Θετικές αλλαγές, αλλά και διαφωνίες στην Παιδεία

ahniotis

Εντονες διεργασίες σημειώνονται το τελευταίο διάστημα στο πεδίο της εκπαίδευσης, με μεταρρυθμίσεις που προωθεί το υπουργείο Παιδείας και αποτιμούνται θετικά από την πλειοψηφία των εμπλεκόμενων φορέων, αλλά και με άλλες κινήσεις που προκαλούν την αποδοκιμασία και τη διαφωνία των εκπαιδευτικών ενώσεων.
Σε στάση εργασίας και κινητοποίηση προχώρησαν η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ) και η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας (ΔΟΕ) την περασμένη Τετάρτη, με κύριο αίτημα τους μόνιμους διορισμούς. «Είμαστε σε μια τροχιά κινητοποιήσεων το τελευταίο διάστημα, και όλα τα χρόνια των μνημονίων, διεκδικώντας μόνιμους μαζικούς διορισμούς, ώστε να σταματήσει η ελαστική εργασία και επισφάλεια των αναπληρωτών συναδέλφων. Εδώ και 7 χρόνια έχουμε μηδενικούς διορισμούς στην εκπαίδευση, εξαιρώντας τις δικαστικές αποφάσεις και τον περσινό διορισμό παλαιότερων επιτυχόντων του ΑΣΕΠ, με αποτέλεσμα τα κενά να μεγαλώνουν, καθώς δεν καλύπτονται οι θέσεις όσων συνταξιοδοτούνται. Το υπουργείο είχε εξαγγείλει το διορισμό 20.000, σε βάθος τριετίας. Αυτό, όμως, φαίνεται ότι δεν θα υλοποιηθεί, αφού στην υπουργική απόφαση για τους αναπληρωτές λέει σχεδόν ότι για τα επόμενα δύο χρόνια δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα», τονίζει στην «Εποχή» η πρόεδρος της ΟΛΜΕ, Ελένη Ζωγραφάκη για τις κινητοποιήσεις.
«Αποφασίσαμε έναν τρόπο προσλήψεων αναπληρωτών για τα επόμενα τουλάχιστον δύο χρόνια, ώστε να μην χρειάζεται να γίνεται αυτό κάθε χρόνο. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα γίνουν διορισμοί. Είναι σχεδόν σίγουρο πως όταν τελειώσει η αξιολόγηση, θα ανακοινωθούν», τοποθετείται απεναντίας στην «Εποχή», ο υπουργός Παιδείας, Κώστας Γαβρόγλου.

Προβλήματα στην ειδική αγωγή

Αν και εκτιμάται θετικά το γεγονός ότι οι προσλήψεις αναπληρωτών αυτή τη χρονιά θα γίνουν ακόμα πιο νωρίς (Απρίλιο) και τα σχολεία θα ανοίξουν σίγουρα χωρίς κενά την επόμενη χρονιά, όπως και ο τρόπος πρόσληψής τους μέσω ΑΣΕΠ, που ανταποκρίνεται στην πρόταση χρόνων της ΟΛΜΕ, όπως περιγράφεται από την πρόεδρο, συναντάται διαφωνία στο σκέλος των αναπληρωτών ειδικής αγωγής
Η ΟΛΜΕ αναγνωρίζει στο υπουργείο την αύξηση των δομών ειδικής αγωγής στη δευτεροβάθμια, αλλά αντιτάσσεται όσον αφορά τους πίνακες των αναπληρωτών ειδικής αγωγής, καθώς υπάρχει ένας βασικός, με όσους έχουν σπουδές πάνω στο αντικείμενο, και ένας εναλλακτικός, με όσους έχουν προϋπηρεσία κάτω των 50 μηνών στην ειδική αγωγή, αλλά είναι γενικής εκπαίδευσης, και οι οποίοι θα προσλαμβάνονται μόνο αν υπάρξει κενό μετά την εξάντληση του βασικού πίνακα. Η ομοσπονδία προτείνει την ύπαρξη ενός κοινού πίνακα και τη διαφοροποίησή τους στα μόρια, καθώς κρίνει ότι και η προϋπηρεσία π.χ 40 μηνών, είναι σημαντική και δεν πρέπει να υποτιμάται σε σχέση με κάποιον που δεν έχει δουλέψει, αλλά πήρε πρόσφατα το μεταπτυχιακό του.
Από την πλευρά τώρα του Συλλόγου Αναπληρωτών Καθηγητών Ειδικής Αγωγής (ΣΑΚΕΑ), διατυπώνεται διαφωνία για το νέο σύστημα μοριοδότησης. Μέχρι πέρυσι, βάσει νόμου του Λοβέρδου, προηγούνταν a priori στις προσλήψεις οι πτυχιούχοι των δύο τμημάτων Ειδικής Αγωγής και ακολουθούσαν σε λίστα με μόρια, οι μεταπτυχιακοί και διδάκτορες Ειδικής Αγωγής, έχοντας πιθανά πτυχίο παιδαγωγικών σχολών γενικής εκπαίδευσης. Φέτος, η υπουργική απόφαση προβλέπει τη διαδικασία μοριοδότησης όλων των υποψηφίων, αίροντας την πρόκριση των πτυχιούχων, δίνοντας περισσότερα μόρια, κατά σειρά, στους καθηγητές ΑΜΕΑ, στους διδάκτορες, μεταπτυχιακούς και πτυχιούχους. «Εμείς προτείνουμε να παραμείνει η μοριοδότηση ως έχει. Με τη νέα μοριοδότηση προάγεται ο κοινωνικός αυτοματισμός, δημιουργώντας πιθανή σύγκρουση ανάμεσα σε καθηγητές με αναπηρία και άλλους με διδακτορικό, που θα μοριοδοτούνται λιγότερο, χωρίς μάλιστα να εξασφαλίζει στους καθηγητές με αναπηρία ότι θα μεταβούν σε μία περιοχή που θα τους προσφέρει την απαραίτητη φροντίδα υγείας», διατυπώνεται από τον πρόεδρο του ΣΑΚΕΑ, Μιχάλη Σκρίμπα. Ταυτόχρονα, επισημαίνει την ανάγκη μόνιμων διορισμών, ιδίως στην περίπτωση ειδικής αγωγής, (όπου το 85% είναι αναπληρωτές) και που λόγω της ιδιαιτερότητας των παιδιών δεν είναι καλό να αλλάζουν συνέχεια παιδαγωγό, ο οποίος καλείται να αξιολογεί κάθε φορά την κατάσταση ενός καινούργιου μαθητή, αντί να συνεχίζει την εκπαιδευτική διαδικασία των προηγούμενων μαθητών του, ώστε να σημειώσουν πρόοδο.
Η συζήτηση για τη μοριοδότηση στην ειδική αγωγή συνεχίζεται με συναντήσεις του υπουργείου, πέραν του ΣΑΚΕΑ, και με τους προέδρους των Παιδαγωγικών τμημάτων, που δεν συμφωνούν με την παλιά μέθοδο. «Είναι άδικο να θεωρείται ότι ένας άνθρωπος με μεταπτυχιακό, ή και διδακτορικό, πάνω στην ειδική αγωγή, υπολείπεται κάποιου που έχει μόνο ένα πτυχίο, και ο δεύτερος να προκρίνεται εξ ορισμού. Η ειδική αγωγή, άλλωστε, εμπίπτει σε ένα διεπιστημονικό πεδίο, που είναι θετικό να έχεις παραπάνω από μία ειδικότητα», τονίζει πάντως ο Κώστας Γαβρόγλου.

Όχι άλλο στρες στα παιδιά

Το δεύτερο πεδίο αντιπαράθεσης αφορά τις πανελλαδικές εξετάσεις, αυτή τη φορά με την αξιωματική αντιπολίτευση και όχι τις εκπαιδευτικές ενώσεις. Λόγω της εξαγγελίας για το νέο αριθμό εισακτέων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η ΝΔ βρήκε ευκαιρία να κατηγορήσει το υπουργείο Παιδείας για προχειρότητα και έλλειψη στόχευσης, λέγοντας πως θα έπρεπε να έχουν γίνει γνωστά ένα χρόνο πριν.
«Αυτή τη στιγμή δεν θα πρέπει κρίσιμα ζητήματα, όπως είναι οι πανελλαδικές εξετάσεις, να χρησιμοποιούνται για λόγους κομματικής αντιπαράθεσης και να δημιουργούνται θέματα εκεί που δεν υπάρχουν, προκαλώντας περαιτέρω στρες στους μαθητές και τις μαθήτριες», δηλώνει σχετικά στην «Εποχή» ο Γιάννης Παντής, γενικός γραμματέας του υπουργείου Παιδείας. Υπενθυμίζει δε πως κάθε χρόνο τέτοια εποχή αποφασίζεται ο αριθμός των εισακτέων, για τον οποίο το υπουργείο προσπάθησε να λάβει υπόψη του τόσο τις απαιτήσεις των πανεπιστημίων, όσο και της κοινωνίας. «Τα πανεπιστήμια ζητούν περίπου 30.000 εισακτέους για όλα τα τμήματα. Πέρυσι πέρασαν 43.000. Προκειμένου να καλυφθεί αυτή η μεγάλη απόκλιση και να βελτιωθεί η ακαδημαϊκή λειτουργία, συμφωνήσαμε από κοινού σε κάποια μείωση, που δεν θα φτάσει, προφανώς, τα νούμερα που ζητούν, και αφορά κλάδους που υπάρχει υπερπροσφορά, αλλά όχι ζήτηση στην αγορά εργασίας. Αρχικά είχαμε πει για μείωση κατά 1.000 άτομα, όμως επειδή κάτι τέτοιο φαίνεται ότι χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να αφομοιωθεί από την κοινωνία και επειδή το υπουργείο την αφουγκράζεται, προχωράμε σταδιακά στη μείωση, δηλαδή, 500 άτομα φέτος και άλλα 500 του χρόνου», εξηγεί ο ίδιος
Σημειώνει, όμως, ότι δεν θα υπάρξει μόνο μείωση εισακτέων, καθώς δημιουργήθηκαν δύο νέα τμήματα Τουρισμού στα Πανεπιστήμια Πειραιά και Αιγαίου. «Είχαμε έλλειμμα σε στελέχη υψηλού επιπέδου και προσόντων σε αυτόν τον τομέα, γεγονός παράλογο, αν σκεφτούμε ότι ο τουρισμός θεωρείται ως η βαριά βιομηχανία της χώρας».

Αναβάθμιση των ΕΠΑΛ

Αλλαγές προωθούνται και για τους μαθητές των επαγγελματικών λυκείων, όπου από φέτος, για πρώτη φορά, ένα ποσοστό τους θα μπορεί να φοιτήσει σε τμήματα ΤΕΙ αντίστοιχου πεδίου. «Στόχος μας είναι να αναδείξουμε τα ΕΠΑΛ, να βελτιώσουμε τη λειτουργία και την εικόνα τους στην κοινωνία, καθώς είναι επαγγέλματα που τα έχουμε ανάγκη, αλλά έχουν παραμεληθεί πλήρως όλα αυτά τα χρόνια. Το υπουργείο έχει καταρτίσει ολόκληρο σχέδιο για την αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης», δηλώνει ο γενικός γραμματέας.
Το επόμενο βήμα για τη βελτίωση των ΕΠΑΛ αφορά στην κατοχύρωση θεσμικής πιστοποίησης των πτυχίων τους, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους και της μαθητείας. Ο σχεδιασμός προκρίνει να δημιουργηθούν διετή τμήματα, πιθανά μέσα στα ΤΕΙ, στα οποία οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ θα μπαίνουν δωρεάν, χωρίς εξετάσεις, ώστε να υπάρξουν πιστοποιημένοι επαγγελματίες, προσφέροντας ασφάλεια τόσο στους ίδιους στην αγορά εργασίας, όσο και στους υπόλοιπους πολίτες που θα τους χρειαστούν. Τα τμήματα αυτά ξεκαθαρίζεται από το υπουργείο ότι δεν θα είναι αποτέλεσμα κατακερματισμού άλλων υπάρχοντων τμημάτων των ΤΕΙ, παράγοντας πτυχιούχους δύο ταχυτήτων, αλλά θα είναι τελείως διαφορετικά, που θα αφορούν μόνο την πιστοποίηση των απόφοιτων ΕΠΑΛ.

Δημοκρατία και συμμετοχή στα πανεπιστήμια

Σημαντικές μεταρρυθμίσεις θα λάβουν χώρα και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πρώτον, ήδη έχει ξεκινήσει η κατοχύρωση επαγγελματικών δικαιωμάτων για τα 194 τμήματα ΑΕΙ και ΤΕΙ που δεν έχουν. Σε σύντομο διάστημα θα κατατεθεί νόμος βάσει των σχετικών προτάσεων που απέστειλαν τα ακαδημαϊκά τμήματα μετά από αίτημα του υπουργείου, όπου σε κάθε άρθρο θα κατοχυρώνονται τα επαγγελματικά δικαιώματα κάθε κλάδου.
Δεύτερον, από την επόμενη εβδομάδα θα αναρτηθεί στη δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο με τις περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αποτέλεσμα των συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια με τους πρυτάνεις και τους προέδρους ΑΕΙ και ΤΕΙ.
«Πρώτο μέλημά μας είναι να αποκατασταθεί ο ακαδημαϊσμός στα ιδρύματα της Ανώτατης Εκπαίδευσης στον τόπο μας και να δώσουμε μια νέα πνοή δημοκρατικής λειτουργίας. Να παρέχουμε ένα πλαίσιο ευρύτατων συναινέσεων, να δημιουργήσουμε θεσμούς και προϋποθέσεις στην πορεία του ενιαίου χώρου έρευνας και εκπαίδευσης», δήλωσε στη συνέντευξη τύπου ο υπουργός Παιδείας.
Συνοπτικά, οι αλλαγές θα αφορούν στη σύσταση της Συγκλήτου, διευρύνοντάς την με τη συμμετοχή όλων των προέδρων, όλων των τμημάτων, όλων των ΑΕΙ, όπως επίσης και με τη συμμετοχή των φοιτητών (στις συνεδριάσεις, όχι στις ψηφοφορίες). Ενώ η συμμετοχή των φοιτητών θα επανέρθει και στις συνεδριάσεις των τμημάτων και των τομέων. Θα επαναδημιουργηθούν τα Πρυτανικά Συμβούλια, για να άρουν το τεράστιο φόρτο εργασίας της Συγκλήτου. Οι πρυτάνεις και οι αντιπρυτάνεις θα εκλέγονται με μονοσταυρία, αντί, όπως τώρα, οι δεύτεροι να διορίζονται από τους πρώτους, ώστε να ενισχυθεί η δημοκρατική λειτουργία. Επίσης, ενισχύεται το αυτοδιοίκητο των πανεπιστημίων, λαμβάνοντας τα ίδια την ευθύνη για την προκήρυξη θέσεων, των αδειών κτλ, με το υπουργείο να παρεμβαίνει μόνο σε περίπτωση παρανομίας, ή καταγγελίας. Θεσμοθετείται ακόμα ένα νέο όργανο, τα Περιφερειακά Ακαδημαϊκά Συμβούλια Ανωτάτης Εκπαίδευσης και Έρευνας (πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιμελητήρια) με σκοπό να συζητούν για τις στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης, λαμβάνοντας και χρηματοδότηση για την υλοποίηση των προτάσεών τους.
Τέλος, προβλέπεται οι φοιτητές να μπορούν να παρακολουθούν παράλληλα και μαθήματα από παραπλήσιο τμήμα, λαμβάνοντας πιστοποιητικό για αυτές τις γνώσεις όταν πάρουν το πτυχίο τους από το τμήμα στο οποίο φοιτούν κανονικά, κατοχυρώνοντας βέβαια επαγγελματικά δικαιώματα μόνο για το κανονικό τους πτυχίο, ώστε να μην προκληθεί κατακερματισμός των σπουδών. «Στην Ευρώπη υπάρχει η δυνατότητα να παίρνεις ένα μπουκέτο μαθημάτων από περίπου όποια προγράμματα θέλεις κτλ. και να καταλήγεις σ’ ένα δικό σου. Εμείς σ’ αυτό διαφωνούμε ιδεολογικά και ακαδημαϊκά. Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση», τοποθετήθηκε σχετικά ο υπουργός.
Στο νομοσχέδιο θα ρυθμίζεται και το ζήτημα των μεταπτυχιακών διδάκτρων, χωρίς δυστυχώς πρόβλεψη για ανώτατο πλαφόν, όπως είχε προταθεί αρχικά από την πρώην υφυπουργό, Σία Αναγνωστοπούλου. Παρόλα αυτά, και πάλι ο στόχος είναι «κανένας φοιτητής και καμία φοιτήτρια να μην μείνει έξω από τα μεταπτυχιακά για οικονομικούς λόγους», όπως τόνισε ο υπουργός. Πιο συγκεκριμένα, για την αποδοχή τελών φοίτησης από το υπουργείο, το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα θα υποχρεούται να αποστέλλει αναλυτική περιγραφή του κόστους του, δικαιολογώντας γιατί έθεσε τέλη και δεν είναι δωρεάν. Σε περίπτωση που τα δίδακτρα θεωρηθούν αναγκαία για τη διεξαγωγή του προγράμματος, τότε το 40% των εισακτέων στο πρόγραμμα θα μπαίνει δωρεάν, αν βρίσκεται σε κακή οικονομική κατάσταση. Αν το πανεπιστήμιο δεν μπορεί να καλύψει τα έξοδα αυτών, τότε θα καλύπτονται από το υπουργείο.

Τζέλα Αλιπράντη