Ταξική μπάλα στη Χιλή!

 

Οι κόντρες εργατικών και αστικών ομάδων στην πολύπαθη χώρα της Λατινικής Αμερικής  

Η Deportivo Kegan ομάδα των αναρχοσυνδικαλιστών των λιθογραφων

Το 1532 οι Ισπανοί Κονκισταδόρες αποβιβάζονται στο Βαλπαραΐσο της Χιλής. Μέχρι το 18ο αιώνα ήταν ένα ασήμαντο λιμάνι, αλλά από τα μέσα του 19ου αιώνα Άγγλοι ναύτες εγκαταστάθηκαν εκεί φέρνοντας μαζί τους το… ποδόσφαιρο.  Το 1882, ιδρύεται ο πρώτος ποδοσφαιρικός σύλλογος της Χιλής, η “Μακέι & Σούθερλαντ”. Δεκατρία χρόνια μετά, ιδρύεται η «Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία Χιλής». Οι σύλλογοι πλήρωσαν το εξωφρενικό ποσό των $5 για να γίνουν μέλη. Στα 4 ιδρυτικά μέλη της ομοσπονδίας τα 3 ήταν Άγγλοι, τι πιο φυσικό; Ο ιδρυτής της ομοσπονδίας Ρόμπερτ Μπάιλι θα κάνει ταξίδι 40 ημερών (τόσο χρειαζόταν το πλοίο να πάει από τη Χιλή στην Αγγλία) προκειμένου να αποκτήσει το πρωτάθλημα μια κανονική μπάλα ποδοσφαίρου. Είναι χαρακτηριστικό ταξικό πρόσημο ότι εκτός από τον δημοσιογράφο Ρέιντ όλοι οι άλλοι είναι έμποροι. Για την ιστορία, στο πρώτο επίσημο ματς της ποδοσφαιρικής ιστορίας της Χιλής η Βικτόρια Ρέιντζερς συντρίβει με 8-0 τη Βαλπαραΐσο Γουόντερερς.

Η ομάδα των εργατών

Το 1905, ιδρύεται η Ρόαγιαλ Φούτμπολ Κλαμπ στη γειτονιά Μανκομουνάλ δε Βαλπαραΐσο, η οποία “στεγάζει” ποδοσφαιρικά τους εργάτες της περιοχής. O Μανουέλ Λάγος στο βιβλίο του “Ζήτω η Αναρχία- Κοινωνικότητα, ζωή και αναρχικές πολιτιστικές πρακτικές, Σαντιάγκο & Βαλπαραΐσο 1890-1927» αναφέρει ότι γύρω από τη Ρόαγιαλ στη Μανκομουνάλ, συσπειρώνονται αναρχικοί, σοσιαλιστές και κομμουνιστές της περιοχής.
Έτσι, στην περιοχή του Βαλπαραΐσο το 1907 υπήρχαν δύο ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες που λειτουργούσαν παράλληλα, προφανώς με ταξικούς προσδιορισμούς. Από τη μια οι ομάδες των εργατών, με έντονο προλεταριακό χρώμα και από την άλλη η ομοσπονδία με τις ομάδες των εμπόρων (και αφεντικών). Για δύο χρόνια οι δυο ομοσπονδίες λειτουργούν παράλληλα, με δύο (ταξικά χωρισμένα…) πρωταθλήματα.
Το 1909 στη πρωτεύουσα της Χιλής Σαντιάγκο δημιουργείται ποδοσφαιρική ομοσπονδία που θέλει να ενσωματώσει την ομοσπονδία του Βαλπαραΐσο, η οποία όμως έχει ήδη κάνει αίτημα ένταξης στη ΦΙΦΑ. Τέσσερα χρόνια μετά, η παγκόσμια ομοσπονδία δέχεται την ομοσπονδία του Βαλπαραϊσο στις τάξεις της. Η κόντρα ανάμεσα στην ομοσπονδία της πρωτεύουσας και του λιμανιού για το ποια εκφράζει το ποδόσφαιρο της Χιλής κρατάει μέχρι το 1917, με τη χώρα να έχει δυο πρωταθλήματα.

Δύο πρωταθλήματα, με ταξικό πρόσημο

Οι Αναρχικοί υποστηρίζουν την Aurora Roja Football Club (Κόκκινη Αυγή) που είχε αρχικά ιδρυθεί από εργάτες σε σαπουνάδικα και βυρσοδεψεία, αλλά και τον παραδοσιακά αναρχικό σύλλογο της περιοχής την Ντεπορτίβο Κέγκαν, που είχαν ιδρύσει αναρχοσυνδικαλιστές από τον χώρο των λιθογράφων. Από την άλλη πλευρά, οι σοσιαλιστές υποστηρίζουν την ποδοσφαιρική ομάδα του Πολιτιστικού τμήματος του Εργατικού Κέντρου της πόλης (Σέντρο Κουλτουράλ ι Δεπορτίβο El Alba), ενώ άλλη ομάδα της περιοχής ήταν και η El Internacional (Η Διεθνής). Το 1922, το Εργατικό κέντρο του Βαλπαραϊσο αποφασίζει την ίδρυση της «Κόκκινης Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας», ενώ στις 14 Απριλίου του ίδιου έτους ιδρύεται η «Εργατική Ομοσπονδία Φουτ-Μπολ». Η Κριστίνα Ματέου στο βιβλίο της «Πολιτική και Ιδεολογία της Εργατικής Αθλητικής Ομοσπονδίας» αναφέρει ότι στόχος της εργατικής ομοσπονδίας ήταν να ενσωματώσει σε μία διοργάνωση και κάτω από την ίδια στέγη όλους τους συλλόγους του αριστερού ιδεολογικού φάσματος που είχαν έρθει σε ρήξη από το 1915. Και τα καταφέρνει.
Όμως το δρόμο της ενότητας επέλεξε και η “πλούσια” ποδοσφαιρική πλευρά της Χιλής. Το 1923 η ομοσπονδία του Βαλπαραϊσο και αυτή της πρωτεύουσας Σαντιάγκο τα βρίσκουν και αποφασίζουν την από κοινού ίδρυση νέου φορέα, της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Χιλής, που λειτουργεί μέχρι σήμερα. Η ενσωμάτωση σε μια ομοσπονδία έγινε σταδιακά καθώς μέχρι το 1935 διεξάγεται κανονικά το τοπικό πρωτάθλημα του Βαλπαραΐσο, ενώ η έδρα της Ομοσπονδίας στο Σαντιάγο μεταφέρθηκε μόλις το 1929. Η Σαντιάγο Γουόντερες πήρε τον τελευταίο τοπικό τίτλο σπίτι της. Παρόλο που λέγεται έτσι είναι σύλλογος του Βαλπαραΐσο που ιδρύθηκε από ανθρώπους που κατάγονταν από το Σαντιάγο και πήγαν να δουλέψουν στο λιμάνι. Από το 1929 ξεκινάει ο τρίτος κύκλος ανάπτυξης του ποδοσφαίρου στη Χιλή. H Εργατική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία δεν κατάφερε να κρατηθεί ως ανεξάρτητη και οδηγείται στην διάλυση με όσες ομάδες ξεπέρασαν τα οικονομικά προβλήματα, να εντάσσονται στην κεντρική ομοσπονδία. Πλέον οι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι της χώρας έχουν ευρύτερη απεύθυνση εκφράζοντας περισσότερους Χιλιανούς σε ιδεολογικό και επαγγελματικό επίπεδο. Χαρακτηριστικά, η εργατική τάξη με αιχμή τους ανθρακωρύχους συνασπίστηκε γύρω από την Κόλο-Κόλο, ενώ οι φοιτητές υποστηρίζουν την Ουνιβερσιδάδ. Η ιστορία της Χιλής μοιάζει με εκείνη αρκετών άλλων Λατίνικων Ομοσπονδιών. Η παράλληλη διοργάνωση όμως, έστω για τέσσερα χρόνια, τριών διαφορετικών πρωταθλημάτων, λόγω γεωγραφίας, ιδεολογίας και ταξικής προέλευσης, είναι μια μοναδικότητα που σίγουρα κατέχει η Χιλή.

Μ.Διόγος

Πηγή: Blog El Sombrero (www.sobrero.gr) “Η ποδοσφαιρομάνα παραδεισένια κοιλάδα της Χιλής”