Συνέντευξη με τον Θανάση Καμπαγιάνη, συνήγορο πολιτικής αγωγής στη δίκη της Χρυσής Αυγής

Η Χρυσή Αυγή ως οργάνωση δεν έχει τεκμήριο αθωότητας
Μένει να αποδοθεί ποινική ευθύνη στα διευθυντικά στελέχη της Χρυσής Αυγής για την τέλεση αυτών των αξιόποινων πράξεων

Τη συνέντευξη πήρε η Ιωάννα Δρόσου

Έχουν ήδη γίνει 280 δικάσιμες. Σε ποια φάση βρίσκεται η διαδικασία και τι απομένει μέχρι την ετυμηγορία;
Βρισκόμαστε στη φάση ολοκλήρωσης των αναγνωστέων εγγράφων, με την κατάθεση εγγράφων από πλευράς της υπεράσπισης. Η επόμενη φάση θα είναι η κατάθεση μαρτύρων υπεράσπισης και στο τέλος οι απολογίες. Από την άποψη της αποδεικτικής διαδικασίας μπορούμε να πούμε ότι αυτή έχει ολοκληρωθεί και η εκτίμησή μας είναι ότι έχει στοιχειοθετηθεί το κατηγορητήριο τόσο για τις επιμέρους υποθέσεις, όσο και για την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης. Στην παρούσα φάση, η υπεράσπιση προσκομίζει έγγραφα, τα οποία, κατά γενική ομολογία, είναι άσχετα με την κατηγορία, με την έννοια ότι προσκομίζει εκατοντάδες κοινοβουλευτικές ερωτήσεις, προσπαθώντας να αποδείξει ότι η Χρυσή Αυγή είχε μια νόμιμη πολιτική δραστηριότητα. Φυσικά αυτό δεν είναι ξένο προς το βούλευμα, αφού αυτό αποδέχεται ότι υπήρχε μια δομή κοινοβουλευτικού πολιτικού κόμματος, αλλά κάτω από το μανδύα αυτής λειτουργούσε μια εγκληματική οργάνωση που ταυτίζεται με την ιεραρχία της Χρυσής Αυγής. Στη συγκεκριμένη φάση αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι η υπεράσπιση πρακτικά κωλυσιεργεί, εκτιμώντας ότι η ολοκλήρωση της δίκης δεν τη συμφέρει, αφού και κατά την υπεράσπιση η αποδεικτική διαδικασία ήταν συντριπτική.

Η γραμμή της υπεράσπισης

Ποια αναμένεται να είναι η υπερασπιστική γραμμή στις επόμενες φάσεις. Από την αρχή της δίκης μέχρι σήμερα, απαξίωναν τη διαδικασία και το κατηγορητήριο, χωρίς όπως φαίνεται αποτέλεσμα.
Η γραμμή της υπεράσπισης εξαρχής ήταν μια προσπάθεια απαξίωσης και ακύρωσης της δίκης. Αυτό φάνηκε από την πρώτη στιγμή, όταν η πολιτική αγωγή ζήτησε τη ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση, κάτι το οποίο υποκριτικά υποστήριζε και η Χρυσή Αυγή μέχρι το ξεκίνημα της δίκης, αλλά φυσικά η υπεράσπιση αρνήθηκε. Στη συνέχεια, επιχείρησε ανεπιτυχώς να πλήξει την αξιοπιστία όλων των μαρτύρων κατηγορίας. Τώρα ολοένα και περισσότερο, η υπεράσπιση θα προσπαθήσει να διαχωρίσει την ηγεσία της Χρυσής Αυγής και τους βουλευτές της από τα μεσαία και κατώτερα στελέχη και τα μέλη της. Θα ισχυριστεί δηλαδή ότι υπήρχαν κάποια μέλη που είχαν ξεφύγει από την πειθαρχία της οργάνωσης και ότι η τέλεση των αξιόποινων πράξεων ήταν μια ενέργεια θερμόαιμων οπαδών, μια σειρά από μεμονωμένα περιστατικά. Ήδη έχουν ακουστεί τέτοιου είδους τοποθετήσεις από συνηγόρους βουλευτών της Χρυσής Αυγής, όπου αναφέρονται πια στην τοπική «καμάρι» της Χρυσής Αυγής, τη Νίκαια, ως «ούγκανα» ή «τσίρκο». Θεωρώ πως όσο περισσότερο φτάνουμε στο τέλος της διαδικασίας, και ειδικά όταν θα φτάσουμε στη φάση των απολογιών, αυτή η γραμμή θα ξεδιπλωθεί με τον πιο καθαρό τρόπο.

Πρόσφατα προβλήθηκε και το βίντεο του ερευνητικού κέντρο Forensic Architecture, που τοποθετεί σε πραγματικό χρόνο και χώρο τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα. Το βίντεο αυτό πετυχαίνει μια πιστή αναπαράσταση της δολοφονίας, βοηθώντας και την έδρα να ενώσει τα κομμάτια του παζλ της δικογραφίας. Πετυχαίνει το ίδιο και ως προς την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης;
Ήταν πολύ σημαντική η πρωτοβουλία της πολιτικής αγωγής της οικογένειας Φύσσα να ζητήσει τη συνδρομή της ομάδας Forensic Architecture, η οποία έκανε μια αποκαλυπτική έρευνα, συσχετίζοντας και αξιοποιώντας το βιντεοληπτικό υλικό με τρόπο που δεν το είχε κάνει η αστυνομία. Έτσι, γνωρίζουμε πια πώς ακριβώς συνέβησαν τα περιστατικά. Η συγκεκριμένη, όμως, έρευνα δεν είναι σημαντική μόνο για το ζήτημα της τέλεσης της αξιόποινης πράξης της ανθρωποκτονίας, αλλά και για το ζήτημα της τέλεσης της ανθρωποκτονίας, στο πλαίσιο δράσης της εγκληματικής οργάνωσης. Και αυτό γιατί αποδεικνύει περίτρανα την οργανωμένη άφιξη της ομάδας κρούσης της Χρυσής Αυγής και τη συλλογική της δράση το βράδυ της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα, κάτι το οποίο αρνείται στο δικαστήριο η ηγεσία της Χρυσής Αυγής, λέγοντας ότι επρόκειτο για μια αντιπαράθεση έξω από ένα καφενείο, με οπαδικά χαρακτηριστικά. Επειδή, η έκθεση παρουσιάζει αδιάσειστα στοιχεία, η υπεράσπιση έκανε μεγάλη προσπάθεια να μην ακουστεί στο δικαστήριο, αλλά απέτυχε.

Η ελληνική δικαιοσύνη έχει ήδη μιλήσει

Μια μεγάλη επιτυχία της πολιτικής αγωγής είναι ότι αναγνώστηκαν δεκάδες καταδικαστικές αποφάσεις χρυσαυγιτών, δένοντας έτσι πλήρως την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης. Αυτό πώς θα αποτιμηθεί από το δικαστήριο;
Πρέπει να καταλάβει ο κόσμος ότι οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει η Χρυσή Αυγή δεν αφορούν μόνο τη συγκεκριμένη δίκη, αλλά είναι ένα σύμπλεγμα δικών που εξελίσσονται παράλληλα. Το σημαντικό διαφοροποιητικό στοιχείο σ’ αυτή τη δίκη είναι ότι όλες αυτές οι επιθέσεις έχουν συσχετιστεί και διερευνάται πλέον η ποινική ευθύνη της ηγεσίας της οργάνωσης. Είναι, λοιπόν, πολύ σημαντικό το γεγονός ότι το δικαστήριο ανέγνωσε πολλές από αυτές τις καταδικαστικές αποφάσεις, διότι πλέον το δικαστήριο έχει πια την εικόνα ότι η ελληνική δικαιοσύνη έχει ήδη μιλήσει. Η Χρυσή Αυγή ως οργάνωση δεν έχει τεκμήριο αθωότητας. Υπάρχουν αμετάκλητες καταδικαστικές αποφάσεις που περιγράφουν με ακρίβεια την εγκληματική δράση της Χρυσής Αυγής. Αυτό που δεν έχει συμβεί ακόμα είναι ότι δεν έχει αποδοθεί ποινική ευθύνη στα διευθυντικά στελέχη της Χρυσής Αυγής για την τέλεση αυτών των αξιόποινων πράξεων.

Η διαδικασία της δίκης επηρεάζει το πώς και ποιοι θα συμμετέχουν στις επερχόμενες εκλογές;
Είναι βέβαιο ότι όλοι οι κατηγορούμενοι για την εγκληματική οργάνωση, δηλαδή ο σκληρός και στενός πυρήνας της οργάνωσης, θα είναι υποψήφιοι βουλευτές, δήμαρχοι και περιφερειάρχες στις ερχόμενες εκλογές. Και αυτό γιατί αντιλαμβάνονται οι κατηγορούμενοι ότι το μόνο χαρτί που τους απομένει είναι αυτό της βιτρίνας του «νόμιμου πολιτικού κόμματος» και της θωράκισης που τους προσφέρει αυτή η πολιτική νομιμοποίηση. Αυτός είναι και ένας παραπάνω λόγος γιατί ως πολιτική αγωγή θεωρούμε ότι η συγκεκριμένη δίκη θα πρέπει να τελειώσει το συντομότερο δυνατό. Υπάρχουν οι συνθήκες, είμαστε σε μια προχωρημένη φάση της αποδεικτικής διαδικασίας, ώστε αν υπάρξει μια επιτάχυνση της δίκης, στο πρώτο εξάμηνο του 2019 να έχουμε την ολοκλήρωσή της, προκειμένου να μην γίνει αντικείμενο μικροκομματικών και μικροπολιτικών αντιπαραθέσεων.

Προσπάθεια πολιτικής επανανομιμοποίησης

Επειδή είμαστε σε προεκλογική περίοδο, οι χρυσαυγίτες έχουν αρχίσει να εμφανίζονται και πάλι στους δρόμους. Είδαμε κάποιους έξω από το κοσμηματοπωλείο όπου δολοφονήθηκε ο Ζακ Κωστόπουλος, πραγματοποίησαν μοτοπορεία για τη Μακεδονία, ενώ μοιράζονται και φυλλάδια στις γειτονιές.
Η έναρξη της ποινικής δίωξης και η αποδεικτική διαδικασία έχουν σημάνει την οργανωτική αποσάθρωση της Χρυσής Αυγής στις γειτονιές· δεκάδες γραφεία έχουν κλείσει, τα τάγματα εφόδου έχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό απενεργοποιηθεί και η ηγεσία αναμένει με μεγάλη ανησυχία την ώρα που θα κληθεί να απολογηθεί. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι η Χρυσή Αυγή δεν αντιλαμβάνεται ότι οι πολιτικές εξελίξεις που υπάρχουν μπροστά μας προσφέρουν μια ευκαιρία πολιτικής επανανομιμοποίησης. Επομένως, δεν θα πρέπει να μας ξαφνιάσει το γεγονός ότι η Χρυσή Αυγή θα προσπαθήσει το επόμενο διάστημα να ξαναβγεί στο προσκήνιο και από αυτή την άποψη είναι υπόθεση του μαζικού αντιφασιστικού κινήματος να εκφράσει την απαίτηση της μεγάλης δημοκρατικής πλειοψηφίας να πάψει η δράση της Χρυσής Αυγής, κάτι που μπορεί να επισφραγιστεί και με μια καταδικαστική απόφαση.

Ενώ έχει ανακοπεί η φόρα της Χρυσής Αυγής, παράλληλα εμφανίζονται άλλες ομάδες ίδιας πρακτικής και ιδεολογίας, την ίδια στιγμή που η δημοσκοπική στήριξη της Χρυσής Αυγής δεν φαίνεται να κάμπτεται ιδιαίτερα.
Το αντιφασιστικό κίνημα θα πρέπει να παλέψει το ρατσισμό και το φασισμό οποιαδήποτε οργανωτική και πολιτική μορφή και αν παίρνει. Αυτό που όμως είναι κρίσιμο να γίνει αντιληπτό είναι ότι η Χρυσή Αυγή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους της φασιστικής απειλής στη χώρα και την πιο ακραία και επικίνδυνη εκδοχή της ακροδεξιάς που βλέπουμε να ανεβαίνει αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Από αυτή την άποψη, η ήττα αυτού του πολιτικού σχεδίου είναι κρίσιμη προκειμένου το αντιφασιστικό κίνημα να συνεχίσει να δίνει τις μάχες του, που είναι βέβαιο ότι δεν πρόκειται να εξαντληθούν με μια καταδίκη της ηγεσίας της Χρυσής Αυγής. Οι μάχες που έχουμε να δώσουμε στο μέλλον τόσο ενάντια στο φασισμό και το ρατσισμό, αλλά και ενάντια στις πολιτικές λιτότητας και τη φτώχεια θα είναι από καλύτερη θέση αν καταφέρουμε να πετύχουμε την καταδίκη της ναζιστικής οργάνωσης για τα εγκλήματά της.