Κυριακή, 15 Απριλίου 2012 17:28
«Η ΚΑΛΠΙΚΗ ΛΙΡΑ»
Αόμματος, ελεήστε τον αόμματο…
Του
Στράτου Κερσανίδη
57 χρόνια μετά από την πρώτη της προβολή, το 1955, επαναπροβάλλεται στους κινηματογράφους μια από τις πιο σημαντικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου. Πρόκειται για τη θρυλική «Κάλπικη λίρα» του Γιώργου Τζαβέλλα, την οποία ο θεωρητικός του κινηματογράφου Τζορτζ Σαντούλ, ενέταξε ανάμεσα στις καλύτερες ταινίες παγκοσμίως.
«Η κάλπικη λίρα» δεν υπήρξε μόνον η μεγαλύτερη καλλιτεχνική και εισπρακτική επιτυχία (στην πρώτη της προβολή έκοψε 217.780 εισιτήρια) εντός συνόρων αλλά και η πρώτη ελληνική ταινία με διεθνή καριέρα, αφού συμμετείχε σε πέντε διεθνή φεστιβάλ -Κάννες, Κάρλοβι Βάρι, Βενετία, Μόσχα και Μπάρι- και βραβεύτηκε στα τρία τελευταία. Και σήμερα είναι η πρώτη ελληνική ταινία που επανακυκλοφορεί μετά από ειδική ψηφιακή επεξεργασία.
Η ταινία είναι σπονδυλωτή και περιλαμβάνει τέσσερις ιστορίες οι οποίες έχουν ως συνεκτικό στοιχείο μια κάλπικη λίρα που πηγαίνει από χέρι σε χέρι. Πώς, όμως, «γεννήθηκε» αυτή η κάλπικη λίρα η οποία ξεγέλασε και πυροδότησε τα όνειρα κάποιων ανθρώπων για μια καλύτερη ζωή; Όλα ξεκίνησαν όταν ένας έντιμος χαράκτης έπεσε θύμα μια μοιραίας γυναίκας και του απατεώνα φίλου της οι οποίοι τον έπεισαν να γίνει… παραχαράκτης. Βέβαια τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα υπολόγισαν κι ο ανθρωπάκος έχασε τις οικονομίες του και το μόνο που έμεινε ήταν μια κάλπικη λίρα που όμως ήταν τόσο εμφανώς κάλπικη που δεν έπιανε δεκάρα.
Και κάπως έτσι καταλήγει στα χέρια ενός τυφλού ζητιάνου που έχει όραση γερακιού, αφού η τυφλότητά του είναι τόσο αληθινή όσο και η λίρα της ιστορίας μας. Αυτός αντιλαμβάνεται πως η λίρα είναι κάλπικη και την ξεφορτώνεται πληρώνοντας μ’ αυτή μια πόρνη η οποία όμως δεν παίρνει χαμπάρι περί τίνος πρόκειται αφού η λίρα χάνεται και καταλήγει στα χέρια μια φτωχής ανθοπώλισσας η οποία προσπαθεί να επιβιώσει με την άρρωστη μητέρα της. Η κοπέλα αποφασίζει να πληρώσει έτσι το ενοίκιο στον σκληρό σπιτονοικοκύρη της. Ο τελευταίος όμως, ενώ αντιλαμβάνεται πως η λίρα είναι κάλπικη, σε μια παράξενη στιγμή ανθρωπιάς αποφασίζει να βοηθήσει την κοπέλα και να δεχτεί το νόμισμα. Έτσι η λίρα καταλήγει μέσα σε μια πρωτοχρονιάτικη βασιλόπιτα.
Τυχεροί της χρονιάς, αφού αυτοί κερδίζουν το φλουρί είναι ένα νιόπαντρο ζευγάρι που φυτοζωεί. Εκείνος είναι πτωχός πλην τίμιος ζωγράφος κι εκείνη κόρη πλούσιας οικογένειας η οποία την αποκήρυξε επειδή παντρεύτηκε χωρίς την άδειά της. Όλα του γάμου δύσκολα, κι ακόμη δυσκολότερα κάτω από τέτοιες συνθήκες. Αλλά να που η λίρα έρχεται από το πουθενά στα χέρια τους. Μόνο που είναι κάλπικη…
Κάπως κυλούν σε γενικές γραμμές οι τέσσερις ιστορίες της ταινίας. Πρόκειται για μια ηθογραφική ταινία με έντονα στοιχεία μελοδράματος αλλά και κωμωδίας. Η ταινία διαθέτει μια τεχνική αρτιότητα, πρωτόγνωρη για εκείνα τα χρόνια. Πάνω απ’ όλα όμως ξεχωρίζει για τη σκηνοθεσία του Γιώργου Τζαβέλλα. Μια σκηνοθεσία που διατηρείται σε χαμηλή ένταση, αφού δεν αναλώνεται σε εντυπωσιασμούς ούτε σε σκηνοθετικές ακροβασίες. Διαθέτει στιβαρότητα και δυναμισμό και είναι κυρίως λιτή. Ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Γιώργος Τζαβέλλας συνδέει με μαεστρία τις τέσσερις ιστορίες του, περνώντας με ευκολία από τη μία στην άλλη χωρίς να ξενίζει ή να δημιουργεί χάσματα. Πάνω από μισό αιώνα μετά από την πρώτη της προβολή «Η κάλπικη λίρα» παραμένει φρέσκια και δροσερή. Είναι ένα αληθινό μνημείο τέχνης, μια ταινία που όσες φορές κι αν την έχω δει (και την έχω δει πολλές) δεν την χορταίνω. Και δεν είναι από νοσταλγία, αυτό μπορώ να σας το επιβεβαιώσω, και είμαι σίγουρος πως συμφωνείτε μαζί μου.
Τέλος, να σημειώσω πως ακόμη ένα μεγάλο ατού της «Κάλπικης λίρας» είναι οι κορυφαίοι ηθοποιοί που συμμετέχουν: Βασίλης Λογοθετίδης, Ίλυα Λιβυκού, Βαγγέλης Πρωτόπαπας, Μίμης Φωτόπουλος, Σπεράντζα Βρανά, Ορέστης Μακρής, Μαρία Καλαμιώτου, Δημήτρης Χορν, Έλλη Λαμπέτη, Δημήτρης Μυράτ (αφηγητής). Η μουσική είναι του Μάνου Χατζιδάκι. Θέλετε κι άλλα;
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.
,
kersanidis.wordpress.com
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ
Οι υποψηφιότητες για τα φετινά βραβεία
Τη Δευτέρα 7 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, η φετινή τελετή απονομής των βραβείων της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Η παρουσίαση θα γίνει από τους: Βασίλη Χαραλαμπόπουλο, Μαρία Ναυπλιώτου, Φαίη Ξυλά και Βάσω Καβαλιεράτου. Τη σκηνοθεσία και τα κείμενα της τελετής έχει αναλάβει ο Αλέξης Καρδαράς, ενώ τους φωτισμούς θα κάνει ο Αλέκος Γιάνναρος.
«Η τρίτη χρονιά διοργάνωσης των Κινηματογραφικών Βραβείων της EAK αποδεικνύει κάτι πολύ σημαντικό: Ο ελληνικός κινηματογράφος ανθίζει, ακόμα και στις άγονες συνθήκες που επικρατούν για αυτόν». Αυτό τόνισε -μεταξύ άλλων- στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα η πρόεδρος της ΕΑΚ, Κατερίνα Ευαγγελάκου, καθώς φέτος διαγωνίστηκαν περισσότερες ταινίες από κάθε άλλη χρονιά. Συγκεκριμένα διαγωνίστηκαν 21 ταινίες μεγάλου μήκους μυθοπλασίας, 11 ταινίες μεγάλου μήκους τεκμηρίωσης και 23 μικρού μήκους. Η κ. Ευαγγελάκου αναφερόμενη στα τεράστια εμπόδια που αντιμετωπίζει ο χώρος, δήλωσε πως ο ελληνικός κινηματογράφος στηρίζεται, κυρίως, στους ανθρώπους που τον δημιουργούν, οι οποίοι αποτελούν ένα από τα πιο υγιή κομμάτια της κοινωνίας μας.
Υποψήφιες για βραβείο καλύτερης ταινίας μυθοπλασίας είναι: «Άδικος κόσμος», «Το γάλα», «Η πόλη των παιδιών», «Τρεις μέρες ευτυχίας» και «Fish n’ chips»
Υποψήφιες για καλύτερο ντοκιμαντέρ είναι: «Οι Νύμφες του Hindu Kush», «Πεθαίνοντας για την Αλήθεια», «Πρώτη Ύλη», «Σωματείο ρακοσυλλεκτών».
Υποψήφιες στην κατηγορία μικρού μήκους είναι: «Αμπάριζα γι’ απόδραση», «Ο Μπαμπάς μου, ο Λένιν κι ο Φρέντυ», «Πίστομα», «Just a Perfect Day», «Musikhof».
Για βραβείο σκηνοθεσίας υποψήφιοι είναι οι: Φίλιππος Τσίτος («Άδικος κόσμος»), Δημήτρης Αθανίτης (Τρεις μέρες ευτυχίας») και Αργύρης Παπαδημητρόπουλος και Γιαν Φόγκελ («Wasted youth»).
Για βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη: Γιώργος Γκικαπέππας («Η πόλη των παιδιών»), Γιώργος Σιούγας («Το γάλα»), Ηλίας Δημητρίου («Fish n’ chips»).
Για βραβείο σεναρίου: Φίλιππος Τσίτος και Δώρα Μασκλαβάνου («Άδικος Κόσμος»),
Ευθύμης Φιλίππου και Γιώργος Λάνθιμος («Άλπεις»), Γιώργος Γκικαπέππας («Η Πόλη των Παιδιών»).
Για βραβείο Α’ ανδρικού ρόλου: Αντώνης Καφετζόπουλος («Άδικος Κόσμος»),
Προμηθέας Αλειφερόπουλος («Το Γάλα»), Γιάννης Στάνκογλου («Το Τανγκό των Χριστουγέννων»).
Για το βραβείο Α’ γυναικείου ρόλου: Θεοδώρα Τζήμου («Άδικος Κόσμος»), Ιωάννα Τσιριγκούλη («Το Γάλα»), Κίκα Γεωργίου («Η Πόλη των Παιδιών»).
Δυστυχώς ο χώρος της εφημερίδας δεν μας επιτρέπει να αναφέρουμε και τις υπόλοιπες υποψηφιότητες δηλαδή Β’ ανδρικού και γυναικείου ρόλου, φωτογραφίας, μοντάζ, πρωτότυπης μουσικής, σκηνογραφίας, ενδυματολογίας, ήχου, μακιγιάζ και ειδικών εφέ και κινηματογραφικής καινοτομίας.
Σ.Κ.
ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
Eξι είναι οι ταινίες οι οποίες θα ξεκινήσουν να προβάλλονται από την Κυριακή του Πάσχα. Με την ψηφιακά επεξεργασμένη «Κάλπικη λίρα» να ξεχωρίζει (διαβάστε δίπλα), οι υπόλοιπες ταινίες είναι:
«Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου» του Τάρσεμ Σινγκ: Μετά το θάνατο του βασιλιά, η αδίστακτη και φιλόδοξη βασίλισσα κλείνει τη 18χρονη Χιονάτη στο παλάτι. Όμως σύντομα την εξορίζει στο δάσος επειδή ένας νεαρός πρίγκιπας φαίνεται να ενδιαφέρεται γι’ αυτήν. Στο δάσος η Χιονάτη ζει με επτά αξιαγάπητους νάνους και μεγαλώνοντας αρχίζει να σκέφτεται πως θα σώσει το βασίλειο από τη σκληρή Βασίλισσα. Με τη βοήθεια των νάνων η Χιονάτη αναλαμβάνει να πραγματοποιήσει το όνειρό της. Η ταινία δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με το γνωστό παραμύθι, διαθέτει δική του δύναμη, είναι αστεία και μαγευτική.
«Οι καλοκαιρινές μου διακοπές» του Άντριάν Γκρούνμπεργκ: Στην προσπάθειά του να περάσει τα σύνορα με ένα αυτοκίνητο γεμάτο κλεμμένα χρήματα, ο Ντράιβερ συλλαμβάνεται από τη μεξικάνικη αστυνομία. Φυλακίζεται στη φυλακή Ελ Πουμπλίτο, η οποία δεν έχει και πολύ καλή φήμη. Κανείς δεν ξέρει που βρίσκεται ο Ντράιβερ, κι όμως, μια μέρα τον επισκέπτεται ένας υπάλληλος της αμερικάνικης πρεσβείας ο οποίος τον εκβιάζει. Ένα φυλακισμένο αγόρι, το οποίο κρύβει ένα μεγάλο μυστικό, μαθαίνει στο φυλακισμένο αμερικάνο τα κόλπα επιβίωσης στη φυλακή.
«Streetdance 2» των Μαξ Γκίουα και Ντάνια Πασκουίνι: Δυο χορευτές ταξιδεύουν στην Ευρώπη για να βρουν του καλύτερους χορευτές δρόμου. Στη διάρκεια του ταξιδιού ο ένας από αυτούς, ο Ας, ερωτεύεται μια όμορφη χορεύτρια της σάλσα, την Εύα.
«Το μικρό σπίτι στο δάσος» του Ντριού Γκόνταρντ: Πέντε φίλοι πηγαίνουν για το Σαββατοκύριακο σε ένα σπιτάκι στο δάσος. Όμως εκεί δέχονται επίθεση από κάποια υπερφυσικά πλάσματα. Το μακελειό ξεκινά, αίμα και θάνατος γεμίζει το μικρό σπίτι στο δάσος. Στο μεταξύ κάποιοι τεχνικοί σε έναν πύργο έλεγχου παρακολουθούν τη σφαγή. Αρκετά ενδιαφέρουσα ταινία τρόμου, με κλισέ αλλά και πρωτοτυπία.
«Πειρατές!» των Πίτερ Λορντ και Τζεφ Νιούιτ: Με ένα σαπιοκάραβο ο κακομοίρης Πειρατής Καπετάνιος με το κουρελιασμένο πλήρωμά του, φιλοδοξεί να νικήσει τον Μαύρο Μπέλαμι και την Κάτλας Λιζ στην κούρσα για το βραβείο του Πειρατή της Χρονιάς. Η φανταστική περιπέτεια αρχίζει θα παρασύρει μικρούς και μεγάλους, βοηθούσης και της τρισδιάστατης τεχνολογίας.
Σινεφίλ