Συνέντευξη με την Ελευθερία Τσάτση, μέλος της πρωτοβουλίας Ηπείρου ενάντια στις εξορύξεις

Αγωνιζόμαστε γιατην ακύρωση των συμβάσεων

petrelaia4

Σε μια περίοδο που μια μετά την άλλη χώρες ανά την υφήλιο απαγορεύουν τις εξορύξεις σε θάλασσα και στεριά, εναρμονιζόμενες με το πνεύμα και τους στόχους της Συνθήκης των Παρισίων, συζητάμε με την κ. Τσάτση, μέλος της Πρωτοβουλίας ενάντια στις εξορύξεις στην Ήπειρο, για τις αγωνίες σχετικά με το βιοπορισμό τους, τους φόβους για την περιβαλλοντική καταστροφή και την οργάνωση των κατοίκων της περιοχής ενάντια στα σχέδια της κυβέρνησης.

Τη συνέντευξη πήρε ο Πέτρος Κοντές

Πότε ξεκίνησε τη δράση της η Πρωτοβουλία, με ποια αφορμή και τι ήταν αυτό που σας έκανε να ανησυχήσετε για το μέλλον της Ηπείρου λόγω των εξορύξεων;
Το περασμένο καλοκαίρι με μία ανακοίνωση στο καφενείο του χωρίου μας, τα Κάτω Πεδινά Ζαγορίου, κληθήκαμε όσοι είχαμε ιδιοκτησία εντός μιας οριοθετημένης από κόκκινες γραμμές περιοχής, να επικοινωνήσουμε με τον πρόεδρο του χωρίου. Στην ανακοίνωση δεν αναφέρονταν οι εταιρείες που έχουν αναλάβει την εξόρυξη, αλλά η AXXON, υπεύθυνη για το κτηματολόγιο των περιοχών στις οποίες θα πραγματοποιηθούν έρευνες. Είχαμε ακούσει για την υπόθεση των υδρογονανθράκων, αλλά ήταν η πρώτη φορά που βλέπαμε κάτι χειροπιαστό και θορυβηθήκαμε. Στην ενημέρωση που μας έγινε από τον υπεύθυνο της εταιρείας αυτής δεν πήραμε κάποια ουσιαστική απάντηση. Τον Οκτώβριο καταφέραμε να τεθεί το θέμα στο δημοτικού συμβούλιο του δήμου Ζαγορίου, αφού είχαμε μάθει ότι νωρίτερα ο δήμος είχε υπογράψει κάτι σχετικό με τα πετρέλαια. Αντιληφθήκαμε ότι στην περιοχή μας έχει ξεκινήσει ερήμην μας μια πολύ σοβαρή διαδικασία και έπρεπε να δράσουμε. Ζητήσαμε να ξαναέρθει το θέμα προς συζήτηση στο δήμο με τους πολίτες παρόντες. Η συζήτηση έγινε και προς τιμήν του ο δήμος ανακάλεσε την άδεια που είχε δώσει στις Energean και Repsol για έρευνα στις δημοτικές δασικές εκτάσεις. Μέχρι τώρα αυτό δεν έχει αλλάξει, είναι ο μόνος από τους 7 δήμους που περιλαμβάνονται στο οικόπεδο «Ιωάννινα»που δεν έχει δώσει τέτοια άδεια.
Αυτό που ζητήσαμε, τότε, ήταν ενημέρωση για το τι συμβαίνει. Είναι λάθος, κατά την άποψη της πρωτοβουλίας, για τόσο σοβαρά ζητήματα να γίνονται όλα στα κρυφά. Θεωρούμε ότι για ό,τι αφορά το μέλλον μας μπορούμε και πρέπει να έχουμε λόγο. Ουσιαστικά, τότε ξεκίνησε και η δράση της Πρωτοβουλίας, ξεπερνώντας τα όρια του Ζαγορίου.
petrelaia1
Η Πρωτοβουλία έχει πάρει σαφή θέση κατά των εξορύξεων. Ποιες είναι οι ανησυχίες και οι λόγοι, οικονομικοί, κοινωνικοί, οικολογικοί, που σας οδήγησαν σ’ αυτή τη στάση;
Μέχρι τώρα η Ήπειρος δεν είχε αναπτύξει κάποια μεγάλη, βαριά βιομηχανία, παρέμεινε ένας τόπος καθαρός. Συγκράτησε τους ανθρώπους της —και προσέλκυσε και μη ηπειρώτες— λόγω της πολιτισμικής φυσιογνωμίας, του καθαρού περιβάλλοντος και των προοπτικών που τώρα ανοίγονται για το βιοπορισμό μας. Για πρώτη φορά τα Γιάννενα και συνολικά η Ήπειρος είναι κορυφαίος, ποιοτικός τουριστικός προορισμός. Πάρα πολλοί από εμάς, ιδιαίτερα στο Ζαγόρι, έχουμε επενδύσει, ακόμα και με πολύ μεγάλα δάνεια, στον τουρισμό της περιοχής. Όπως καταλαβαίνετε, αν το εμπορικό όνομα της Ηπείρου καταστραφεί, φοβόμαστε ότι θα ανατραπούν οι ζωές μας. Έχουμε την πεποίθηση ότι οι εξορύξεις θα συμβάλουν μόνο στα μετοχικά κεφάλαια των εταιρειών, καθώς οι συμβάσεις είναι ασύμφορες για το ελληνικό δημόσιο και οι θέσεις εργασίας ελάχιστες.
Πρόκειται για μια τεράστια ανατροπή της ζωής μας και αισθανόμαστε θυμωμένοι και αδικημένοι. Επιλέξαμε να μείνουμε στη χώρα σε μια παραγωγική ηλικία και δεν ξέρουμε αν την επιλογή της κυβέρνησης πρέπει να την εκλάβουμε ως ανταμοιβή για την επιλογή μας. Όσοι συμμετέχουμε στην πρωτοβουλία προερχόμαστε από διάφορους επαγγελματικούς κλάδους. Ο τουρισμός είναι μόνο ένας από αυτούς. Πρόκειται για ανθρώπους ενεργούς, δεν είμαστε επαγγελματίες αρνητές της ανάπτυξης ή αρνητές των πάντων. Προσπαθούμε να βρούμε απλά τρόπους διαφορετικούς απ’ αυτόν που επιχειρούν να μας επιβάλλουν
Ο απόλυτος φόβος μας, ωστόσο, είναι η περιβαλλοντική καταστροφή. Όπου έχουν πραγματοποιηθεί τέτοιου είδους δραστηριότητες, έχουν μολύνει το χερσαίο και υδάτινο περιβάλλον, τον αέρα. Μιλάμε για ένα ζήτημα ζωής και θανάτου. Είναι υπαρκτός ο φόβος της καταστροφής του τόπου μας. Είναι τεράστιος ο κίνδυνος να μολυνθεί μια περιοχή, καθαρή και παρθένα, τη στιγμή που ο υπόλοιπος κόσμος πηγαίνει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Δεν εμπιστευόμαστε τις ελλιπείς μελέτες που έχουνε γίνει. Δεν υπάρχει πρόβλεψη για πάρα πολλά ζητήματα, όπως για την κατάληξη των αποβλήτων των εξορύξεων.

Η κυβέρνηση επιβεβαιώνει ότι οι εξορύξεις θα πραγματοποιηθούν στο αυστηρό πλαίσιο της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Στις διάφορες ημερίδες ενημέρωσης εκπρόσωποι περιγράφουν ένα πολύ αυστηρό πλαίσιο ελέγχου και ανάκλησης αποφάσεων σε περίπτωση περιβαλλοντικού κινδύνου. Εσείς έχετε διαπιστώσει στις περιοχές σας αυθαιρεσίες και πώς αντιμετωπίζονται;
Έχουμε ήδη εντοπίσει παρανομίες. Στο δήμο Ζίτσας διαπιστώσαμε ότι δεν τηρούνται οι αποστάσεις που αναφέρονται στη ΣΜΠΕ μεταξύ των σημείων που πραγματοποιούνται οι απαραίτητες εκρήξεις για το στάδιο των ερευνών. Όταν ζητήσαμε το λόγο, μας είπαν ότι είναι test area, όρος που δεν υπάρχει ούτε στη ΣΜΠΕ ούτε το Περιβαλλοντικό Σχέδιο Δράσης της εταιρείας. Φαίνεται ότι μπορούν να επινοήσουν ό,τι θέλουν, γιατί δεν υπάρχει κανένας έλεγχος.
Δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε τις εξαγγελίες της κυβέρνησης και του υπουργείου. Ποιος θα σκεφτεί ότι μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης, που αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα αυτή τη στιγμή, και πετρελαϊκών κολοσσών, θα υποχωρήσουν οι πολυεθνικές; Ακόμα, όμως, κι αν πρόκειται για δική μας καχυποψία, υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στις περιβαλλοντικές μελέτες, όπως προανέφερα.

Στις υπόλοιπες περιοχές της Ηπείρου και της δυτικής Ελλάδας υπάρχουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες; Τα μηνύματα από την τοπική κοινωνία τι λένε; Υπάρχει υποστήριξη από αριστερές οργανώσεις, κόμματα και συλλογικότητες;
Τα μηνύματα είναι θετικά. Όσοι ενημερώνονται για το ζήτημα συντάσσονται στον αγώνα που κάνουμε. Είναι βέβαια αρκετά δύσκολο γιατί τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης δεν ασχολούνται με το ζήτημα αυτό. Φαίνεται ότι το κάνουμε αρκετά καλά, ωστόσο, γιατί όποιος ενημερώνεται παθαίνει ένα μεγάλο σοκ.
Υπάρχουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες και κινήσεις πολιτών στην Άρτα, στην Πρέβεζα και στη Θεσπρωτία. Όλη αυτή η διαδικασία βρίσκεται στην αρχή της. Προχθές, την Παρασκευή, έγινε η πρώτη συνάντηση στην Πρέβεζα, με αφορμή την κύρωση της σύμβασης του οικοπέδου Άρτας-Πρέβεζας. Έχουμε την υποστήριξη περιβαλλοντικών οργανώσεων, της WWF και της Greenpeace. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο όλοι οι χώροι της Αριστεράς υποστηρίζουν τον αγώνα μας και σέβονται την αυτονομία του. Ακόμα και μέλη του ΣΥΡΙΖΑ αντιλαμβάνονται το πρόβλημα που υπάρχει.
Προς το παρόν εμείς στοχεύουμε στην ενημέρωση του κόσμου, ώστε αν μπορέσει να επιλέξει αν επιθυμεί αυτή την οικονομική δραστηριότητα. Έχουμε όμως την πρόθεση να αντισταθούμε μέχρι να καταφέρουμε να παρθεί πίσω ο νόμος, αντί να δίνονται προς εκμετάλλευση και νέα οικόπεδα. Μιλάμε, άλλωστε, για τη δική μας ζωή και των παιδιών μας.

Ανησυχίες από ξένους τουριστικούς πράκτορες

Αναφερθήκατε κι εσείς στον τουρισμό της περιοχής. Έχει επηρεαστεί μέχρι στιγμής; Έχουν εκφραστεί ανησυχίες;
Στο Ζαγόρι ίσως οι μισοί ξένοι επισκέπτες είναι ισραηλινοί. Λατρεύουν το μέρος και έρχονται μαζικά. Όταν γνωστοποιήθηκαν τα εξορυκτικά σχέδια, ο ισραηλινός πράκτορας που οργάνωσε και προώθησε το τουριστικό προϊόν στην αγορά του Ισραήλ, o Σιβάν Ζαμίρ, έστειλε επιστολή στην υπουργό Τουρισμό και στον Περιφερειάρχη της Ηπείρου που έλεγε ότι όσο και αν η Ήπειρος είναι κορυφαίος προορισμός αν συμβούν αυτά που έρχονται στο φως της δημοσιότητας απλά δεν θα ξαναέρθουν. Φαντάζει μια πολύ λογική πράξη οποιουδήποτε τουριστικού πράκτορα επιλέγει την Ήπειρο. Όποιος μαθαίνει από εμάς την είδηση αυτή δεν μπορεί να την κατανοήσει. Δεν μπορούμε να κατανοήσουμε πώς τώρα που κάτι πηγαίνει καλά, ανατρέπεται για χάρη των πετρελαϊκών εταιρειών. Προσωπικά, απορώ πως μπορεί να πεισθεί ο κόσμος της δυτικής Ελλάδας, με το Ιόνιο, ότι οι εξορύξεις μπορούν να συμβαδίσουν με κάποια άλλη οικονομική δραστηριότητα, όπως ο τουρισμός. Σύμφωνα με τη μελέτη οι πλατφόρμες μπορεί να βρίσκονται πολύ κοντά στην ακτή.
Προς το παρόν δεν παρατηρείται μείωση στον τουρισμό, γιατί δεν είναι γνωστό το ζήτημα. Εμείς προσπαθούμε να το γνωστοποιήσουμε και να το ακυρώσουμε, ενάντια και στα μεγάλα μέσα ενημέρωσης που δεν το θίγουν. Υπάρχουν ακόμα ηπειρώτες και που δεν γνωρίζουν τι πρόκειται να συμβεί στη δυτική Ελλάδα, όπως δεν γνωρίζουν ότι τρεις αγωγοί φυσικού αερίου θα καταλήξουν στην Ήπειρο.