Στόχος της κυβέρνησης η κράτηση και απέλαση των προσφύγων

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

** Με διαδικαστικά προσκόμματα, συντομεύσεις προθεσμιών και διάφορα «τρικ», βάζει «τρικλοποδιά» στον αιτούντα για να σταματά η διαδικασία ασύλου

Στη Βουλή κατατέθηκε αυτή τη βδομάδα το νομοσχέδιο «Περί Διεθνούς Προστασίας και άλλες διατάξεις» για συζήτηση στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, μετά από πέντε μόλις μέρες στη δημόσια διαβούλευση των 121 άρθρων, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις, τόσο για την έλλειψη διαλόγου με τους κοινωνικούς φορείς, όσο και για το περιεχόμενο αυτού.
«Η πρόθεση να κωδικοποιηθούν όλοι οι συναφείς νόμοι με τη χορήγηση διεθνούς προστασίας σε έναν, θα μπορούσε όντως να βοηθήσει. Όμως έτσι όπως γίνεται, δεν βλέπουμε να επιτυγχάνεται. Πρώτο πρόβλημα που εντοπίζουμε, είναι ότι δεν υπήρξε ουσιαστικός διάλογος ούτε πριν την ανάρτησή του στη δημόσια διαβούλευση, αλλά ούτε και ο απαραίτητος χρόνος γι’ αυτή. Η διαβούλευση είναι προσχηματική», σχολιάζει στην «Εποχή» η Μαριανέλλα Κλώκα, υπεύθυνη διεκδίκησης δικαιωμάτων της «PRAKSIS».
Ακόμα, όμως, και η πρόθεση κωδικοποίησης της νομοθεσίας για τη διεθνή προστασία τίθεται εν αμφιβόλω, αφού «πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που δεν προσθέτει τίποτα σε αυτό, είναι μια συρραφή νομοθεσιών με κακοτεχνίες και νομοθετικά προβλήματα, που θα δυσκολέψει την εφαρμογή και όσων ευρωπαϊκών οδηγιών είχαν ψηφιστεί τα προηγούμενα χρόνια», σύμφωνα με τον εισηγητή του ΣΥΡΙΖΑ για το νομοσχέδιο και συντονιστή του Τμήματος Προσφυγικού, Γιώργο Ψυχογιό.
Τελικά, μετά τις έντονες διαφωνίες των κοινωνικών φορέων και των κομμάτων για τη διαδικασία του επείγοντος που είχε επιλέξει η κυβέρνηση να φέρει το νομοσχέδιο, παρότι πρόκειται να εφαρμοστεί μετά την 1-1-2020, το υπουργείο υπαναχώρησε και, έστω στο πλαίσιο της Βουλής, συζητείται κανονικά, καλώντας και τους αρμόδιους φορείς να καταθέσουν τις απόψεις τους την περασμένη Πέμπτη.

Ξενοφοβική φιλοσοφία

Ακόμα και έτσι, όμως, το σημαντικότερο ζήτημα είναι αυτό της ουσίας, καθώς πολλές διατάξεις του νομοσχεδίου δεν είναι «περί διεθνούς προστασίας», αλλά πώς θα δημιουργηθούν προσκόμματα προκειμένου να μην παρέχεται αυτή στους αιτούντες. «Το νομοσχέδιο επενδύει κυρίως στην αποτροπή και στην κράτηση, χρησιμοποιώντας τις ευρωπαϊκές οδηγίες σαν περίβλημα νομιμότητας, ενώ δεν τηρεί την ουσία τους. Είναι ένα νομοσχέδιο με αντιφάσεις και διατάξεις που η μία αναιρεί την άλλη, γιατί ακροβατούν στην ικανοποίηση της ακροδεξιάς πτέρυγας της κυβέρνησης και ταυτόχρονα θέλουν να δείξουν ότι τηρούν το διεθνές δίκαιο, πλευρές προφανώς ασυμβίβαστες μεταξύ τους. Η κατεύθυνση του νομοσχεδίου είναι συντηρητική, που προκαλεί και υπηρετεί ξενοφοβικά ανακλαστικά, με τα οποία η ΝΔ είχε δηλητηριάσει τις κοινωνίες και όλα τα προηγούμενα χρόνια», τονίζει ο Γιώργος Ψυχογιός.
Αντίστοιχες ενστάσεις διατυπώνουν και όλες οι σχετικές κοινωνικές οργανώσεις. «Με το νομοσχέδιο προωθείται μια πολιτική κράτησης και απέλασης. Φαίνεται ότι απλά θέλουν να αποτρέψουν τους πρόσφυγες από το να έρχονται στην Ελλάδα και ότι τελικά υλοποιούν αυτό που πριν από χρόνια είχαν εκφράσει στελέχη της ΝΔ, “να τους κάνουμε το βίο αβίωτο”. Πρώτη φορά είμαι πραγματικά πολύ ανήσυχος για το τι θα συμβεί και τι θα αντιμετωπίσουν οι πρόσφυγες», σημειώνει ο Γιονούς Μοχαμαντί, πρόεδρος του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων.

Γενίκευση της κράτησης και των κλειστών κέντρων

Συγκεκριμένα, μεταξύ πολλών προβληματικών διατάξεων, όπως περιγράφει ο Βασίλης Παπαδόπουλος, αντιπρόεδρος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, το νομοσχέδιο ορίζει πως μπορεί να επιβληθεί πια κράτηση και σε αιτούντα άσυλο που μέχρι τώρα ήταν ελεύθερος, θέτοντας στους λόγους αυτόν του κινδύνου της δημόσιας τάξης, που είχε καταργηθεί το 2016, και που είναι πολύ εύκολο και πιθανό να τον προφασίζονται με οποιαδήποτε αφορμή.
Ταυτόχρονα, ενώ μέχρι τώρα η κράτηση σε αιτούντα για εξέταση του ασύλου του μπορούσε να είναι μέχρι και 3 μήνες και προσμετριόταν στο ανώτατο όριο των 18 μηνών αν τύγχανε και κράτησης για απέλαση, τώρα η διατύπωση είναι τόσο τεχνικά κακή και ασαφής, που αφήνει ανοιχτή την ερμηνεία ότι μπορεί να επιβάλλεται κράτηση για εξέταση ασύλου ακόμα και ως 18 μήνες και θα είναι διάφορη της κράτησης ενόψει απέλασης, δηλαδή να φθάσει να κρατείται κάποιος μέχρι και 36 μήνες.
Πέραν αυτών, η πολιτική των διευρυμένων κρατήσεων προωθείται και με την κατάργηση του αυτεπάγγελτου δικαστικού ελέγχου για αυτές, η επικύρωση δηλαδή από το διοικητικό πρωτοδικείο για να μπορούν να γίνουν, που ναι μεν είχε περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα, καθώς σχεδόν πάντα γινόταν επικύρωση, αλλά σκιαγραφεί ταυτόχρονα και τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου.
Προκειμένου να υλοποιηθεί η πολιτική αυτή, το νομοσχέδιο ορίζει και κλειστά κέντρα υποδοχής, «που θα λειτουργούν στα πρότυπα των προαναχωρησιακών κέντρων», χωρίς να διευκρινίζεται, ωστόσο, αν θα δημιουργήσει νέα ή θα επιβάλλει τον κλειστό χαρακτήρα στις υπάρχουσες ανοιχτές δομές.

Νάρκες στις διαδικασίες ασύλου

Παράλληλα, η κυβέρνηση μέσω του νομοσχεδίου φροντίζει να δυσχεράνει ιδιαίτερα τις διαδικασίες για τη λήψη ασύλου, «φέρνει πολλά διαδικαστικά προσκόμματα, συντομεύσεις προθεσμιών και σε κάποιες περιπτώσεις φθάνει ακόμα και στα όρια του τρικ, ώστε να βάλει “τρικλοποδιά” στον αιτούντα και ουσιαστικά να σταματήσει η διαδικασία του ασύλου του», περιγράφει ο Βασίλης Παπαδόπουλος.
Ένα από αυτά τα τρικ είναι η απαραίτητη αυτοπρόσωπη παρουσία του αιτούντος άσυλο στις επιτροπές β’ βαθμού, που δεν έχει όμως κανένα νόημα, καθώς η προσφυγή εξετάζεται επί του φακέλου, χωρίς συνέντευξη του ίδιου. «Ο λόγος που μπαίνει αυτή η υποχρέωση, είναι όταν δεν θα παρίσταται, που είναι το πιο πιθανό αφού υπάρχουν μεγάλες δυσκολίες σε αυτό, καθώς μένουν μακριά από υπηρεσίες, δεν ξέρουν πώς να πάνε και να συνεννοηθούν, να απορρίπτεται», εξηγεί ο αντιπρόεδρος του ΕΣΠ. Σε όσους ζουν στα νησιά και σε απομακρυσμένες δομές ζητείται η αποστολή βεβαίωσης φιλοξενίας, που και πάλι όμως δεν είναι εφικτό, αφού πολλές φορές δεν υπάρχει τυπικά υπεύθυνος στις δομές, ώστε να δοθεί αυτή η βεβαίωση.
Δεύτερο τρικ για απόρριψη των αιτήσεων χωρίς να μπαίνουν στην ουσία τους είναι η δυνατότητα πλασματικής επίδοσης των αποφάσεων, αν δεν ξέρουν πού κατοικεί ο αιτών, ώστε να μην μαθαίνει καν ότι έχει απορριπτική απόφαση και να χάνει τα χρονικά όρια μέσα στα οποία μπορεί να προσφύγει.
Τρίτο τρικ είναι η απόρριψη του αιτήματος για λόγους μη συμμόρφωσης με τους κανονισμούς και τη μεταφορά σε δομή φιλοξενίας. Αν, δηλαδή, κάποιος άνθρωπος δεν θέλει να τον στείλουν σε κάποια απομακρυσμένη δομή, μακριά από όποιο φίλο ή συγγενή β’ βαθμού και πέρα έχει, θα θεωρείται ότι ανακαλεί σιωπηλά το αίτημα ασύλου του ή θα απορρίπτεται σαν αβάσιμο. «Το νομοσχέδιο μέσα σε ένα ευρύτερο περιορισμό των δικαιωμάτων που το χαρακτηρίζει, θέτει κι ένα προβληματικό πλαίσιο συνεργασίας αιτούντα-αρχών, που αν οι δεύτερες κρίνουν ότι παραβιάζεται, οι συνέπειες που θα επιφυλάσσονται, θα είναι δυσανάλογα επαχθείς για τον αιτούντα», τονίζει ο Βασίλης Παπαστεργίου, υπεύθυνος νομικών υπηρεσιών της «Άρσις».
Σε περίπτωση που οι αιτούντες άσυλο καταφέρουν να μην πέσουν σε αυτές τις παγίδες, η κυβέρνηση έχει προβλέψει κι άλλες δυσκολίες και παραθυράκια, προκειμένου να μην τους χορηγήσει άσυλο. Το νομοσχέδιο ορίζει πως για να ασκήσουν το δικαίωμά τους σε προσφυγή σε β’ βαθμό σε περίπτωση αρχικής απορριπτικής απόφασης, θα πρέπει να παρουσιάσουν συγκεκριμένους λόγους διαφωνίας προς αυτή. Έγγραφο που απαιτεί προφανώς για τη συγγραφή του δικηγόρο, στον οποίο ουσιαστικά όμως δεν έχουν πρόσβαση οι αιτούντες των νησιών, καθώς είναι πολλοί λίγοι για να εξυπηρετήσουν το τόσο μεγάλο προσφυγικό πληθυσμό, ενώ σε κάποια νησιά δεν υπάρχουν καν. Ακόμα, όμως, και αν λάβουν την απαραίτητη δωρεάν νομική συνδρομή οι αιτούντες, το νομοσχέδιο καταργεί το αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα για το β’ βαθμό, που σημαίνει ότι μπορεί να τύχουν επιστροφής, παρότι θα εκκρεμεί η προσφυγή τους. «Η ευρωπαϊκή οδηγία το επιτρέπει αυτό μόνο αν υπάρχει επαρκής νομική συνδρομή και δίνεται χρόνος προετοιμασίας του αιτήματος, πράγμα που δεν υφίσταται στα νησιά. Βάσει του νομοσχεδίου, για να υπάρξει αναστολή, θα πρέπει να γίνει διαφορετική αίτηση στην επιτροπή β’ βαθμού από την προσφυγή, που θα εξετάζεται σε μονομελή σύνθεση. Σε αυτό το φόρτο εργασίας δεν θα μπορούν να ανταπεξέλθουν ούτε οι επιτροπές, ούτε όσοι δικηγόροι υπάρχουν στα νησιά», εξηγεί ο Βασίλης Παπαδόπουλος.

«Μόριες» παντού και για όλους

Παράλληλα με αυτά τα προσκόμματα στις διαδικασίες ασύλου, η κυβέρνηση, απ’ ό,τι φαίνεται με τις διατάξεις του νομοσχεδίου, σκοπεύει να συνεχίσει και να εντείνει τον εγκλωβισμό των ανθρώπων στις άθλιες συνθήκες των Κέντρων Υποδοχής και Ταυτοποίησης των νησιών, αφού πλέον θα υπάγει στις ταχύρρυθμες διαδικασίες ασύλου και στο γεωγραφικό περιορισμό και την κατηγορία των ευάλωτων –απ’ όπου καταργεί ρητά την ασθένεια του μετατραυματικού στρες, παρά την ευρωπαϊκή οδηγία- και μάλιστα τον επεκτείνει και σε άλλες περιοχές της χώρας. «Αυτό είναι εξαιρετικά προβληματικό, το αποτέλεσμα θα είναι η πολύ κακή κατάσταση που επικρατεί τώρα στα νησιά, να μπορεί να εφαρμοστεί και να επικρατήσει κι αλλού, αντί να σταματήσει να ισχύει για οπουδήποτε», τονίζει ο Βασίλης Παπαστεργίου.
Εκτός των ευάλωτων ομάδων, στο στόχαστρο της κυβέρνησης μπαίνουν σε ένα βαθμό και οι οικογένειες, καθώς βάσει του νομοσχεδίου από τις ταχύρρυθμες διαδικασίες εξέτασης δεν εξαιρούνται πια ούτε όσοι άνθρωποι έχουν κάνει αίτημα οικογενειακής επανένωσης. Θα εξετάζεται, δηλαδή, το αίτημα ασύλου τους, ενώ έχουν στείλει αίτημα επανένωσης, π.χ. στη Γερμανία, και αν βγει απορριπτική απόφαση, θα μπορούν να επιστραφούν στην Τουρκία, προτού έχουν απάντηση από τη χώρα που βρίσκεται η οικογένειά τους.

Πισωγυρίσματα και στην ένταξη

Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο που σκιαγραφείται, δεν προκαλεί εντύπωση πως όχι μόνο δεν προβλέπεται τίποτα νέο για την ένταξη των προσφύγων, αλλά την περιορίζει κι αυτή, καθώς απαγορεύει τη δυνατότητα εργασίας στους αιτούντες άσυλο αν δεν περάσουν 6 μήνες από την αίτησή τους και αντί ΑΜΚΑ, θα τους δίνεται μια κάρτα δυνατότητας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. «Ό,τι και να κάνουν, όμως, η Ελλάδα είναι χώρα προορισμού για τους πρόσφυγες, και κάποιοι, ακόμα και μέσα από αυτές τις αποτρεπτικές διαδικασίες, θα παραμείνουν εδώ. Παρόλα αυτά βλέπουμε μια παντελή έλλειψη ενταξιακών προθέσεων και διαδικασιών», σχολιάζει σχετικά ο Γιονούς Μοχαμαντί.

Πρακτικά και συνταγματικά προβλήματα

Πέραν αυτών των διατάξεων ξενοφοβικής φιλοσοφίας, το νομοσχέδιο παρουσιάζει παράλληλα νομοτεχνικά και πρακτικά προβλήματα. Πρώτον, «θέτει μια λίστα ασφαλών τρίτων χωρών, βάσει της οποίας θα γίνεται ένας πρώτος καθορισμός, που είναι σε τελείως αντίθετη λογική από το πνεύμα του δικαίου για το άσυλο, που ορίζει ότι οι διαδικασίες θα πρέπει να είναι καθαρά εξατομικευμένες», σύμφωνα με τη Μαριανέλλα Κλωκά.
Δεύτερον, εγείρονται και ζητήματα αντισυνταγματικότητας, καθώς «στις επιτροπές προσφυγών θα είναι πια μόνο δικαστικοί. Πέραν ότι έτσι χάνεται η εμπειρία και γνώση των ανθρώπων που ορίζονταν από την Ύπατη Αρμοστεία, το σύνταγμα απαγορεύει την ύπαρξη δικαστικών επιτροπών. Μένει να δούμε αν μπορούν να θεωρούνται διοικητικές, ενώ θα έχουν αποκλειστική συμμετοχή δικαστικοί. Το Συμβούλιο της Επικρατείας επίσης έχει αποφανθεί ότι μονομελής σύνθεση διοικητικής επιτροπής από δικαστικό προσβάλλει το κύρος και την ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών και τώρα το νομοσχέδιο ορίζει σε πολλές περιπτώσεις μονομελείς συνθέσεις», σημειώνει ο Βασίλης Παπαδόπουλος.
Τονίζει δε και ένα ακόμα πρόβλημα που προκύπτει με τη νέα σύνθεση των επιτροπών: «Ορίζει επίσης ότι η προσφυγή κατά των αποφάσεων του β’ βαθμού θα εξετάζεται αντί στα εφετεία, στα πρωτοδικεία, Αθήνας και Θεσσαλονίκης μόνο. Τίθεται, λοιπόν, το ερώτημα, πώς θα κρίνουν οι πρωτοδίκες δικαστές αποφάσεις εφετών δικαστών, που είναι σήμερα οι περισσότεροι στις επιτροπές β’ βαθμού, αποφάσεις δηλαδή ανώτερών τους;».
Τέλος, από άποψη πρακτικών δυνατοτήτων της Υπηρεσίας Ασύλου είναι αρκετά αμφίβολο ότι θα μπορέσει να ανταπεξέλθει στις συντομότερες προθεσμίες εξέτασης και στις πιο περίπλοκες διαδικασίες που περιγράφονται. «Τα σχόλια στη διαβούλευση από το μητρώο δικηγόρων της Υπηρεσίας Ασύλου δίνουν ακόμα ένα στοιχείο της προβληματικότητας του νομοσχεδίου, γιατί φαίνεται ότι υπάρχουν πολλές σκέψεις για το κατά πόσο είναι δυνατόν να υλοποιηθεί το νομοσχέδιο αν ψηφιστεί. Καταδεικνύεται έτσι η δυσκολία εφαρμογής του, αλλά και η σχετική προχειρότητα που το χαρακτηρίζει», επισημαίνει η Μαριανέλλα Κλώκα.

Ανάγκη κινητοποίησης και αντίστασης

«Αν το νομοσχέδιο ψηφιστεί ως έχει, θα σημάνει τον περιορισμό της δυνατότητας για προσφυγή και άρα τη μείωση των ανθρώπων που θα λαμβάνουν άσυλο, παρότι ουσιαστικά θα έπρεπε να είναι δικαιούχοι. Θα κρατούνται στη χώρα σε ένα καθεστώς έλλειψης βασικών εγγράφων και δικαιωμάτων, χωρίς να μπορούν να επιστρέψουν αλλού, καθώς είναι πολύ δύσκολο να υλοποιηθούν επιστροφές, παρά τις προθέσεις του νομοσχεδίου. Πρέπει να έχουμε πάντα στη σκέψη μας ότι αυτός που έχει ανάγκη διεθνούς προστασίας θα πρέπει και να τη λαμβάνει, όχι να ψάχνουμε τρόπο να τους διώξουμε», είναι το συμπέρασμα του Βασίλη Παπαστεργίου για τις επιπτώσεις του νομοσχεδίου.
Για τα προβλήματα αυτού, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, η Διεθνής Αμνηστία, η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, το Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων και το HumanRights360 θα δώσουν συνέντευξη Τύπου, την Τρίτη 29/10 στις 12.00 στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50 – Αμφιθέατρο Αντώνης Τρίτσης).
Αντίστοιχα, διαφωνίες επί πολλών διατάξεων έχουν εκφράσει στη συζήτηση στη Βουλή πέραν του ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ, το ΜεΡΑ25 και το ΚΙΝΑΛ. Παρόλα αυτά, «από την τοποθέτηση του υπουργού στη συνεδρίαση της επιτροπής την Τετάρτη φαίνεται ότι δεν αφήνεται σχεδόν κανένα περιθώριο για τροποποιήσεις και συμπληρώσεις. Θα το δούμε βέβαια και τις επόμενες μέρες, αλλά εμείς θα πιέσουμε με όλες μας τις δυνάμεις να αλλάξουν προκλητικές διατάξεις του νομοσχεδίου και το ίδιο θεωρώ πως θα κάνουν και οι κοινωνικές οργανώσεις», υπογραμμίζει ο Γιώργος Ψυχογιός για την αναγκαία αντίδραση όλων μπροστά στο νομοσχέδιο περιορισμού των δικαιωμάτων των προσφύγων.

Τζέλα Αλιπράντη

 

 

Επικίνδυνα περιστατικά σε βάρος προσφύγων

Επικίνδυνη νίκη του ρατσισμού φαίνεται να σημειώθηκε την περασμένη Τρίτη στα Βρασνά, όπου κάτοικοι είχαν δημιουργήσει μπλόκα από το μεσημέρι με στόχο να αποτρέψουν τον ερχομό και τη στέγαση περίπου 200 προσφύγων από τη Σάμο σε ξενοδοχεία της περιοχής.
Κοντά στα μεσάνυχτα οι αστυνομικές δυνάμεις και τα πούλμαν των προσφύγων κατάφεραν να προσπεράσουν τελικά τα μπλόκα και να προσεγγίσουν τα ξενοδοχεία, χωρίς όμως να δίνεται τέλος στην περιπέτεια των ταλαιπωρημένων ανθρώπων. Μετά τις ξενοφοβικές αντιδράσεις των κατοίκων, ήρθαν αντιμέτωποι με την άρνηση των ξενοδόχων να τηρήσουν το συμβόλαιό τους για τη φιλοξενία τους, με αποτέλεσμα αντί να παρέμβει το υπουργείο και να διευθετήσει την κατάσταση, προτάσσοντας τη νομιμότητα, τη νομική και ανθρώπινη υποχρέωση για τη στέγαση των προσφύγων, να μεταφερθούν εκ νέου, στις 4 τα ξημερώματα, στην περιοχή της Χαλκίδας.
«Όταν είχε αντιμετωπίσει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ τέτοιες αντιδράσεις, επειδή έχουμε μια τελείως διαφορετική θεώρηση του προσφυγικού, όπως και διαχείριση, από την ξενοφοβική σκοπιά της ΝΔ, μπήκαμε μπροστά και μιλήσαμε με τις τοπικές κοινωνίες, εξηγήσαμε την ανθρώπινη διάσταση, αλλά και τη διοικητική, ότι πρέπει να υπάρχει καταμερισμός στη χώρα, και τελικά καταφέραμε να κατευναστούν τα πνεύματα. Αυτό που είχε καλλιεργήσει η ΝΔ και προεκλογικά, αλλά και μετεκλογικά, καλύπτοντας το ζήτημα κάτω από το χαλί, βγαίνει πολύ πιο επικίνδυνα και τελικά επιβάλλει και την οπισθοχώρηση του κράτους, καταφέρνοντας να μην γίνει η προγραμματισμένη στέγαση των προσφύγων», σχολιάζει ο Γιώργος Ψυχογιός.
Πέραν του περιστατικού στα Βρασνά, οι επιπτώσεις της ξενοφοβικής ρητορικής και πολιτικής της ΝΔ στην κοινωνία, στρέφοντάς την κατά προσφύγων και μεταναστών, έχουν αρχίσει να γίνονται επικίνδυνα εμφανείς εν γένει, καταδεικνύοντας για ακόμη μια φορά την ανάγκη αναθέρμανσης του κινήματος αλληλεγγύης. Όπως περιγράφεται και από το Γιονούς Μοχαμαντί, «όλο αυτό το διάστημα η κυβέρνηση συνδέει την έννοια του μετανάστη με την εγκληματικότητα, δημιουργώντας μια πολύ αρνητική στάση στην κοινωνία. Είδαμε αυτή τη βδομάδα την αντίδραση στην υποδοχή των προσφύγων στα Βρασνά, αλλά τη βιώνουμε και καθημερινά παντού, στο δρόμο, στα ΜΜΜ, ρατσιστικές ρητορικές και συμπεριφορές, που τα προηγούμενα χρόνια είχαν μειωθεί, αλλά το τελευταίο διάστημα επανεμφανίζονται δυστυχώς. Πρέπει να σημειώσουμε, βέβαια, ότι σε αυτή την κατάσταση παίζει ρόλο και η στάση πολλών μίντια, που απλά αναπαράγουν το ξενοφοβικό κυβερνητικό λόγο, χωρίς να διαχωρίζουν τη θέση τους ή να ασκούν κριτική».
Ξημερώματα της Τρίτης επίσης διαδραματίστηκε άλλο ένα τραγικό γεγονός, όταν φουσκωτό του λιμενικού συγκρούστηκε ανοιχτά της Κω με λέμβο προσφύγων, έχοντας ως αποτέλεσμα το θάνατο ενός τρίχρονου παιδιού και τον τραυματισμό έξι ακόμα ανθρώπων. Με ανακοίνωσή του το λιμενικό περιγράφει ότι η σύγκρουση οφείλεται σε ατύχημα, καθώς η λέμβος δεν έφερε φώτα. «Για το περιστατικό ζήτησα εξηγήσεις από τον αρμόδιο υπουργό. Είναι κάτι που μας έχει προβληματίσει, αλλά δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση να προδικάσουμε γεγονότα. Είναι ανησυχητικό, καθώς έχει αναπτυχθεί μια ρητορική το τελευταίο διάστημα από πολλούς βουλευτές και υπουργούς της ΝΔ για επαναπροωθήσεις στη θάλασσα, δημιουργώντας μια επικίνδυνη ατμόσφαιρα. Δεν θέλουμε να κατηγορήσουμε τους ανθρώπους του λιμενικού, που τα τελευταία χρόνια έκαναν 430.000 διασώσεις στη θάλασσα, αλλά δυστυχώς υπάρχουν και προηγούμενα πριν το 2015 που είχαν οδηγήσει σε τραγωδίες, όπως το Φαρμακονήσι», σημειώνει για το περιστατικό ο Γιώργος Ψυχογιός.