Πώς, λοιπόν, λειτουργεί το σύστημα;

 

Αν δεν έχετε καταλάβει ακόμη «πώς λειτουργεί το σύστημα», ετοιμαστείτε για τα εντατικά φροντιστήρια ταχύρυθμης εκμάθησης για μετεξεταστέους που ετοιμάζει ο κ. Μητσοτάκης, αν εκλεγεί πρωθυπουργός.
Ο κ. Μπάμπης Παπαδημητρίου, διακεκριμένος δημοσιογράφος και οικονομικός αναλυτής, είναι γνωστός για την παρρησία του. Τον Σεπτέμβριο του 2013, σε τηλεοπτική εκπομπή του Σκάι, είχε αναρωτηθεί για ποιο λόγο να μη συμμετάσχει μια «σοβαρότερη» Χρυσή Αυγή σε μια συντηρητική κυβέρνηση, ενώ τον Ιούνιο του 2015, με την κυβέρνηση Τσίπρα σε σκληρή διαπραγμάτευση με τους δανειστές και με την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη υπό αμφισβήτηση, είχε δηλώσει ευθαρσώς: «Ελπίζω το ΔΝΤ να κρατήσει γερά». Δεν μάσησε τα λόγια του ούτε όταν, μιλώντας το πρωί της Τετάρτης στον Real News υπό τη νέα του ιδιότητα, αυτή του υποψήφιου της Ν.Δ., αποκάλυψε «Πώς Λειτουργεί το Σύστημα» – προς γνώση και συμμόρφωση όλων ημών, κυρίως δε του Αλέξη Τσίπρα, που «δεν καταλαβαίνει από οικονομικά, επειδή δεν νιώθει πώς λειτουργεί το σύστημα».
Πώς, λοιπόν, λειτουργεί το σύστημα; Μα «κάνοντας κάτι απλό», όπως είπε επί λέξει. Παίρνοντας «ένα μεγάλο κομμάτι από τα κεφάλαια που έχει δεσμεύσει ο πρωθυπουργός σε αυτό το μαξιλάρι [των] 37 δισ. ευρώ» και δίνοντάς το στις τράπεζες, για να απαλλαγούν από τα κόκκινα δάνεια «που τις εμποδίζουν να κάνουν καλά τη δουλειά τους».
Η οποία «δουλεία τους» είναι ποια; Να αφήσουν στο έλεος των αρπακτικών της αγοράς ακινήτων την κύρια κατοικία χιλιάδων δανειοληπτών που έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους στις 120 δόσεις; Να αδιαφορήσουν μπροστά στη βεβαιότητα ότι οι λαθροχειρίες στο απόθεμα ασφαλείας των 37 δισ. θα πλήξουν άμεσα το αξιόχρεο της χώρας και θα εκτινάξουν στα ύψη τα επιτόκια δανεισμού;
Ο κ. Παπαδημητρίου δεν απάντησε στο πρώτο. Δεν του τέθηκε, άλλωστε, σχετικό ερώτημα. Είχε, αντιθέτως, έτοιμη την απάντηση στο δεύτερο, ακέραια βγαλμένη από το χαρτοφυλάκιο του έλληνα κεντρικού τραπεζίτη, κ. Στουρνάρα: «Ο Μητσοτάκης, εφόσον ο λαός του δώσει την εντολή […] θα πάει σε κάτι πολύ απλό […] θα πάμε σε μια πιστοληπτική γραμμή [για] να πάρουμε τα χρήματα που μοιράζει ο Ντράγκι και που ευτυχώς αυτό θα συνεχιστεί»…
Ο κ. Παπαδημητρίου δεν είναι βλαξ. Προφανώς δεν φαντασιώνεται έναν ευρωπαίο κεντρικό τραπεζίτη που μοιράζει λεφτά αδιακρίτως. Γνωρίζει, άλλωστε, ότι από το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης ο κ. Ντράγκι είχε εξαιρέσει ρητά την Ελλάδα για λόγους που δεν είναι του παρόντος. Όπως επίσης γνωρίζει ότι δεν είναι βέβαιο πως η κ. Λαγκάρντ θα συνεχίσει στη γραμμή του προκάτοχου της στην προεδρία της ΕΚΤ.
Όταν, συνεπώς, κάνει λόγο για «προληπτική γραμμή» στήριξης δεν μπορεί να εννοεί πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Εννοεί πρόγραμμα που συνεπάγεται ενισχυμένη εποπτεία, μέτρα, περικοπές και τακτικούς μηνιαίους ελέγχους, δηλαδή ένα νέο μνημόνιο — όσο κι αν το αρνούνται ο ίδιος και το κόμμα του.
Ο κ. Παπαδημητρίου δεν είναι βλαξ. Ούτε είναι βλάκες οι κ.κ. Στουρνάρας και Μητσοτάκης. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι δεν νοείται χώρα η οποία να λειτουργεί καθ’ υπαγόρευση των δανειστών της επ’ άπειρον, απεμπολώντας κυριαρχικά δικαιώματα για να εξυπηρετεί δανειακές ανάγκες. Κάποτε θα πρέπει, είτε να βγει στις αγορές χρήματος με χαμηλά επιτόκια, είτε να αρκεστεί να υπάρχει ως οιονεί προτεκτοράτο, έχοντας απεμπολήσει το δικαίωμα να έχει δική της πολιτική – εξωτερική, οικονομική, αναπτυξιακή, κοινωνική, κ.λπ.
Γνωρίζουν καλά ότι η κυβέρνηση της Αριστεράς πάλεψε σκληρά για την πρώτη επιλογή, αυτή της εξόδου στις αγορές, και το πέτυχε. Ξέρουν ότι τα 37 δισ. ευρώ υπάρχουν ως εγγύηση του αξιόχρεου της χώρας, ότι δεν είναι «χρήματα που έχουν κλειδωθεί σε ένα συρτάρι και πληρώνουμε τόκους για αυτό», όπως ισχυρίστηκε ο κ. Παπαδημητρίου.
Απλώς η πρώτη επιλογή δεν είναι η δική τους επιλογή.
Η δική τους επιλογή είναι η συμμόρφωση με τις επιταγές της πλήρους επικράτησης του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου επί του πολιτικού, η προσχώρηση στη λογική της εκχώρησης των αποφάσεων οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, η μετάλλαξη του εθνικού κράτους του σε εργαλείο ακύρωσης των λαϊκών κατακτήσεων της προηγούμενης ιστορικής περιόδου – βοηθούσης και της παγκόσμιας κρίσης χρέους.
Η δική τους επιλογή είναι η «αναθεώρηση» του καπιταλιστικού κράτους όπως διαμορφώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ως κράτος δικαίου που εγγυόταν την αδιατάρακτη αναπαραγωγή του κεφαλαίου σε συνθήκες αποφυγής μεγάλων ανισοτήτων, τριβών, ανεξέλεγκτης κοινωνικής δυσαρέσκειας – πιο συγκεκριμένα, είναι η ριζική «αναθεώρηση» του «κράτους της Μεταπολίτευσης» της περιόδου 1974-1990, όπως αυτό εδραιώθηκε κυρίως μετά την πολιτική αλλαγή του 1981.
Στην κατεύθυνση αυτή, ο κεντρικός στόχος είναι να ακυρωθούν οι πιο σημαντικές από τις λειτουργίες του κράτους της περασμένης ιστορικής περιόδου, να περάσουν στον ιδιωτικό τομέα οι υποδομές που δημιουργήθηκαν τότε, και, το σημαντικότερο, το κράτος να παραιτηθεί από το ρόλο του «αμερόληπτου» ρυθμιστή των σχέσεων κεφαλαίου-εργασίας, μάλιστα σε μια ιστορική φάση —αυτήν που διανύουμε— υπερίσχυσης του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου έναντι του βιομηχανικού και του εμπορικού κεφαλαίου.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο η υπερίσχυση αυτή είναι εμφανής στην τάση «μετατόπισης ισχύος» προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σε ρόλο υπερ-κρατικού «κεντρικού ελεγκτικού μηχανισμού» των οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών των επιμέρους κρατών-μελών.
Το ότι η πολιτική ελίτ που φιλοδοξεί να είναι κυβέρνηση την Δευτέρα εμπλέκει την ΕΚΤ επιζητώντας την εύνοια του τραπεζικού συστήματος, δηλαδή του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, υποσχόμενη «ένα μεγάλο κομμάτι» από τα 37 δισ. ευρώ του μαξιλαριού ασφαλείας, σημαίνει πολλά. Σημαίνει πρωτίστως ότι, αν κατισχύσουν, το παρασιτικό κεφάλαιο θα συνεχίσει να δίνει τον τόνο στην εγχώρια οικονομία, βασιζόμενο, όπως πάντα, στα θαλασσοδάνεια που θα του μεταγγίζει ο χρηματοπιστωτικός τομέας, καταφεύγοντας αυτός, με τη σειρά του, αενάως σε κάποια δισ. ευρώ κάποιου μαξιλαριού ασφαλείας.
Διότι, κυρίες και κύριοι, έτσι λειτουργεί το σύστημα. Καμιά αντίρρηση;

Κωστής Γιούργος