Σύμφωνα με την Caritas, τον Οκτώβριο 8,30 εκατομμύρια Ιταλών ή το 13,80% του πληθυσμού ζούσαν σε καθεστώς φτώχειας.
Ο Μόντι πραγματοποίησε τρία ταξίδια απελπισίας στις Βρυξέλλες, το Παρίσι και το Βερολίνο, για να διασφαλίσει τη διάσωση της Ιταλίας, ενώ η S&P‘s διέγραψε ολοσχερώς οποιαδήποτε διαμόρφωση ενός πραγματικού «διακυβερνητικού τρίο», στις 20 Ιανουαρίου στη Ρώμη, όταν θα συναντηθεί με τους Μερκοζί. Την προηγούμενη ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Πάσος Κοέλιο θα περάσει από την αυλή της Μέρκελ, ενώ στις 26 Ιανουαρίου θα φθάσει στο Βερολίνο ο Ραχόι.
Η αριστερά στους δρόμους
Η Κομμουνιστική Επανίδρυση, η Die Linke, το ΚΚ της Γαλλίας και το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς θα συμμετάσχουν σε κοινή δημόσια και μαζική διαμαρτυρία εναντίον της συνάντησης των τριών ηγετών στη Ρώμη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μια επίλυση της κρίσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με άλλες πολιτικές. Ο γραμματέας της Επανίδρυσης Φερέρο κάλεσε τη CGIL να συγκαλέσει γενική απεργία στις 20 Ιανουαρίου, ενώ συμμετοχή στις διαμαρτυρίες δήλωσαν τα αυτόνομα συνδικάτα Usb και οι Επιτροπές Βάσεις, που πραγματοποιούν την Παρασκευή τη δική τους γενική απεργία.
Η κυβέρνηση Μόντι ακολουθώντας την τακτική του Μπερλουσκόνι καλεί σε ιδιαίτερες συνομιλίες το κάθε συνδικάτο, στοχεύοντας να απομονώσει εν νέου τη CGIL, ενώ ετοιμάζεται να καταθέσει πολυνομοσχέδιο για την απελευθέρωση σειράς επαγγελμάτων, από τα φαρμακεία, τα ταξί και τους συμβολαιογράφους έως την κατάργηση των ελάχιστων αμοιβών για τους ελεύθερους επαγγελματίες και την προσφορά των παραλίων και των ακτών σε ιδιώτες. Το πολυνομοσχέδιο διευκολύνει τις συγχωνεύσεις μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, εις βάρος των εργαζομένων, εκπτώσεις χωρίς όρια από τα εμπορικά καταστήματα, την κατάργηση της υποχρέωσης συλλογικών συμβάσεων στους σιδηροδρομικούς και την ιδιωτικοποίηση του σιδηροδρομικού δικτύου, την καταβολή των φόρων με δόσεις σε περιόδους κρίσης, την κατάργηση της υποχρέωσης των πρατηρίων καυσίμων να αγοράζουν καύσιμα συγκεκριμένων εταιρειών και την ελεύθερη πώληση από πρατήρια καυσίμων ειδών καπνοπωλείου, εφημερίδων, τροφίμων και άλλων αγαθών, για να αντισταθμίσουν την πτώση των πωλήσεων καυσίμων. Επίσης προβλέπεται η πώληση εφημερίδων από τα σουπερμάρκετ και τα βιβλιοπωλεία. Οργανώσεις καταναλωτών κατάγγειλαν ότι οι μέχρι τώρα «απελευθερώσεις» κόστισαν στα νοικοκυριά σχεδόν 110 δισ. ευρώ ή 286 ευρώ το έτος για κάθε οικογένεια.
Ο γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος Μπερσάνι θα ζητήσει, στην επόμενη συνάντησή του από τον Μόντι, να προχωρήσει με «τις σκληρές μεταρρυθμίσεις που κοστίζουν σε συναίνεση».
Ο Δον Κιχώτης
της λιτότητας
Η επιθετική υποβάθμιση της Ισπανίας από τη S&P‘s ανέτρεψε και την πολιτική του εθελότυφλου Ραχόι στην Ισπανία, που επαναλάμβανε το τελευταίο διάστημα ότι η Μαδρίτη δεν είναι Ρώμη. Για τον υπερ-νεοφιλελεύθερο Ραχόι δεν υπήρξε καμία περίοδο χάριτος, αφού μετά από πιέσεις η κυβέρνησή του αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι θα πρέπει να ανακοινώσει μέτρα λιτότητας τουλάχιστον 40 δισ. ευρώ για το 2012, σε σχέση με τα 15 δισ. ευρώ της λιτότητας που οδήγησαν στην κατάρρευση του Σοσιαλιστικού Κόμματος στις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου. Παράλληλα, ο Ραχόι θα πρέπει να καταφέρει να αναχρηματοδοτήσει χρέη που φθάνουν στο 30% του ΑΕΠ της χώρας ή στα 180 δισ. ευρώ το 2012, να διασώσει τις μεγάλες και μεσαίες τράπεζες από την κατάρρευση και να διασφαλίσει τη χρηματοδότηση των αυτόνομων κυβερνήσεων, που έχοντας πνιγεί στα χρέη βλέπουν την αξιολόγησή τους να τρέχει προς την κατηγορία των «σκουπιδιών». Μόνο οι ισπανικές τράπεζες θα χρειαστούν τουλάχιστον 50 δισ. ευρώ από το κράτος το 2012, ενώ έως σήμερα έχουν απορροφήσει τη μερίδα του λέοντας της ένεσης ρευστότητας που προσφέρει η ΕΚΤ, απορροφώντας περίπου το 30% της συνολικής δανειοδότησης των τραπεζών της ευρωζώνης από τη Φραγκφούρτη.
Εκβιασμοί στα εργασιακά
Η κυβέρνηση του Ραχόι έδωσε διορία ως τη Δευτέρα στα συνδικάτα και τους βιομηχάνους να συμφωνήσουν για τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, απειλώντας ότι θα προχωρήσει μόνη της σε άμεση νομοθετική ρύθμιση. Τα συνδικάτα αρνούνται να ενδώσουν στις πιέσεις των βιομηχάνων για περαιτέρω ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, φθηνές απολύσεις και πάγωμα ή ακόμη και μείωση μισθών για τα επόμενα χρόνια και αποδέχθηκαν μόνο δευτερεύουσες συμφωνίες για τη μεταφορά αργιών και νομικές ρυθμίσεις περιορισμένου χαρακτήρα για διάφορα θέματα. Ο Ραχόι απειλεί να προχωρήσει σε νέα (αντι)μεταρρύθμιση των ελαστικοποιημένων μορφών εργασίας, το καθεστώς των εργασιακών σχέσεων και τη νομοθεσία για τις απολύσεις, τις διαδικασίες διαπραγμάτευσης των συλλογικών συμβάσεων και την καταπολέμηση της αποχής από την εργασία.
Οι άνεργοι στην Ισπανία έχουν φθάσει τα 5,30 εκατομμύρια ή το 22,50% και η κυβέρνηση φαίνεται ότι σχεδιάζει να νομοθετήσει τις «συμβάσεις κρίσης» διετούς ή τριετούς διάρκειας, που θα προβλέπουν φθηνές και εύκολες απολύσεις. Από την έναρξη της κρίσης έχουν κλείσει 210.000 επιχειρήσεις. Η S&P‘s απείλησε την κυβέρνηση με νέα υποβάθμιση, εάν η χώρα «καθυστερήσει να εφαρμόσει δομικές μεταρρυθμίσεις στα εργασιακά και άλλους αναγκαίους τομείς για να στηρίξουν την ανάπτυξη», γιατί διαφορετικά θα χρειαστούν νέα μέτρα λιτότητας. Περίπου 3,60 εκατομμύρια εργαζομένων είδαν την αγοραστική τους αξία να υποχωρεί το 2011, γιατί οι αυξήσεις στις συλλογικές συμβάσεις κυμαίνονται κάτω από τα όρια του πληθωρισμού του Δεκεμβρίου. Η αύξηση των ωραρίων εργασίας από την τοπική δεξιά κυβέρνηση της Μαδρίτης θα καταστρέψει 12.000 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων 4.000 στον τομέα της υγείας. Η βιομηχανική παραγωγή της χώρας πραγματοποίησε βουτιά 7% το Νοέμβριο, η κατανάλωση τσιμέντου υποχώρησε σε χαμηλά 25ετίας, ενώ η Citigroup προβλέπει ότι η ύφεση στην Ισπανία θα φθάσει στο 1,90% το 2012.
Η τρόικα στη Λισαβόνα
Την Πέμπτη η «τρόικα» θα επισκεφθεί την Πορτογαλία για να διαμορφώσει το χάρτη των δομικών (αντι)μεταρρυθμίσεων για το μακροπρόθεσμο διάστημα, με άξονα τα εργασιακά, που θα αποτελέσουν τη βάση της αξιολόγησης για το επόμενο τρίμηνο, που θα αρχίσει στις αρχές Φεβρουαρίου και θα αποτελέσει την έμμεση έναρξη των διαπραγματεύσεων για το δεύτερο πακέτο διάσωσης της χώρας.
Το «Κοινό Μέτωπο των Συνδικάτων της Δημόσιας Διοίκησης» απορρίπτει την αύξηση του ωραρίου εργασίας κατά μισή ώρα την ημέρα χωρίς αποδοχές ως «μεσαιωνική», «απαράδεκτη κοινωνική και πολιτιστική υποχώρηση».
Ο «κοινωνικός διάλογος» στην Πορτογαλία οδήγησε σε πλήρη αντιπαράθεση των εργαζομένων με τους βιομηχάνους, που πρότειναν συμφωνίες για μειώσεις ωραρίων εργασίας και μισθών έως και κατά 20%, φθηνότερες και ευκολότερες απολύσεις και νέες μορφές ελαστικοποιημένων σχέσεων εργασίας. Η μεγαλύτερη συνδικαλιστική και αριστερή συνομοσπονδία CGTP ανακοίνωσε σειρά μαζικών πρωτοβουλιών διαμαρτυρίας έως τις αρχές του Φεβρουαρίου, η σοσιαλιστική UGT απέρριψε οποιαδήποτε πρόταση μείωσης των ωραρίων εργασίας και των μισθών, ενώ το τελευταίο διάστημα έχουν πραγματοποιηθεί μαζικές απεργίες λιμενεργατών εναντίον της ιδιωτικοποίησης των λιμένων της χώρας. Νέο κύμα απεργιών στις μεταφορές έχει προγραμματιστεί για τις 2 Φεβρουαρίου.
Η CGTP εγκατέλειψε τον κοινωνικό διάλογο στις 23 Δεκεμβρίου, ενώ η UGT θα ξεκινήσει τη Δευτέρα νέο γύρο συζητήσεων με την κυβέρνηση και τους βιομηχάνους. Σταδιακά αρχίζουν να εμφανίζονται οι αρνητικές συνέπειες της λιτότητας του Σόκρατες και της «δημοκρατικοποίησης της οικονομίας» του Πάσος Κοέλιο, αφού στον τομέα της Υγείας, εξαιτίας των περικοπών στα δημόσια νοσοκομεία, πραγματοποιήθηκαν 40 χιλιάδες λιγότερες εγχειρήσεις το τελευταίο τρίμηνο του 2012, ενώ μόνο τα δίδακτρα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ξεπέρασαν τα 1.000 ευρώ. Το κράτος θα ζητήσει από 117.000 πολίτες να επιστρέψουν 41 εκατ. ευρώ από προσφορές υπηρεσιών που δεν είχαν δικαίωμα να επωφεληθούν! Η τιμή της βενζίνης καταγράφει διαδοχικά ρεκόρ ανόδου τις τελευταίες ημέρες, ακολουθώντας τα ποσοστά ρεκόρ της ανεργίας, ενώ τη Δευτέρα θα ανακοινωθούν οι αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων και γενικότερα του μεταφορικού κόστους, μετά από άνοδο κατά 15% από την 1η Αυγούστου του 2011.
•
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
