Τα φαντάσματα του ολοκληρωτισμού στη Σερβία

Γι’ αυτό που έγινε την προηγούμενη Παρασκευή στο Κρούγεβατς της Σερβίας δεν ακούσατε τίποτα στο ραδιόφωνο, δεν είδατε τίποτα στην τηλεόραση, ίσως και να μην διαβάσατε τίποτα στις εφημερίδες. Και όμως, στην εν λόγω πόλη ένας πολιτικός ηγέτης έπεσε θύμα δολοφονικής ενέδρας.
Ο Μπόρκο Στεφάνοβιτς, ο επικεφαλής του αριστερού κόμματος της Σερβίας, δεν χτυπήθηκε απλά από τραμπούκους (που τον παρακολουθούσαν από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε στην πόλη). Χτυπήθηκε μετά μανίας από τους θύτες αυτής της πρωτοφανούς επίθεσης, με συνέπεια να τραυματιστεί τόσο στο κεφάλι όσο και στο αυτί. Το σερβικό twitter «γέμισε» με φωτογραφίες του αιμόφυρτου Στεφάνοβιτς, ο οποίος διακομίστηκε άμεσα στο νοσοκομείο για να γλιτώσει τα χειρότερα. Μαζί του και δύο άλλα στελέχη που τραυματίστηκαν πιο ελαφρά.
Επρόκειτο για ενέδρα που θύμιζε ίσως αυτή της οποίας έπεσε θύμα ο αείμνηστος Γρηγόρης Λαμπράκης στη Θεσσαλονίκη. Μία «στημένη» δουλειά από ανθρώπους που δεν ήθελαν απλά να τρομοκρατήσουν, αλλά να καταφέρουν αποφασιστικά χτυπήματα και να σκοτώσουν.
Η ανακοίνωση της «Συμμαχίας για τη Σερβία», του κομματικού συνασπισμού του οποίου μέλος είναι και το αριστερό κόμμα, το είπε ορθά-κοφτά από την πρώτη στιγμή: «Είναι μία επίθεση που εντάσσεται σ’ ένα βρώμικο παιχνίδι μαγισσών, που το καθεστώς του Αλεξάνταρ Βούσιτς παίζει εναντίον των πολιτικών του αντιπάλων».
Σοβαρή κατηγορία, αλλά τι άλλο μπορεί να υποθέσει κανείς όταν οι τραμπούκοι, που περίμεναν τον Στεφάνοβιτς και τους συντρόφους του, ήταν εξοπλισμένοι με μεταλλικά κλομπ και χτυπούσαν με επαγγελματική, θα έλεγε κανείς, ακρίβεια;
Ο πρόεδρος Βούσιτς βρέθηκε, είναι η αλήθεια, σε πολύ δύσκολη θέση. Και πολιτικά και επικοινωνιακά. Έσπευσε να μιλήσει στον Τύπο ελάχιστες ώρες μετά το θλιβερό περιστατικό και να πει ότι δύο από τους δράστες είχαν ήδη συλληφθεί. Είχε δίκιο, μόνο που η ζημιά είχε ήδη γίνει, έστω και αν ο πρόεδρος τόνισε ότι «η Σερβία δεν είναι μπανανία για να μπορεί ο καθένας να χτυπάει όποιον θέλει και να μην συλλαμβάνεται». Ποιους, άραγε, έπεισε μ’ αυτόν τον ισχυρισμό;

Η απόπειρα δολοφονίας

Αφού συνήλθε από το σοκ και κρατώντας στο ένα χέρι το καταματωμένο γαλάζιο πουκάμισό του, ο Μπόρκο Στεφάνοβιτς μίλησε ανοιχτά για απόπειρα δολοφονίας. «Μας ακολουθούσαν σε όλο το Κρούσεβατς. Μας τραβούσαν συνεχώς φωτογραφίες, ήξεραν ανά πάσα ώρα και στιγμή πού βρισκόμασταν. Είχαν την πρόθεση να μας σκοτώσουν», είπε για τους παρ’ ολίγον δολοφόνους του ο σέρβος πολιτικός, συμπληρώνοντας ότι δέχθηκε χτυπήματα με σιδερένιο αντικείμενο μόνο στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Από θαύμα γλίτωσε.
Ιδιαίτερα επικριτικός για τον πρόεδρο Βούσιτς ήταν ο εκπρόσωπος του αντιπολιτευόμενου συνασπισμού, ο Ντράγκαν Τζίλας: «Πρόεδρε, είσαι ο κύριος υπεύθυνος για ό,τι συνέβη», τόνισε, μιλώντας σε δεύτερο πρόσωπο. «Είσαι περισσότερος ένοχος και από τους ίδιους τους δράστες. Έλεγες ότι είμαστε προδότες. Το μόνο που δεν έχεις κάνει ακόμα, είναι να επιβάλλεις απαγόρευση κυκλοφορίας στη χώρα».
Ακολούθησαν πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα στη Σερβία την εβδομάδα που μας πέρασε. Οργανώθηκε συλλαλητήριο στην πρωτεύουσα της χώρας, το Βελιγράδι, στο οποίο, μεταξύ άλλων, μίλησε η συγγραφέας και σκηνοθέτης Βίντα Ογκνιένοβιτς. Η 77χρονη καλλιτέχνης κατακεραύνωσε στην ομιλία της τη σερβική κυβέρνηση:«Η αντιπολίτευση εμποδίζεται ακόμα και στο να αρθρώσει μία λέξη. Δεν έχουμε κοινοβουλευτική δημοκρατία σ’ αυτή τη χώρα. Να πάμε μπροστά από το κοινοβούλιο και να απαιτήσουμε από τον πρόεδρο να μας απαντήσει σε ερωτήσεις», πρότεινε.
Είναι φανερό απ’ όλα τα παραπάνω ότι πάνω από τη Σερβία πλανάται ένα φάντασμα ολοκληρωτισμού. Άλλοι συμμετέχοντες στο συλλαλητήριο μίλησαν για διαπλοκή της κυβέρνησης με οργανωμένα συμφέροντα και πολιτικό παιχνίδι που είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των κυβερνώντων. Άλλοι έκαναν λόγο ακόμα και για μποϊκοτάζ των εκλογών. Και το ερώτημα είναι το εξής: αυτή η Σερβία, και κάτω από αυτές τις πολιτικές συνθήκες, βρίσκεται σε προχωρημένες ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση; Και επίσης: μ’ αυτούς τους κυρίους έχει συμμαχήσει η ελληνική κυβέρνηση για να αναλάβει τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2030;

Νίκος Γιαννόπουλος