Μελοδράματα, καταγγελίες και θεωρίες συνωμοσίας
Γράφει
ο Στράτος Κερσανίδης
πως με όλα τα μεγάλα γεγονότα έτσι και η 11η Σεπτεμβρίου, απετέλεσε έμπνευση ώστε να γυριστούν μια σειρά από ταινίες. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να γίνει διαφορετικά με ένα γεγονός που άλλαξε ολόκληρο τον κόσμο.
Η δολοφονική επίθεση στους δίδυμους πύργους στη Νέα Υόρκη δημιούργησε τρόμο, αφού για πρώτη φορά μια τόσο μεγάλη τρομοκρατική ενέργεια έγινε μέσα στην καρδιά της μητρόπολης του δυτικού κόσμου. Επάνω σε αυτό το έδαφος οι κυρίαρχες δυνάμεις, με πρώτη την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ξεκίνησαν έναν «ιερό» πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας και εκμεταλλεύτηκαν το φόβο για να εισάγουν μια σειρά από κατασταλτικούς νόμους που περιόρισαν τις ατομικές ελευθερίες και έπληξαν τα ατομικά δικαιώματα.
Για την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί και, φυσικά, γυρίστηκαν, γυρίζονται και θα γυριστούν ταινίες που η κάθε μία, ανάλογα με το που θέλει να επικεντρώσει ή ανάλογα με την ιδεολογική της τοποθέτηση παρουσιάζει και κρίνει τα γεγονότα.
Η ταινία «Υπερβολικά δυνατά κι απίστευτα κοντά» («Extremely loud and incredibly close») του βρετανού Στίβεν Ντάλντρι αποτελεί τον επόμενο κρίκο της αλυσίδας ταινιών οι οποίες έγιναν με θέμα την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, στις 11 Σεπτεμβρίου 2001.
Με πρωταγωνιστές τη Σάντρα Μπούλοκ, τον Τζον Γκούντμαν και τον Τομ Χανκς και βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του Τζόναθαν Σάφραβ Φόερ, η ταινία αφηγείται την ιστορία του Όσκαρ, ενός 10χρονου αγοριού που ο πατέρας του σκοτώθηκε στην επίθεση και αποφασίζει να κάνει ένα ταξίδι για να αντιμετωπίσει την απώλειά του.
Και θεωρίες συνωμοσίας
Τον Ιούνιο του 2007, εμφανίστηκε στο διαδίκτυο η ταινία «Zeitgeist» («Το πνεύμα της εποχής»). Χωρισμένη σε τρία μέρη, η ταινία αποτελεί μία ενδιαφέρουσα προσέγγιση υπό την έννοια πως αποτελεί πολύ καλό ερέθισμα για συζητήσεις. Επί της ουσίας βασίζεται σε θεωρίες συνωμοσίας, βγάζοντας αυθαίρετα συμπεράσματα, πραγματοποιώντας άλματα λογικής και παρουσιάζοντας αναπόδεικτα στοιχεία. Οι κάθε λογής συνωμοσιολόγοι μπορούν να χαίρονται αλλά δεν είναι για παίρνει κανείς στα σοβαρά τα όσα παρουσιάζονται.
Σε εντελώς αντίθετη ρότα κινείται η «Πτήση 93» («United 93» - 2006) του Πολ Γκρίνγκρας. Καμία συνωμοσιολογία, αντίθετα μία ντοκιμαντερίστικη προσέγγιση πραγματικών γεγονότων από το σκηνοθέτη που μας είχε παρουσιάσει τη συγκλονιστική «Ματωμένη Κυριακή». Ο Γκρίνγκρας αφηγείται τα όσα συνέβησαν στην τέταρτη πτήση που κατελήφθη από τους τρομοκράτες στις 11 Σεπτεμβρίου και ήταν η μοναδική που δεν χτύπησε το στόχο της. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το αεροπλάνο έπεσε κάπου στην Πενσιλβάνια ενώ οι επιβάτες που είχαν αντιληφθεί τα σχέδια των αεροπειρατών αντιστάθηκαν και προσπάθησαν να αποτρέψουν το κακό. Αφήγηση σε πραγματικό χρόνο και χώρο σε μια ταινία που αποφεύγει διδακτισμούς και πατριδολαγνείες, με σεβασμό στους ανθρώπους και τα γεγονότα.
Τα τελευταία ισχύουν και για τους «Δίδυμους πύργους» («World trade center» - 2006) του Όλιβερ Στόουν, αν και η δική του ιστορία ταιριάζει περισσότερο στο χολιγουντιανό κλίμα. Ο Στόουν αφηγείται μια ιστορία ηρωισμού, βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα που αναφέρεται σε δύο αστυνομικούς οι οποίοι ήταν οι τελευταίοι που ανασύρθηκαν ζωντανοί από τα συντρίμμια. Αν και εκφράστηκαν πολλά παράπονα από ανθρώπους που έζησαν από κοντά τη φρίκη, ο Στόουν υποστήριξε την ταινία του λέγοντας πως «πολιτικοποιήσαμε πολύ την 11η Σεπτεμβρίου και χάσαμε τα χνάρια της αληθινής ιστορίας». Ο Στόουν είναι ένας μεγάλος σκηνοθέτης αλλά πάντοτε φλέρταρε με τη δημαγωγία.
«Οι πυροσβέστες της Νέας Υόρκης» («The guys» - 2002) του Τζιμ Σίμπσον είναι μία ταινία γυρισμένη «εν θερμώ» αφού τα γεγονότα ήταν πολύ πρόσφατα. Το θέμα της, εν συντομία, είναι η συνεργασία μιας εκδότριας με τον αρχηγό της πυροσβεστικής, με την πρώτη να βοηθά το δεύτερο να γράψει τους επικήδειους οκτώ ανδρών που χάθηκαν στα συντρίμμια των δίδυμων πύργων. Ο σκηνοθέτης μεταφέρει στο σινεμά ομώνυμη, πετυχημένη θεατρική παράσταση, προσαρμοσμένη στα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου.
Ο 45χρονος αργεντινός σεναριογράφος Σαντιάγο Αμιγορένα, στην πρώτη του σκηνοθετική δουλειά «Μέρες Σεπτεμβρίου» («Algunos dias en septiembre» - 2006) επιχειρεί να κάνει μια ταινία με κατασκόπους, με τη δράση της να τοποθετείται χρονικά μερικές μέρες πριν από το χτύπημα των τρομοκρατών στη Νέα Υόρκη. Στην ταινία υπάρχει ένας κατάσκοπος ο οποίος κατέχει πληροφορίες για γεγονότα που πρόκειται να συμβούν και θα έχουν αποτέλεσμα να αλλάξουν την παγκόσμια ισορροπία.
Το σινεμά ως όπλο
Όμως, ίσως, η πιο σημαντική ταινία είναι το «Φαρενάιτ 9/11» («Fahrenheit 9/11» - 2004) του δαιμόνιου Μάικλ Μουρ. Ο αμερικανός ντοκιμαντερίστας καταπιάνεται με τα αποτελέσματα του τρομοκρατικού χτυπήματος και το πώς το εκμεταλλεύτηκε η κυβέρνηση Μπους.
Ο Μουρ το λέει ξεκάθαρα πως στόχος του είναι ο Μπους. Και μέσα από την ταινία του επιχειρεί να φέρει στην επιφάνεια τις σχέσεις του με την οικογένεια του «δαίμονα» Οσάμα Μπιν Λάντεν και να ξεσκεπάσει τις ανομίες του αμερικανού προέδρου. Παρουσιάζοντας διάφορα στοιχεία, καθιστά διάτρητα όλα τα επιχειρήματα του Μπους, αποκαλύπτει τα ψεύδη του, τον γελοιοποιεί. Με το γνωστό σαρκαστικό του χιούμορ αλλά και με ανατριχιαστικές για τη βλακεία του προέδρου των ΗΠΑ σκηνές, ο Μάικλ Μουρ έκανε μία ταινία - κόλαφο. Δείχνει στοιχεία για τις διασυνδέσεις του Μπους με διάφορες εταιρείες, στοιχεία για τον κατασκευασμένο πόλεμο στο Ιράκ, εικόνες από το θρήνο των οικογενειών που έχασαν τα παιδιά τους εκεί, αλλά και για τους προπαγανδιστικούς μηχανισμούς της κυβέρνησης μέσω των οποίων έχει αποπροσανατολιστεί η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ.
Ο Μουρ έχει δεχτεί συχνά κριτική για τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τα θέματά του και έχει κατηγορηθεί ως λαϊκιστής. Νομίζω πως πριν κάνουμε εύκολη κριτική από τη σκοπιά του ευρωπαίου θα πρέπει να καταλάβουμε πως ο αμερικανός ντοκιμαντερίστας στρέφεται κυρίως προς τους συμπατριώτες του. Και για να μπορέσει να αντιμετωπίσει την προπαγάνδα των αμερικανικών ΜΜΕ που εκπορεύεται από τις κυρίαρχες πολιτικές και οικονομικές τάξεις προσφεύγει συχνά στο λαϊκισμό και τον εντυπωσιασμό. Αλλά πως αλλιώς να τα βγάλει πέρα με το «θηρίο»; Με μια τέτοια προσέγγιση, πιστεύω πως το καλλιτεχνικό μέρος, περνάει σε δεύτερη μοίρα. Η ταινία γίνεται όπλο και στον πόλεμο το όπλο δεν χρειάζεται να γυαλίζει αλλά να πυροβολεί!
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. , http://kersanidis.wordpress.com
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
