Τέχνη και πολιτική
Το γεγονός της προβολής του «Θίασου» του Θόδωρου Αγγελόπουλου στις κινηματογραφικές αίθουσες δεν καταγράφηκε μόνο σαν σημαντικότατο καλλιτεχνικό γεγονός. Από την πρώτη στιγμή συνειδητοποιήθηκε από την ανανεωτική αριστερά ως γεγονός πολιτικής σημασίας. Χωρίς αυτή η ειδική πολιτική βαρύτητά του να αφαιρεί τίποτε από την καλλιτεχνική, την αισθητική αξία του.
Έτσι εξηγείται γιατί το περιοδικό της νεολαίας του ΚΚΕ Εσωτερικού «Θούριος» αφιέρωσε ειδική έκδοσή του για να υποδεχτεί τον «Θίασο», χαρακτηρίζοντάς τον «δείγμα σύγχρονη επαναστατικής τέχνης και τομή στον ελληνικό κινηματογράφο».
Στο εισαγωγικό κείμενο της ειδικής έκδοσης επισημαίνεται ότι με τον «Θίασο» πραγματοποιείται η «αναζήτηση μιας γλώσσας κινηματογραφικής εξίσου προοδευτική με το περιεχόμενό της, ως τομή σ’ αυτό τον τομέα: ιστορικά κείμενα, τραγούδια, μύθος, θεατρικό έργο (…) συνθέτονται και παράγουν ιστορική γνώση. Διαφωνώντας ριζικά με την τέχνη “ποιότητας” για κατανάλωση των “ολίγων” και την τέχνη “εμπορικό υποπροϊόν” για τις πλατειές μάζες, πιστεύουμε ότι ο «Θίασος» πρέπει να γίνει κτήμα όλης της ελληνικής νεολαίας»…
Γι’ αυτό και τα μέλη της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος, με την ειδική έκδοση του «Θούριου» υπό μάλης, στήθηκε τις μέρες εκείνες έξω από τις αίθουσες προβολής μοιράζοντας χιλιάδες αντίτυπα σε νέους – και λιγότερο νέους, σε μια πράξη πολιτική και πολιτιστική ταυτόχρονα.
Εικόνα και ήχος
Αξίζει να παραθέσουμε εδώ ένα απόσπασμα από το κείμενο που παραχώρησε τότε στον «Θούριο» ο Λουκιανός Κηλαηδόνης, που συνέθεσε τη μουσική της ταινίας, γιατί περιγράφει τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο σκηνοθέτης και συνθέτης αντιμετώπισαν τη μουσική «επένδυση» του «Θιάσου».
«Η αντιμετώπιση της μουσικής στο «Θίασο» είναι τέτοια, ώστε να εξυπηρετεί λειτουργικά τη δράση, έτσι που να μη μπορεί αυτή να προχωρήσει χωρίς τη μουσική. Γι’ αυτό αποκλείστηκε η διακοσμητική χρήση της μουσικής και η χρησιμοποίησή της σαν επένδυση, με την έννοια της συναισθηματικής υπογράμμισης.
Σε κάθε τόπο και σε κάθε ιστορική στιγμή η μουσική ενός λαού εκφράζει απόλυτα την κοινωνικοπολιτική του κατάσταση. Έτσι και εδώ, η πορεία του Θιάσου μέσα στα χρόνια 39-52 έπρεπε να σηματοδοτηθεί μουσικά από τα πιο αντιπροσωπευτικά είδη, ενώ παράλληλα να αποκαλυφθεί τι σήμαινε κάθε ένα από αυτά. Μ’ αυτόν τον τρόπο μέσα από την πορεία της μουσικής διαγράφεται η πορεία της ίδιας της Ελλάδας στα χρόνια αυτά, Δικτατορία Μεταξά- Πόλεμος – γερμανική κατοχή –Αντάρτικο – Δεκέμβρης 44 – Εγγλέζοι- - Β΄Αντάρτικο – Αμερικάνοι – Εκλογές 1952.
Στη διάρκεια της ταινίας ακούγονται γύρω στα 35 μουσικά κομμάτια (ελαφρά τραγούδια-εμβατήρια – αντιστασιακά τραγούδια της πόλης-αντάρτικα – ρεμπέτικα – δημοτικά –εγγλέζικα – αμερικάνικα). Κάθε ένα διαλέχτηκε με κριτήριο το κατά πόσο το τραγούδι αυτό μπορεί να λειτουργήσει σαν σύμβολο του είδους που ανήκει και της κατάστασης που εκφράζει.
Μέσα στην ταινία η μουσική έχει πάντα συγκεκριμένη προέλευση. Τραγουδιέται απ’ τους ηθοποιούς – έρχεται απ’ το δρόμο – παίζεται από κάποια ορχήστρα.
Κάτι άλλο που θα ήθελα να πω πάνω στη μουσική είναι ότι αυτή παίχτηκε πάντα στους τόπους που γυρίστηκαν οι σκηνές – σύγχρονα. Μ’ αυτόν τον τρόπο υπάρχει μια πολύ σωστή αίσθηση του χώρου στον ήχο. Ακόμα, ότι χρησιμοποιήθηκαν μουσικοί από όλη την Ελλάδα, μια που οι ανάγκες απαιτούσαν, ας πούμε, μια ορχήστρα πνευστών στα Γιάννενα. Έγινε επίσης προσπάθεια οι μουσικοί να είναι παλιοί, έτσι που να ’χουν παίξει τα κομμάτια αυτά στην εποχή τους».
Το εξώφυλλο του «Θούριου» πήραμε από το αρχείο των ΑΣΚΙ.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
