Στις 5 Δεκεμβρίου γενική κινητοποίηση

 

* Συνδικάτα, κινήματα και Κίτρινα Γιλέκα στο δρόμο κατά της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση μετά την επανεμφάνιση των Κίτρινων Γιλέκων και τις διαδηλώσεις τους στο Παρίσι και σε αρκετές άλλες πόλεις της χώρας, τονίζοντας έτσι ότι θα συνεχίσουν να δίνουν το δικό τους παρόν μέχρι τη δικαίωση των αιτημάτων τους.
Ταυτόχρονα, τα συνδικάτα εξήγγειλαν μια σειρά αγωνιστικές εκδηλώσεις, οι οποίες θα κορυφωθούν στις 5 Δεκεμβρίου με την πανεθνική κινητοποίηση κατά της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού καθεστώτος. Προσβλέποντας σε μια κινητοποίηση που θα προσλάβει καθολικό χαρακτήρα από τους εργαζόμενους στα νοσοκομεία, την εκπαίδευση, στους σιδηροδρόμους, στις μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις, τους φοιτητές, αλλά και τα Κίτρινα Γιλέκα, όπως αποφάσισαν στη «συνέλευση των συνελεύσεων», που συγκλήθηκε στο ΜονΠελιέ.
Πριν ένα χρόνο, το Νοέμβριο του 2018, τα Κίτρινα Γιλέκα, δεκάδες χιλιάδες πολίτες, βγήκαν στους δρόμους και τις πλατείες εκφράζοντας την οργή τους, κυρίως, για την άνοδο της τιμής των καυσίμων. Οι κινητοποιήσεις αυτές συνεχίστηκαν μέχρι το καλοκαίρι και προσέλαβαν ένα χαρακτήρα κοινωνικό και δημοκρατικό.

Κοινωνική κρίση

Στο Παρίσι, στις αρχέςτου περασμένου Δεκεμβρίου, η διαδήλωση τους πήρε τη μορφή μιας εξέγερσης, με τα επεισόδια στην Αψίδα του Θριάμβου και τις καταστροφές που σημειώθηκαν από τη μια, και την αστυνομική βία από την άλλη. Τότε «ο πρόεδρος της Γαλλίας για πρώτη φορά αντιμετώπισε την κοινωνική κρίση», όπως έγραφε η «Ζουρνάλ ντε Ντιμάνς», που είχε ως συνέπεια να πέσει κατακόρυφα η δημοτικότητα του, όπως έδειξαν τότε οι δημοσκοπήσεις.
Σε αυτές τις συνθήκες, τα Κίτρινα Γιλέκα κατόρθωσαν να έχουν κάποιες επιτυχίες, που ανακούφιζαν όσους είχαν θιγεί από τα μέτρα της κυβέρνησης Μακρόν. Τα μέτρα αυτά επέτρεψαν στον Μακρόν «να αγοράσει χρόνο για να ολοκληρώσει τα βασικά μέτρα της οικονομικής του πολιτικής», έγραφε στις 15 και 16 Νοεμβρίου η οικονομική εφημερίδα «Les Echos» και να ανακτήσει ο πρόεδρος εν μέρει το χαμένο έδαφος. Αυτό καθόλου δεν αναιρεί το γεγονός ότι τα Κίτρινα Γιλέκα με τις κινητοποιήσεις τους στις 17 Νοεμβρίου του 2018 άνοιξαν μια νέα πολιτική περίοδο στη Γαλλία, με τη μακρόχρονη, πρωτοφανή στην ιστορία της χώρας, έκφραση της λαϊκής οργής. Έναν αγώνα που κέρδισε τη συμπάθεια της κοινής γνώμης, που συνεχίζεται ακόμα και σήμερα.
Η κινητοποίηση αυτή σηματοδότησε την αρχή μιας ρήξης ενός μεγάλου τμήματος των λαϊκών στρωμάτων με το καθεστώς Μακρόν (μακρονισμό), όπως λένε. Με αυτή την έννοια, ο αγώνας αυτός με το δυναμισμό του, τα αιτήματα που πρόβαλε, έκανε ορατούς τους ανθρώπους της καθημερινότητας, τους «αόρατους». Έθεσε στο κέντρο της πολιτικής ζωής τα «κοινωνικά ζητήματα», όπως έγραψε ο ιστορικός Ζεράρ Νουαριέλ. Βέβαια, ένα χρόνο μετά, το κίνημα μπορεί να μην είναι όπως ήταν στο αρχικό του στάδιο. Γιατί η χρήση των κοινωνικών δικτύων, «ένα μέσο καινοτόμο, δεν φθάνει να αντικαταστήσει την οργάνωση, ούτε να υπερβούν, όσοι βρίσκονται στο δρόμο και τις πλατείες, πραγματικά τις ετερογένειες, ούτε να βρουν το δρόμο της σύγκλισης με τους άλλους εργαζόμενους και ακόμα περισσότερο με τους λαϊκούς ανθρώπους», αναφέρει ο Κριστιάν Πικέ, μέλος της ηγεσίας του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος.

Το στοίχημα της 5ης Δεκεμβρίου

Τα συνδικάτα και οι εργαζόμενοι στο δημόσιο, τις κοινωνικές υπηρεσίες, τα νοσοκομεία, τα Κίτρινα Γιλέκα, οι φοιτητές και τα κινήματα, όπως η Attac, έχουν ήδη ανακοινώσει τη συμμετοχή τους στην πανεθνική κινητοποίηση κατά της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού. Έτσι ήρθε η ώρα της αλήθειας για τον Εμμανουέλ Μακρόν, της σύγκρουσής του με τα συνδικάτα και τον κόσμο της εργασίας. Μια σύγκρουση που έχει ήδη αρχίσει με τις επαναλαμβανόμενες απεργίες των σιδηροδρομικών, των νοσοκομειακών και άλλων εργαζομένων. Η σύγκρουση αυτή για να μην περάσει η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, προκαλεί έντονες ανησυχίες στην κυβέρνηση, όπως και το κλίμα που διαμορφώνεται. Ένα κλίμα που μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία απρόσμενων καταστάσεων πριν την 5η Δεκεμβρίου στα νοσοκομεία, στα πανεπιστήμια, όπως συνέβη αυτές τις ημέρες με την αυτοκτονία της φοιτήτριας στο πανεπιστήμιο της Λυών.
Το σχέδιο νόμου δεν έχει συζητηθεί ακόμα στο υπουργικό συμβούλιο και συνεπώς δεν είναι γνωστό στις λεπτομέρειες του. Τα συνδικάτα, όμως, επιχειρούν να ασκήσουν πιέσεις στην κυβέρνηση πριν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες αυτές. «Το διακύβευμα για τον Μακρόν αυτή τη στιγμή είναι αν έχει την πολιτική δύναμη να προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις που είχε υποσχεθεί και για τις οποίες εκλέχθηκε», αναφέρει αναλυτής και προσθέτει πως «εκεί οφείλεται η βιασύνη που επέδειξε αμέσως μετά την εκλογή του να αλλάξει πολλά πράγματα» (με την κατάργηση του φόρου αλληλεγγύης, την αλλαγή στον Κώδικα Εργασίας, τη μεταρρύθμιση στους σιδηροδρομικούς). Έτσι προχώρησε πριν ξεσπάσει η κρίση των Κίτρινων Γιλέκων.
Από τις αρχές του 2019, οι ρυθμοί των μεταρρυθμίσεων έπεσαν σημαντικά. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε σε μια δεύτερη πράξη (acte 2) για την ολοκλήρωση του έργου της 5ετίας. Υποτίθεται ότι υιοθέτησε μια άλλη τακτική, αυτή του διαλόγου με το σώμα των λεγόμενων ενδιάμεσων μεσολαβητών. Με αυτό το πνεύμα απέφυγε να προκαλέσει, απελευθερώνοντας πλήρως τα ωράρια των σούπερ-μάρκετ τροφίμων. Να έχουν, δηλαδή, τη δυνατότητα να ανοίγουν στις 9 το βράδυ, συνεχίζοντας όλη τη νύχτα, όπως ακριβώς στα θεάματα, τους κινηματογράφους και τα κέντρα διασκέδασης.

Το συνταξιοδοτικό, τεστ για τον Μακρόν

Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού είναι σε κάθε περίπτωση ένα τεστ για τον Μακρόν, δύο χρόνια πριν τις προεδρικές εκλογές. Προς το παρόν, «ο αρχηγός του κράτους είναι σε πιο ευνοϊκή θέση, παρά τη σχετική μη αποδοχή του από το λαό», γράφει η «JJD» και συνεχίζει: «Εάν οι προεδρικές εκλογές λάμβαναν χώρα σήμερα, ο Εμμανουέλ Μακρόν και η Μαρί Λεπέν θα ήταν πολύ μπροστά στον πρώτο γύρο και με μεγάλη διαφορά από τον Ζαν-Λικ Μελανσόν. Στο δεύτερο γύρο, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας θα συγκέντρωνε το 55% των ψήφων (-2% σε σχέση με τις εκλογές του Μαΐου του 2017) έναντι του 45% της αρχηγού του ακροδεξιού κόμματος».
Αν για τον Μακρόν η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού είναι ζωτικής σημασίας για την πολιτική του, για τα συνδικάτα και τους εργαζόμενους η μεταρρύθμιση αυτή έρχεται σε ρήξη με τις αρχές του κοινωνικού συμβολαίου της χώρας. Ανατρέπει το σύστημα αλληλεγγύης που έχει επικρατήσει μετά τον πόλεμο. Γι΄ αυτό δεν το κατόρθωσαν όσοι το επιχείρησαν στο παρελθόν. Η κυβέρνηση σήμερα και τα κυρίαρχα ΜΜΕ ετοιμάζουν πολιτικά και ιδεολογικά το έδαφος για την αντιπαράθεση.
Για τα συνδικάτα, τα κόμματα και τις δυνάμεις της αριστεράς πρόκειται για μια σύγκρουση για την ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων μέσα σ΄ ένα πλαίσιο δύσκολο, όπου στο πολιτικό επίπεδο έχει αναδειχθεί το δίδυμο Μακρόν-Λεπέν. Για τις αριστερές δυνάμεις έχει τεθεί το ερώτημα πώς θα αποφύγουν την παγίδα αυτή, προβάλλοντας τα κοινωνικά, δημοκρατικά και ανθρωπιστικά προτάγματα. Η μάχη για το συνταξιοδοτικό αφορά ολόκληρη την κοινωνία, είναι πράγματι ζήτημα πολιτισμού.

Μ. Κοβάνης