Πρόωρες εκλογές και άλλα συναφή…

Δεν μπορεί, λένε πολλοί, ένα κόλλημα πρέπει να το έχει ο Μητσοτάκης με τις εκλογές. Επικαλούνται, και δικαιολογημένα, το πόσες φορές, και πόσο συχνά, ζητούσε εκλογές όταν στην κυβέρνηση ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ. Και καλά τότε, λένε, τότε έπρεπε να φύγει ο Τσίπρας. Τώρα; Τώρα πρωθυπουργός είναι αυτός, και μάλιστα με ασφαλή πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Γιατί εκλογές αυτή τη φορά;
Κάνουν χιούμορ, βέβαια. Ξέρουν, το ξέρουμε όλοι. Το χιούμορ ήταν πάντα ισχυρό αντίδοτο στις σε καιρούς δύσκολους. Δρα υποδόρια, υποσκάπτει συγκυριακές βεβαιότητες, αποδίδει σε βάθος χρόνου. Ανατρεπτικά. Θυμούνται, άλλωστε, θυμόμαστε όλοι, ότι ο νυν πρωθυπουργός δεν είχε αποκρύψει ποτέ —από επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης ακόμη— την απόφασή του να καταργήσει, με την πρώτη ευκαιρία, την απλή αναλογική. Απλώς απέκρυπτε την πρόθεσή του να το αντικαταστήσει με ένα σύστημα ενισχυμένης αναλογικής, θεσμοθετημένης παρεμπόδισης του σχηματισμού κυβερνήσεων συνεργασίας με προοδευτικό προσανατολισμό, θεσμοθετημένης υφαρπαγής της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τη συντηρητική συμπαράταξη στο διηνεκές – βοηθούσης, βεβαίως, και της ψήφου των αποδήμων, καταλλήλως επεξεργασμένης οπωσδήποτε…
Οι λόγοι που εμπόδισαν να προχωρήσει τα σχέδιά του τους πρώτους μήνες από την εκλογή του είναι πολλοί. Παραθέτουμε, ενδεικτικά, τρεις:
Διαψεύστηκε η προεκλογική δέσμευσή του για ανάπτυξη 4%, έναντι της ανάπτυξης 2,9% που παρέλαβε από την κυβέρνηση Τσίπρα. Οι υποσχέσεις του εξόκειλαν στα ρηχά του 1%, ρίχνοντας τον σπόρο της αμφιβολίας στα μεσοστρώματα που τον είχαν υποστηρίξει στις κάλπες του Ιουλίου.
Προείχε η ανάγκη να ικανοποιηθούν δια νόμου οι απαιτήσεις της ελίτ, οικονομικής και άλλης, που τον ανέδειξε στην πρωθυπουργία. Η προσφυγή στις κάλπες δύο διαδοχικών εκλογών –πρώτα με απλή αναλογική και απανωτά, με ενισχυμένη— θα σήμαινε δύο ή και τρεις μήνες αναστολής στην παραγωγή νομοθετικού έργου προς ικανοποίηση των απαιτήσεων αυτών.
Το κυριότερο. Η κάλπη του Ιουλίου τού επιφύλασσε μια έκπληξη. Το 32% της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Που παραείναι μεγάλο για να ενθαρρύνει εκλογές. Για να διαβρωθεί απαιτούνταν χρόνος — και χρήμα. Παραχωρήθηκαν και τα δύο στη μιντιακή διαπλοκή – αφειδώς. Οι εκλογές μπορούσαν να περιμένουν μέχρι να αποδώσει έργο η διασπορά κατασκευασμένης πληροφόρησης…
Κι ύστερα ήρθε ο κορωναϊός. Και οι χαμηλοί αριθμοί κρουσμάτων και θυμάτων. Πιστώθηκαν στην κυβέρνηση – και αφύπνισαν τους μνηστήρες των εκλογών σε άμεσο χρόνο, ακόμη και τον Ιούλιο, πριν γίνουν αισθητές οι συνέπειες της πανδημίας στην οικονομία. Συνέπειες που για τις διαστάσεις τους δεν αμφιβάλλουν ούτε στο κυβερνητικό επιτελείο: «Στον στενό κύκλο των συζητήσεων του κ. Μητσοτάκη κυριαρχεί η εκτίμηση ότι η ύφεση θα είναι μεγάλη και βαθιά», σημειώνει σε πρόσφατο κείμενό του (σ.σ., 11 Μαΐου) σε site προσκείμενο στην κυβέρνηση γνωστός αρθρογράφος.* Ο οποίος προσθέτει —προς καθησυχασμό των αναγνωστών που δεν υστερούν σε νοημοσύνη, υποθέτουμε— ότι η επερχόμενη κρίση «δεν θα είναι μία κρίση ελληνική, αλλά ευρωπαϊκή και παγκόσμια, που σημαίνει ότι δεν αναμένεται το μεγάλο βάρος του καταλογισμού των ευθυνών από την κοινή γνώμη να πέσει στην κυβέρνηση…».
Πτωχή παρηγορία. Ο συντάκτης αναγνωρίζει πάραυτα την επιπολαιότητά της, και την προσπερνά προχωρώντας στα φλέγοντα: Η κυβέρνηση, γράφει, «διατηρεί δημοσκοπική διαφορά ασφαλείας, αυτήν την περίοδο τουλάχιστον» (υπογράμμιση δική μας), και συμπληρώνει: «Πώς μπορεί να την εκμεταλλευθεί καλύτερα; Με δομικό ανασχηματισμό ή με πρόωρες εκλογές;».
Στη σωστή δημοσιογραφία, όπως στη σωστή δικηγορία, είναι κανόνας: Ποτέ μην κάνεις μια ερώτηση αν δεν γνωρίζεις την απάντηση. Και ο έγκυρα —και έγκαιρα— ενήμερος αρθρογράφος γνωρίζει την απάντηση. Και την καταθέτει: Ο δομικός ανασχηματισμός «έχει το αβαντάζ ότι μπορεί να αναδείξει την πρόθεση του πρωθυπουργού να συνεργαστεί και με άλλα στελέχη από άλλους πολιτικούς χώρους, διευρύνοντας στην πράξη το πολιτικό του προφίλ, ενώ αντιμετωπίζει [και] το ρίσκο της σκοπιμότητας που ενέχει μία αχρείαστη –υπό την έννοια της μη δικαιολογημένης για την κοινή γνώμη– πρόωρη προσφυγή στις κάλπες».
Η συνέχεια ηχεί εύλογη: «Αρκετοί πιστεύουν ήδη ότι ο κ. Μητσοτάκης σε αυτό θα καταλήξει…» — συνοδευόμενη, ως απόδειξη ειλικρίνειας, από την πληροφορία ότι «στην κυβέρνηση έχουν ήδη αρχίσει τα υπόγεια κτυπήματα και οι ίντριγκες μεταξύ υπουργών, κομματικών στελεχών…». Οι οποίοι υπουργοί και στελέχη, θα προσθέταμε εμείς, έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν ότι στις επόμενες εκλογές τα ονόματά τους θα απουσιάζει από τα ψηφοδέλτια της μητσοτακικής πλέον Ν.Δ., παραχωρώντας τη θέση τους σε ονόματα «στελεχών προερχόμενων από άλλους πολιτικούς χώρους…». Η Χαριλάου Τρικούπη έχει κάθε λόγο να ανησυχεί για την αρτιμέλειά της – όσο απομακρυσμένα στο χρόνο και να παραπέμψει τις εκλογές ο πρωθυπουργός…
Ο οποίος πρωθυπουργός, επιλέγοντας τον ανασχηματισμό —όπως είναι πλέον ολοφάνερο από τη λίστα των υπό καθαίρεση και προς μετακίνηση υπουργών και στελεχών που αφέθηκε να διαρρεύσει ότι έχει μπροστά του— και απεμπολώντας τις εκλογές, εξορκίζει ταυτόχρονα το ενδεχόμενο να διαψευστούν στις κάλπες οι δημοσκοπήσεις που θέλουν το 32% του ΣΥΡΙΖΑ να συντρίβεται και τον αρχηγό του να εκπαραθυρώνεται. Ίσως και να πληροφορήθηκε έγκαιρα για το περιεχόμενο ενός άλλου κείμενου, δημοσιευμένου σε φιλοκυβερνητικό μέσο και αυτό, όπου ο έγκριτος αρθογράφος καταθέτει χωρίς περιστροφές τα ακόλουθα:
«Ως άλλο “επιχείρημα” για προσφυγή στις κάλπες το φθινόπωρο προβάλλεται η οριστική συντριβή του ΣΥΡΙΖΑ και εκπαραθύρωση του προέδρου Αλέξη Τσίπρα για να απαλλαγεί η χώρα επί τέλους από τον βραχνά της Αριστεράς. Οι εμμονές είναι σύμβουλος κακός. Ο πατέρας του πρωθυπουργού —ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης– ήταν μακράν πολιτικός με τεραστία εμπειρία. Αλλά η πολυετής αντιπαράθεσή του με τον Ανδρέα Παπανδρέου, τον ώθησε να επιδιώξει την πλήρη πολιτική εξόντωσή του…». ** Το αποτέλεσμα; Η επιστροφή του αντιπάλου του και η έκπτωση του ιδίου από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας.

Κωστής Γιούργος

*«Οι πρόωρες κάλπες στο τραπέζι της Μαξίμου», Γιάννης Καμπουράκης, gamp@naftemporiki.gr.
** «Περί πρόωρων εκλογών», Κώστας Ιορδανίδης, «Η Καθημερινή», Κυριακή 3 Μαΐου 2020.