Τα κανάλια του παλιού καθεστώτος χάνουν το κοινό τους

mavrogenis

Οι σημαντικότατες μεταβολές που έχουν επέλθει στο χώρο της επικοινωνίας με την εμφάνιση των Νέων Μέσων και το πώς αντιδρούν τα παραδοσιακά ΜΜΕ (όπως η τηλεόραση) σε αυτές, αποτέλεσε ένα από τα κυρίαρχα ζητήματα της ημερίδας που διοργάνωσε το τμήμα Τέχνης και Πολιτισμού ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης με τίτλο: «Τηλεοπτική πραγματικότητα και Πολιτισμός: Όψεις – Στρεβλώσεις – Ανισότητες», που πραγματοποιήθηκε στις 20/4 στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης.
Η ημερίδα ξεκίνησε με χαιρετισμό της βουλεύτριας του ΣΥΡΙΖΑ, Χαράς Καφαντάρη, η οποία έκανε λόγο για πολύ μεγάλη προσπάθεια της κυβέρνησης να επιτύχει την εξυγίανση των ΜΜΕ. Συγκεκριμένα ανέφερε τα εξής: «Γίνεται μια πολύ μεγάλη προσπάθεια αυτά τα τρεισήμισι χρόνια, τα οποία είναι στη διακυβέρνηση της χώρας ο ΣΥΡΙΖΑ για να γίνει μια εξυγίανση, να αντιμετωπιστεί η διαφθορά, η διαπλοκή». Όσον αφορά την καταπολέμηση των στερεοτύπων λόγω φύλου, όπως αυτά προβάλλονται από τα μέσα ενημέρωσης, επεσήμανε: «Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση της ελληνικής κοινωνίας σε θέματα ισότητας. Επιδιώκει τη συνεργασία με όλους τους κοινωνικούς φορείς που προωθούν την έμφυλη ισότητα».
Από την πλευρά της, η Γιούλη Ιεραπετριτάκη, ιστορικός – αρχαιολόγος και συντονίστρια του τμήματος Τέχνης και Πολιτισμού μίλησε για άναρχη ιδιωτικοποίηση του ενημερωτικού πεδίου, η οποία οδηγεί σε διάδοση ψευδών ειδήσεων και στρεβλών αντιλήψεων. Εξέφρασε επίσης την ανησυχία της για την αντιμετώπιση του πολιτισμού ως εργαλείου για την προώθηση της μαζικής κουλτούρας. Σύμφωνα με την ίδια, η συγκεκριμένη τάση ευνοεί τη διάδοση μιας παθητικής στάσης μεταξύ των πολιτών.

Ανάγκη μεταβολής του παθητικού δέκτη

Η καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης και Πολιτικής Επικοινωνίας του ΑΠΘ, Σοφία Καϊτατζή – Γουίτλοκ ανέλυσε τους λόγους για τους οποίους διεθνώς οι τηλεοπτικοί σταθμοί συγκαταλέγονται στους χαμένους του σκληρού ανταγωνισμού μεταξύ των παλαιών και νέων μέσων. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο να απολέσουν πλήρως την επιρροή τους ως ενημερωτικά μέσα αν δεν προσαρμοστούν στα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί από το νέο καθεστώς. Συγκεκριμένα επεσήμανε: «Τα κανάλια του παλιού καθεστώτος χάνουν το κοινό τους, χάνουν και τη χρηματοδότηση τους, αφού οι χρηματοδότες/διαφημιζόμενοι ακολουθούν πάντοτε τα πλήθη, οπουδήποτε αυτά μετακινούνται. Συνεπώς, αφού τα άτομα/χρήστες τα προσεταιρίζονται τώρα οι δυναμικές πλατφόρμες του διαδικτύου, τα κανάλια προοπτικά θα χάσουν το λόγο της ύπαρξης τους. Είναι απλώς θέμα χρόνου το πότε θα επέλθει το μοιραίο για τα κανάλια».
Μοναδική ελπίδα για την επιβίωση τους, σύμφωνα με την καθηγήτρια του ΑΠΘ, είναι η υιοθέτηση ενός νέου μοντέλου επικοινωνίας με τους πολίτες, στο οποίο οι δεύτεροι δεν θα περιορίζονται στο παθητικό ρόλο του δέκτη. Αυτή η μεταβολή επιβάλλει την προώθηση, όπως επεσήμανε, προγραμμάτων πολυμερούς δημοσίου διαλόγου, ώστε οι πολίτες να αποκτήσουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο που τους αρμόζει με βάση τα δημοκρατικά ιδεώδη. Τόνισε ότι μόνο η λήψη τέτοιων πρωτοβουλιών μπορεί να ανατρέψει τη σχέση καχυποψίας ή και εχθρότητας μεταξύ των επαγγελματιών των ΜΜΕ και των πολιτών. Περιέγραψε επίσης το πλαίσιο το οποίο έχει διαμορφωθεί σήμερα με αποτέλεσμα οι οποιεσδήποτε πολιτικές αποκλεισμού των πολιτών από το δημόσιο διάλογο να μοιάζουν παράταιρες με τις επιταγές της εποχής. «Πλέον δυνητικά όλοι μπορούν να επικοινωνούν με όλους. Αυτή η εκ θεμελίων μεταβολή χαρακτηρίζει την ουσία της καθολικότητας της επικοινωνίας στην οριζόντια κλίμακα σε αντιδιαστολή με αυτό που επικρατούσε στο παλαιό καθεστώς. Το δομικό πλαίσιο που έχει κατισχύσει τώρα και το οποίο βιώνουμε καθημερινά εξαρτάται από τη μαζική συμμετοχικότητα. Επιζητεί την επικοινωνιακή συμπαραγωγή όλων των δρώντων».
Ο Στράτος Κερσανίδης, εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης, κατέκρινε τα ελληνικά ιδιωτικά κανάλια για ομογενοποίηση περιεχομένου επισημαίνοντας: «Γιατί δεν υπάρχει πλουραλισμός, με αποτέλεσμα όλα τα ιδιωτικά κανάλια να μοιάζουν με το ίδιο πράγμα;». Τόνισε επίσης την ανάγκη οι δημοσιογράφοι να ανακτήσουν τη μαχητικότητα τους απέναντι στην εργοδοσία τους, ώστε η δημοσιογραφία να καταστεί ξανά μέσο ελέγχου της εξουσίας.

Αλέξανδρος Μαυρογένης