Τα σπασμένα πνευμόνια της γης

Του Θωμά Τσαλαπάτη

Κάτω από άλλες συνθήκες θα ήταν πραγματικά δύσκολο να συμπεριλάβουμε στην ίδια φράση τον Αμαζόνιο και την Σιβηρία. Η γεωγραφική τους απόσταση, οι χαώδεις τους διαφορές, οι διαφορετικές συμπαραδηλώσεις που προκύπτουν από τη συμβολική τους πραγματικότητα κρατούν τις δύο εκτάσεις μακριά. Οι εκτάσεις συναντιούνται στην καταστροφή. Στην ολοκληρωτική καταστροφή, τεράστιας κλίμακας που με τον πιο επιτακτικό τρόπο μας εισάγει σε μια νέα εποχή. Μια εποχή που οι καταστροφές αποκτούν τεράστια κλίμακα, που οι κλιματικοί φόβοι μεγεθύνονται με άλματα, που η διαχείριση των πρωθυπουργών και των προέδρων μπορούν να περιγραφούν ως εγκλήματα κατά τις ανθρωπότητας. Ο Αμαζόνιος και η Σιβηρία αποτελούν τα σπασμένα πνευμόνια της γης. Και δεν ξέρουμε αν ο ασθενής μπορεί να την σκαπουλάρει.

Μαζική καταστροφή της φύσης

Πια, περνούμε σε μια νέα εποχή. Σε μια εποχή που η περιβαλλοντολογική μέριμνα περνά από την ευαισθησία στην έκτακτη ανάγκη, σε μια περίοδο που η καταστροφή δεν είναι μακρινό ενδεχόμενο αλλά καθημερινό μοτίβο, σε μια περίοδο που η οικολογία δεν μπορεί να εξαιρείται ως πολιτική παράμετρος στη στρατηγική ενός κόμματος ή μιας κυβέρνησης. Γιατί ακόμα και αν οι καταστροφές έχουν φυσική έκφραση και ο ανθρώπινος παράγοντας δεν μοιάζει άμεσα ορατός, πίσω από κάθε καταστροφή υπάρχει η μαζική καταστροφή της φύσης και κατασπατάληση των πόρων της, η θυσία στο όνομα του κέρδους, η υπερβολή ως νέα αρμονία. Η πλεονεξία και η λαιμαργία μοιάζουν να φτάνουν στο όριό τους. Όχι στο σημείο κορεσμού, αλλά στο σημείο εκείνο που η συνέχειά τους βάζει σε κίνδυνο την επιβίωση όλων (ακόμα και των ίδιων). Ο τρόπος που το ιδιωτικό και το δημόσιο γίνονται αντιληπτά πρέπει να αλλάξει. Το τι πιστεύουμε πως μας ανήκει και πως μας αφορά πρέπει να αλλάξει. Η ταύτιση του προοδευτικού ή του αριστερού με ένα μοντέλο που έχει στο κέντρο του μια πιο δίκαιη ή μια ριζοσπαστικά διαφορετική κατανομή του πλούτου μοιάζει πια περιορισμένη στις απαντήσεις της. Το φυσικό κεφάλαιο μοιάζει να έχει ξοδευτεί, η δυστοπία είναι συγγενής που μας χτυπά την πόρτα.
Οι πολιτικές επιλογές είναι φυσικά ορατές πίσω από τα καταστροφικά αποτελέσματα. Η στάση της κυβέρνησης του ακροδεξιού Μπολσονάρο είναι ενδεικτική: κλιμάκωση της αποψίλωσης του Αμαζονίου, εξορύξεις σε προστατευόμενες περιοχές, παντελής ανικανότητα (πιο σωστά: αδιαφορία) για τις πυρκαγιές, δαιμονοποίηση των ΜΚΟ οι οποίες «βάζουν τις πυρκαγιές». Ενδεικτική είναι επίσης και η διαχείριση της κυβέρνησης Μοράλες στα κομμάτια του Αμαζονίου που βρίσκονται εντός της Βολιβίας: Τα επίκεντρα των πυρκαγιών μειώθηκαν κατά 85 τοις εκατό σε διάστημα οκτώ ημερών, η πώληση και η αγορά γης στις επηρεασμένες από τη φωτιά περιοχές απαγορεύτηκε, ενώ το κράτος ξόδεψε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του προϋπολογισμού του ώστε να περιορίσει τη καταστροφή. Ενδεικτική είναι ταυτόχρονα η είδηση πως πίσω από την μαζική αποψίλωση της ζούγκλας βρίσκονται εταιρείες που ανήκουν σε έναν από τους σημαντικότερους χρηματοδότες του Ντόναλντ Tραμπ και του επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία των ΗΠΑ, Μιτς ΜακΚόνελ.

Άγνωστο και απειλητικό

Όλα αυτά φυσικά δείχνουν πως η νέα εποχή με τα κλιματικά παράδοξα και τις κλιμακούμενες φυσικές καταστροφές μόνο νέα δεν είναι. Είναι φυσικό επακόλουθο της περιόδου, όπου η αγορά κυριάρχησε πάνω σε κάθε παράμετρο του ανθρώπινου βίου. Αυτό που έχουμε μπροστά μας είναι άγνωστο και απειλητικό, νέο και μαζί φτιαγμένο από τα πιο παλιά υλικά. Και οι αρνητές της περιβαλλοντολογικής καταστροφής αρχίζουν σιγά- σιγά να μοιάζουν με τους αρνητές του ολοκαυτώματος. Με μόνη διαφορά πως η άρνησή τους δεν στρέφεται προς το παρελθόν, αλλά προς το μέλλον.

http://tsalapatis.blogspot.com/