Συνέντευξη με τη Μαρινίκη Κολιαράκη, μέλος του αλληλέγγυου σχολείου Μεσοποταμίας

Να ενισχύσουμε τα ταυτοτικά χαρακτηριστικά των αλληλέγγυων σχολείων

solidarity

Ολοκληρώνεται σήμερα η διήμερη συνάντηση των αλληλέγγυων σχολείων με τίτλο «Η παιδεία ως κοινό αγαθό, διεκδικούμε δημιουργώντας» στη Σχολή Καλών Τεχνών. Το διήμερο που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία των οκτώ σχολείων που απαρτίζουν το πανελλαδικό συντονιστικό (αλληλέγγυο σχολείο Μεσοποταμίας,  σχολείο αλληλεγγύης Κερατσινίου,  αλληλέγγυο σχολείο Ταύρου, «Μαθήματα για Όλους» της Ετεροτοπίας στη Θεσσαλονίκη,  αλληλέγγυο σχολείο Kardelen στην Ξάνθη, ανοιχτό σχολεία Μεταναστών Πειραιά, ανοιχτό σχολείο Μεταναστών και Προσφύγων Αθήνας,  σχολείο της Αλληλεγγύης Πειραιά) έχει ως σκοπό να εμβαθύνει στα ταυτοτικά χαρακτηριστικά των σχολείων στη φάση που έχουν μπει. Με τη Μαρινίκη Κολιαράκη από το σχολείο της Μεσοποταμίας συζητάμε για το περιεχόμενο των συζητήσεων και την εξέλιξη του διημέρου

 

Τη συνέντευξη πήρε ο Πέτρος Κοντές

mariniki1

Για ποιο λόγο επιλέξατε να πραγματοποιήσετε αυτό το διήμερο τώρα; Ποιος ο σκοπός του;
Έχοντας κάνει ήδη δύο ανοιχτές εκδηλώσεις ως πανελλαδικό συντονιστικό αλληλέγγυων σχολείων πήραμε την πρωτοβουλία αυτού του διημέρου θεωρώντας ότι είναι μια κρίσιμη στιγμή για να εμβαθύνουμε την ταυτότητα των εγχειρημάτων μας και της δράσης μας και να μεγαλώσουμε το εύρος των θεμάτων που μας αφορούν. Τα αλληλέγγυα σχολεία έχουν περάσει από πολλά στάδια. Ξεκίνησαν με αφορμή την κάλυψη μιας ανάγκης κατά την περίοδο της κρίσης. Τότε υπήρχαν ήδη τα σχολεία μεταναστών. Η κάλυψη της ανάγκης δεν είναι πλέον τόσο επιτακτική όσο το 2013 ή το 2011 και τα αλληλέγγυα σχολεία χρειάζονται έναν επαναπροσδιορισμό, σε ότι αφορά τα χαρακτηριστικά και τους σκοπούς τους, που θα τους δώσει έμπνευση για να συνεχίσουν να υπάρχουν. Επιχειρούμε, λοιπόν, να θέσουμε πιο καθαρά τους στόχους για τα ταυτοτικά μας χαρακτηριστικά που είναι η συμμετοχή και η μεγαλύτερη δημοκρατία, η καλλιέργεια μιας συμμετοχικής κουλτούρας και η τοπικότητα, δηλαδή, ένα αποκεντρωμένο, μη ιεραρχημένο και συμμετοχικό μοντέλο εκπαίδευσης.

Υπάρχουν συμμετοχές και από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Να μιλήσουμε γι’ αυτές;
Πέρα από τα σχολεία του συντονιστικού, συμμετείχε επίσης με ένα σχετικό εργαστήριο η παιδαγωγική ομάδα «το Σκασιαρχείο», μια ομάδα εκπαιδευτικών που ασχολείται πολλά χρόνια με την παιδαγωγική Φρενέ. Επίσης, στη συζήτηση για τη δημοκρατία πήρε μέρος ο διευθυντής του 132ου δημοτικού σχολείου Αθηνών, ο Πέτρος Χαραβιτσίδης. Στη θεματική των έμφυλων διαστάσεων συμμετείχαν το «Πολύχρωμο Σχολείο», η «Colour Youth», κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ νέων Αθήνας, και οι «Οικογένειες Ουράνιο Τόξο», από τον χώρο των έμφυλων διεκδικήσεων.
Από το εξωτερικό παρακολουθήσαμε τον Λοράν Ότ, εκπαιδευτικό και διδάκτωρ φιλοσοφίας με πολλή δουλειά στην κοινωνική παιδαγωγική και το ρόλο της εκπαίδευσης στην κοινωνική εργασία. Από την Ελβετία ήρθαν ο καθηγητής και συνδικαλιστής Πάολο Τζιλάρντι και η διευθύντρια του σχολείου ειδικής αγωγής La voie lactée, που έχει μια σχέση διάρκειας με τα αλληλέγγυα σχολεία της Ελλάδας και έχει οργανώσει δράσεις οικονομικής ενίσχυσης τους. Επίσης, από το πανεπιστήμιο του Ζίγκεν στη Γερμανία φιλοξενήσαμε μέλη μιας ομάδας που δημιουργεί εργαστήρια πληροφορικής στα προσφυγικά στρατόπεδα της Δυτικής Όχθης. Από την Ιταλία, συζητήσαμε με μέλη του αυτοδιαχειριζόμενου χώρου πολιτισμού Ex Asilo Filangieri για τη συλλογική διαχείριση του δημόσιο χώρου. Στην έναρξη του διημέρου είχαμε την τιμή να φιλοξενήσουμε την Ασλί Οντμάν από τους «Ακαδημαϊκούς για την Ειρήνη» που με τη δράση τους στην Τουρκία αντιπαρατίθενται με το καθεστώς Ερντογάν καθημερινά.

Να μιλήσουμε λίγο για το πρόγραμμα του διημέρου; Υπάρχουν διάφορες θεματικές για τη σχέση των αλληλέγγυων σχολείων με τη δημοκρατία, τα κοινά αγαθά κτλ. Γιατί επιλέχθηκαν αυτές;
Ένα βασικό ζήτημα είναι αυτό της δημοκρατίας. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό που έχει μπει από την ίδρυσή τους στις δομές μας. Σε πολλές θεματικές μπαίνει, επίσης, το ζήτημα της συμπεριληπτικότητας στην εκπαίδευση. Με την έννοια της κοινωνικής παιδαγωγικής, δηλαδή της δημιουργίας ομάδων, της λειτουργίας της τάξης ως ομάδας χωρίς ανταγωνισμούς αλλά   συμπληρωματικά και αξιοποιώντας τη διαφορετικότητα σαν πλεονέκτημα. Επίσης με την έννοια της διαπολιτισμικότητας για τους μετανάστες και για διακριτές πολιτισμικές ομάδες, όπως οι Ρομά ή η μουσουλμανική κοινότητα της Θράκης, αλλά και σε ότι αφορά την έμφυλη διάσταση, μια επίκαιρη συζήτηση δεδομένου ότι και εντός και εκτός Ελλάδας τα τελευταία χρόνια υπάρχουν πολλά ανερχόμενα κινήματα έμφυλων διεκδικήσεων. Τέλος, το ζήτημα των κοινών, αποτελεί κομμάτι της πολιτικής μας ταυτότητας. H παιδεία ως κοινό αγαθό πρέπει να είναι προσβάσιμη για όλους και αυτό που συμβαίνει σε κοινότητες μάθησης, όπως είναι τα αλληλέγγυα σχολεία, είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι να παίρνουν μέρος στη διαχείριση της λειτουργίας μιας εκπαιδευτικής δομής.

Τι το διαφορετικό προσφέρουν τα αλληλέγγυα σχολεία από το δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης;
Δεν θέλουμε να είμαστε ένα παράλληλο μοντέλο. Θέλουμε να είμαστε υποστηρικτικές δομές στο δημόσιο σύστημα. Θέλουμε η εκπαίδευση να είναι δημόσια καθώς μόνο έτσι διασφαλίζεται η ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση. Όμως η εκπαίδευση δεν παρέχεται μόνο εντός σχολείου. Για μας είναι σημαντική η τοπική αναφορά. Προσπαθούμε να αναδείξουμε ένα αποκεντρωμένο μοντέλο εκπαίδευσης, ευέλικτο ώστε να αποκτά τα χαρακτηριστικά που ικανοποιούν τις ανάγκες κάθε περιοχής. Μέσα από την αλλαγή της νοοτροπίας των μελών τους, που είναι και μέλη του δημόσιου σχολείου, με τις μεικτές δράσεις, τις μεικτές συνελεύσεις μεταφέρονται χαρακτηριστικά πιο δημοκρατικά, συμμετοχής, ισοτιμίας σχέσεων μαθητών εκπαιδευτικών και στο δημόσιο σχολείο. Θέλουμε να στηρίξουμε και να εμπλουτίσουμε το δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης.

Οι δομές που απαρτίζουν το συντονιστικό είναι κατά κύριο λόγο αυτοοργανωμένες. Σε μια περίοδο που υπάρχει απογοήτευση σε πολύ μεγάλο κομμάτι του κόσμου, τι είναι αυτό που σας κάνει να συνεχίζετε;
Οι δομές που δεν ανανέωσαν τα αιτήματά τους μετά την περίοδο της κρίσης, που δεν ανανέωσαν τα χαρακτηριστικά τους και τους στόχους τους και έμειναν μόνο στην κάλυψη μιας ανάγκης, αντιμετωπίζουν τώρα προβλήματα συμμετοχής. Αυτό που δημιουργεί δυναμική είναι η επανανοηματοδότηση με βάση την εποχή μας και η δημιουργία κινήτρων συμμετοχής για περισσότερους ανθρώπους. Η εμπειρία μας δείχνει ότι αν υπάρχει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο συμμετοχής, υπάρχει διάθεση συμμετοχής σε μια κοινότητα. Άρα ένα συμμετοχικό πλαίσιο λειτουργίας είναι κίνητρο για να ενισχυθεί η συμμετοχή.