Παρασκευή 16 Σεπτεμβρίου, ώρα 8 μ.μ. και στο χώρο του πρώην αεροδρομίου στο Ελληνικό αρχίζει να συγκεντρώνεται κόσμος. Μια μεγάλη συναυλία έχει προγραμματιστεί για απόψε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αντίστασης και Δημιουργικότητας που διοργανώνεται όλο το Σεπτέμβρη, με την υποστήριξη των δήμων Αλίμου - Αργυρούπολης - Ελληνικού - Γλυφάδας και σε συνεργασία με την Επιτροπή Αγώνα για τη διάσωση της έκτασης του πρώην αεροδρομίου και μετατροπής της σε Μητροπολιτικό Πάρκο. Φτάνοντας στο χώρο ο Μίκης Θεοδωράκης, σε μία συμβολική για το μέρος κίνηση, φύτεψε ένα δέντρο με την ελπίδα αυτό να αποτελέσει το πρώτο δέντρο του Μητροπολιτικού Πάρκου. Δέντρα φύτεψαν και οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες της βραδιάς.
«Όσο πολύτιμα είναι το οξυγόνο και το νερό για τη ζωή άλλο τόσο πολύτιμες για την ανθρώπινη κοινωνία είναι η ελευθερία και η δημοκρατία». Μ’ αυτή τη φράση ο γνωστός μουσικοσυνθέτης άνοιξε την εκδήλωση. Πολλοί εκπρόσωποι του χώρου της αριστεράς παραβρέθηκαν, ενώ ομιλίες πραγματοποίησαν και οι δήμαρχοι των Δήμων που στηρίζουν τη δράση. Το συναυλιακό μέρος εμπλούτισαν με τις φωνές και το πάθος τους οι: Δ. Μπάσης, Σ. Παπάζογλου, Π. Πετράκη, Κ. Παπουτσάκη και ο Αλ. Ιωαννίδης με τη γνώστη πιανίστρια Ντ. Μπακοπούλου.
Με αφορμή την παρουσία και τη στήριξή τους, η καταξιωμένη στη διεθνή μουσική σκηνή πιανίστρια Ντόρα Μπακοπούλου και ο αγαπημένος τραγουδοποιός και ερμηνευτής Αλκίνοος Ιωαννίδης μας παραχώρησαν μία απ’ τις σπάνιες συνεντεύξεις τους, δίνοντας το δικό τους σχόλιο για αυτή τη σημαντική προσπάθεια και το ρόλο του καλλιτέχνη ως ενεργού πολίτη.
Βερονίκη Ζέρβα
Ντόρα Μπακοπούλου: Οι «προστάτες μας» μας ξεπουλούν κυριολεκτικά
Κα Μπακοπούλου, πιστεύετε πως ακόμα στην εποχή μας η μουσική μπορεί να αφυπνίσει συνειδήσεις και να επηρεάσει πολιτικά και κοινωνικά;
Ναι, το πιστεύω, όμως, ως ένα σημείο, δυστυχώς δεν είναι καθοριστικό.
Στο παρελθόν είχατε στηρίξει με εμφάνισή σας στο Ηρώδειο την Αθήνα ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Σήμερα εμφανίζεστε στο χώρο του παλαιού αεροδρομίου παίζοντας πιάνο, για την ενίσχυση της πρότασης να μετατραπεί ο χώρος του πρώην αεροδρομίου στο Ελληνικό σε Μητροπολιτικό Πάρκο. Από πού πηγάζει αυτή σας η ανησυχία;
Από τότε έχουν δραματικά αλλάξει τα πράγματα. Η σχέση με την Ευρώπη δεν απέδωσε αυτό που περιμέναμε. Ευθύνονται και οι δυο πλευρές. Γεγονός πάντως είναι πως αυτή τη στιγμή «οι προστάτες μας» μας ξεπουλούν κυριολεκτικά. Σίγουρα πρέπει κάτι δραστικό να γίνει. Γι’ αυτό και λαμβάνω μέρος σε αυτή τη συναυλία ώστε το Ελληνικό να μην πάψει να είναι ελληνικό.
Είστε μία καταξιωμένη και ξεχωριστή πιανίστρια στη διεθνή μουσική σκηνή και η αγαπημένη ερμηνεύτρια του Μάνου Χατζιδάκι. Η αποψινή σας εμφάνιση με τη Λαϊκή Ορχήστρα του Μίκη Θεοδωράκη είναι για πολλούς μια ευχάριστη έκπληξη.
Δεν θά ‘πρεπε να είναι έκπληξη. Ήμουν φίλη και θαυμάστρια του μαγικού Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος έχει γράψει εξαιρετική μουσική για πιάνο. Αλλά πάντα υπήρξα και θαυμάστρια του Μίκη. Έχει γράψει μελωδίες από τις ωραιότερες που έχουν γραφτεί ποτέ σ’ αυτό τον κόσμο. Η αξία του και η προσφορά του είναι τεράστια, κυρίως όσον αφορά τη σύνδεση της μουσικής του με την ποίηση μας. Άλλωστε, στη μεταπολίτευση το 1974, εγώ κρατούσα το μέρος του πιάνου στην ιστορική και αλησμόνητη συναυλία στο στάδιο Καραϊσκάκη. Επίσης και το 1977, στις αξέχαστες συναυλίες στο θέατρο του Λυκαβηττού με το « Άξιον εστί» και το «Κάντο Χενεράλ», έπαιξα το μέρος του πιάνου. Αλλά και στη δισκογραφία, έχουμε γράψει με την Μαρία Φαραντούρη τον κύκλο των τραγουδιών του «Η Βεατρίκη στην οδό μηδέν» σε ποίηση του Διονύση Καρατζά.
Πιστεύετε ότι πρέπει οι καλλιτέχνες να ταυτίζονται με τους συνθέτες-δημιουργούς;
Δεν έχω την εντύπωση πως κανείς πρέπει να ταυτίζεται με κανέναν. Οι καλλιτέχνες πρέπει να είναι ελεύθεροι και αυτόνομοι. Και οι συγκλίσεις, οι επιλογές και οι συμπάθειες πρέπει να γίνονται με βάση αυτήν την ανεξαρτησία.
Σας έχει επηρεάσει το έργο του μεγάλου αυτού έλληνα συνθέτη;
Τον παρακολουθώ πάντα με μεγάλο ενδιαφέρον. Είναι ένας χείμαρρος και όποιος μπορεί να γευθεί την προσωπικότητά του είναι σίγουρα ευνοημένος και κερδισμένος.
Έχοντας ταξιδέψει σε πολλές μητροπόλεις και έχοντας κάνει πολλές συνεργασίες στο εξωτερικό, πώς θα χαρακτηρίζατε τη συμμετοχή της Ελλάδας στα διεθνή καλλιτεχνικά δρώμενα;
Πιστεύω πως το καλλιτεχνικό δυναμικό της Ελλάδας έχει πολλά να δώσει στην οικουμένη και δυστυχώς δεν αξιοποιείται αυτό αρκετά.
Αλκίνοος Ιωαννίδης: Η τέχνη κρατά ζωντανή τη στιγμή που υπήρξαμε σπουδαίοι
Κε Ιωαννίδη, πριν από λίγο καιρό σας παρακολουθήσαμε στην πλατεία Συντάγματος σε μία συναυλία αλληλεγγύης μαζί με άλλους τραγουδιστές. Απόψε θα τραγουδήσετε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ που διοργανώνεται για να υποστηρίξετε τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου στο Ελληνικό. Είναι η κοινωνική ευαισθησία η κινητήριος δύναμη σ’ αυτές σας τις δραστηριότητες;
Ο καθένας, στις δύσκολες εποχές, προσφέρει αυτό που έχει, αυτό που φτιάχνει, αυτό που είναι. Δεν νομίζω πως χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη κοινωνική ευαισθησία. Ούτε μπορείς να κάθεσαι συνέχεια σπίτι σου και να κοιτάζεις τη δουλειά σου, όταν έξω συμβαίνουν κοσμογονικές αλλαγές, όταν βράζει ο τόπος, όταν όλα σε φωνάζουν να βγεις από το σπίτι και το δικό σου μικρόκοσμο. Όλοι οι άνθρωποι ανησυχούν, ο καθένας με τον τρόπο του θέλει να αντιδράσει, να βοηθήσει, να λειτουργήσει ως ελεύθερος πολίτης. Οι καλλιτέχνες, επειδή κάποιοι από μας είναι γνωστοί, φαινόμαστε περισσότερο από π.χ. τους επιπλοποιούς, ακόμη κι όταν η προσφορά μας είναι μικρότερη. Αυτό δημιουργεί και μια ευθύνη παραπάνω στη στάση μας κάθε φορά. Και μαζί, δημιουργεί και μια καχυποψία, μήπως οι κινήσεις μας έχουν άλλα κίνητρα. Αυτήν την καχυποψία οφείλει να την έχει απέναντι στον εαυτό του ο κάθε καλλιτέχνης. Πρέπει να ρωτά και να ξαναρωτά τον εαυτό του εκατό φορές για τα κίνητρα και τους στόχους των κινήσεών του. Κουραστικό πράγμα, αλλά απαραίτητο, αν θέλει να είναι καθαρός απέναντι στην ύπαρξή του και στους συνανθρώπους του.
Υπάρχει ένα τραγούδι σας που λέει τους στίχους… «αυτός ο κόσμος που αλλάζει με τρομάζει, με τρομάζει». Θα έπρεπε νομίζετε να μας τρομάζουν οι αλλαγές που συντελούνται, πολιτικές και κοινωνικές;
Όλες οι αλλαγές τρομάζουν τον άνθρωπο, πόσο μάλλον αυτές που συντελούνται τον τελευταίο καιρό. Ο φόβος είναι μεγάλη δύναμη. Μια αλλαγή που δεν τη φοβάσαι, ακόμα κι αν είναι για καλό, δεν είναι αλλαγή. Ο φόβος, όμως, δεν προϋποθέτει απαραίτητα τη δειλία. Ήρωας δεν είναι αυτός που δεν φοβάται, αυτός είναι απλά αναίσθητος. Ήρωας είναι όποιος φοβάται, μα προχωρά ορμητικός.
Πιστεύετε πως το έργο του Μίκη συγκινεί ακόμα στις μέρες μας με την ίδια ένταση όπως σε προηγούμενες δεκαετίες;
Όχι. Η τέχνη, και ειδικά η «στρατευμένη», συνδέεται άρρηκτα με την εποχή της, τις συνθήκες που τη γέννησαν, τα συγκεκριμένα γεγονότα που εξέφρασε, την ιστορική αναγκαιότητα που τη δημιούργησε. Μέσα στα χρόνια που πέρασαν από τη σύνθεση αυτών των τραγουδιών, άλλαξαν πολλά. Άλλαξε πρώτα απ’ όλα ο τρόπος που ακούμε μουσική. Άλλαξε ο τρόπος που τραγουδάμε. Άλλαξε η αντίληψή μας για τον κόσμο και τον εαυτό μας. Άλλαξε ο τρόπος που εκφράζουμε την οργή μας, την αγάπη μας, τα όνειρά μας. Ψάξτε στις διαδικτυακές μηχανές αναζήτησης τη μεγάλη συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη που έγινε μετά την πτώση της χούντας. Είναι συγκλονιστικό να το βλέπεις. Γυρνά η κάμερα στο κοινό, βλέπεις τα πρόσωπα των ανθρώπων, τον ενθουσιασμό τους, την έκσταση στην οποία βρίσκονται. Όποτε δω κάποιο απόσπασμα της, μού ‘ρχονται δάκρυα. Πού πήγαν αυτοί οι άνθρωποι; Είναι εδώ ακόμη, είμαστε εμείς! Είναι αυτοί που έφτιαξαν την Ελλάδα όπως τη γνωρίσαμε. Αυτοί που ψήφισαν όσους μας έφεραν εδώ. Αυτοί που έχτισαν το κράτος που μας ρούφηξε. Αυτοί που διορίστηκαν, αυτοί που πήραν φακελάκια, αυτοί που ξεπούλησαν σιγά-σιγά τις ιδέες τους, αυτοί που έχτισαν άσχημα σπίτια, δρόμους απροσπέλαστους για τα ΑΜΕΑ, σχολεία εχθρικά για τα παιδιά, νοσοκομεία θανάτου. Αυτοί που άσκησαν επιεικώς ανόητη εξωτερική πολιτική, αυτοί που πήραν μίζες, αυτοί που εγκλημάτησαν απέναντι στα όνειρα και στους συνανθρώπους τους, αυτοί που έστρεψαν τον κόσμο στη βλακεία, αυτοί που δημιούργησαν την άδεια, τηλεοπτική, καθημερινή μας πραγματικότητα. Πικρό - ξεπικρό, αυτό είναι, αυτοί είμαστε. Μετά η κάμερα γυρνάει στη σκηνή, συγκεντρώνεσαι πάλι στο τραγούδι. Η καλλιτεχνική του υπόσταση είναι εκεί, η πνευματική του αξία παραμένει ίδια. Και παρηγορείσαι, γιατί η τέχνη κρατά το αγνότερο μέρος μας αθάνατο. Κρατά ζωντανή τη στιγμή που υπήρξαμε σπουδαίοι, ονειροπαρμένοι, ερωτευμένοι, ιεροί.
Ποιες είναι οι επιρροές που έχετε δεχτεί στο έργο σας από τον Μίκη Θεοδωράκη και πώς βλέπετε την ιδέα να επηρεάζετε και σεις σε μερικά χρόνια με τη δουλειά σας τις νέες γενιές;
Οι επιρροές είναι πολλές και αναπόφευκτες. Πέρασα τα παιδικά μου χρόνια ακούγοντας τους δίσκους του, όπως και άλλων συνθετών της γενιάς του. Από αυτούς τους ανθρώπους αγάπησα το τραγούδι, χάρη σε αυτούς τραγουδώ, χάρη σε αυτούς γράφω, χάρη σε αυτούς ακούω ακόμη μουσική. Δεν θα αποτελέσω τέτοιο πρότυπο για τις νέες γενιές. Δεν είναι εποχή για πρότυπα. Η εποχή μας δεν ευνοεί τη δημιουργία «ιερών τεράτων». Σιωπηλά, η γενιά μου γράφει τα τραγούδια της, κάνει καριέρα ή δεν κάνει, ανακατεύεται με την πολιτική ή δεν ανακατεύεται, εκφράζει το άδειο τοπίο, την έλλειψη στόχου, τη σύγχυση, την ανημποριά της να δείξει ένα δρόμο, να πει με σαφήνεια το όνομά της.
Για τη δική μου γενιά είστε ένας απ’ τους αγαπημένους μας τραγουδοποιούς και ερμηνευτές που ακολουθούμε σε κάθε σας μουσικό βήμα. Επομένως όλοι θα περιμένουν να μας πείτε αν έχετε κάτι καινούριο στα σκαριά.
Πολύ σύντομα, πιθανότατα πριν το τέλος της χρονιάς, θα κυκλοφορήσει ένα διπλό cd από την ηχογράφηση του 2010 στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο. Για δίσκο με νέο υλικό είναι νωρίς ακόμη. Τον τελευταίο καιρό άρχισα να γράφω λίγο-λίγο, νομίζω πως θα μου πάρει καιρό να ολοκληρώσω ένα σύνολο τραγουδιών και να τα ηχογραφήσω.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
