Τι συμβαίνει με την ισπανική αριστερά;


** Διαγραφές, παραιτήσεις και αποχωρήσεις στο Ποδέμος
** Μήνυμα ενότητας από την Ενωμένη Αριστερά

Του Αργύρη Παναγόπουλου

Οι τάσεις αυτοκαταστροφής στο Ποδέμος μπροστά στις αυτοδιοικητικές και ευρωπαϊκές εκλογές του Μαΐου αποτελούν έναν θανάσιμο κίνδυνο για την πορεία ενός εγχειρήματος, που πυροδότησε μόλις πριν από πέντε χρόνια την αισιοδοξία ότι από τα κινήματα της Πουέρτα Ντελ Σολ της Μαδρίτης και αργότερα των πλατειών όλης της Ισπανίας θα μπορούσε να οικοδομηθεί μια πολιτική εκπροσώπηση, με στόχο την ανανέωση της πολιτικής και της κοινωνίας από τα κάτω, της μετατροπής της κοινωνικής σε πολιτική πλειοψηφία. Αποτελούν όμως και έναν κίνδυνο για τη σταθερότητα της δημοκρατικής, προοδευτικής και αριστερής συμμαχίας του Ποδέμος πρωτίστως με την Ενωμένη Αριστερά και τα ενωτικά αριστερά ψηφοδέλτια και δευτερευόντως με το Σοσιαλιστικό Κόμμα εάν όχι καλύτερα απευθείας με την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, που φιλοδοξεί να τελειώσει την θητεία της βουλής και να κερδίσει με την Αριστερά της εκλογές.

Οδυνηρός κύκλος

Η ανάκτηση της πρωτοβουλίας των κινήσεων από την Αριστερά και του εκλογικού της σώματος, που αιμορραγεί προς την αποχή, αποτελεί τη βάση της σημερινής αντιπαράθεσης στο Ποδέμος. Δεν είναι τυχαίο ότι η δήμαρχος της Μαδρίτης Καρμένα, ο Ερεχόν, αλλά και πολλοί άλλοι υποψήφιοι δεν θέλουν να είναι απλά οι υποψήφιοι του Ποδέμος, αλλά σε κάτι πιο μεγάλο, ενωτικό και ελπιδοφόρο.
Η διαγραφή του υποψηφίου του Ποδέμος για την προεδρία της Περιφέρειας της Μαδρίτης Ινίχο Ερεχόν, γιατί «συμμάχησε» με την κινηματική δήμαρχο της Μαδρίτης Μανουέλα Καρμένα χωρίς να ρωτήσει το κόμμα και συνεπώς και την Ενωμένη Αριστερά άνοιξε ένα πραγματικό κουτί της Πανδώρας, ενώ κανείς δεν φαίνεται να έχει το κύρος, την αποφασιστικότητα και την απαραίτητη πειθώ για έναν διάλογο, ώστε να το κλείσει το συντομότερο δυνατόν. Η παραίτηση, και μάλιστα μέσω του τουίτερ, του Ραμόν Εσπινάρ, του γραμματέα του Ποδέμος της Μαδρίτης, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του  Ενωμένοι Μπορούμε (Unidos Podemos)  στην Γερουσία και βουλευτή στην τοπική βουλή της Μαδρίτης και μέχρι την Παρασκευή το απόγευμα δεξί χέρι του Ιγκλέσιας στο Ποδέμος της Μαδρίτης, δείχνει ότι ο οδυνηρός κύκλος των διαγραφών, παραιτήσεων και αποχωρήσεων δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Ας μην ξεχνάμε ότι η μάχη για τον έλεγχο του Ποδέμος της Μαδρίτης, την οποία κέρδισε ο Εσπινάρ, για τον Ιγκλέσιας οδήγησε στη διαγραφή της δημοτικής ομάδας του Ποδέμος στο δήμο της Μαδρίτης, που συντάχθηκε με τη δήμαρχο Καρμένα για να δημιουργήσουν το ψηφοδέλτιο «Περισσότερο Μαδρίτη», χωρίς να ρωτήσουν το Ποδέμος, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα προσχώρησε σε αυτό και ο Ερεχόν, για να βρεθεί στην εξώπορτα του Ποδέμος.
Στο τέλος ο Εσπινάρ οδηγήθηκε σε μια κάθετη ρήξη με τον Ιγκλέσιας. «Ο Εσπινάρ προσπάθησε για έναν διάλογο αναζητώντας λύση για τη Μαδρίτη. Η εθνική ηγεσία δεν άφησε περιθώρια για να αποφασίσει την πορεία του Ποδέμος στην περιφέρεια της Μαδρίτης», τόνισαν ηγετικά στελέχη του Ποδέμος της Μαδρίτης.
Στην Ανδαλουσία η τοπική βουλευτής του Ποδέμος, η οικονομολόγος Λιθαράγκα, παραιτήθηκε καταγγέλλοντας την «ακροαριστερή» τακτική της τοπικής γραμματέα Ροντρίγκεθ, που ανήκει στους «Αντικαπιταλιστές» του Ποδέμος και που δεν δέχεται να παραιτηθεί μετά τη βαριά ήττα του ενωτικού ψηφοδελτίου «Εμπρός Ανδαλουσίας» στις πρόσφατες περιφερειακές εκλογές, που οδήγησαν στον σχηματισμό της πρώτης δεξιάς και ακροδεξιάς τοπικής κυβέρνησης στην ιστορία της μεταφρανκικής Ισπανίας. Η Λιθαράγκα διαφωνεί με το ρόλο του Ποδέμος στους θεσμούς της Ανδαλουσίας εκτιμώντας ότι «ο ακτιβισμός και η απάντηση στους δρόμους είναι απαραίτητα, αλλά θα πρέπει να φιλοδοξούμε να είμαστε κάτι παραπάνω από την εκπροσώπηση απομονωμένων αγώνων και να εργαστούμε για ένα κοινό ορίζοντα των δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης».
Στη Γαλικία, το ενωτικό ψηφοδέλτιο En Marea, που ήρθε δεύτερο στις εκλογές, τάχθηκε με τον Ερεχόν, ενώ η «εξόριστη» στη Γαλικία Μπεσκάνσα εκτιμά ότι το Ποδέμος έχει αλλάξει αρκετά τα τελευταία χρόνια και ότι πυροδότησε «μια δυναμική σύγκρουσης τρένων» που προκάλεσε μια εσωτερική κρίση. Η Μπεσκάνσα, η μόνη γυναίκα από τα ιδρυτικά μέλη του Ποδέμος, είναι η μόνη από τους ιδρυτές, εκτός από τον Ιγκλέσιας, που παραμένει ακόμη στο κόμμα, αλλά έχει δηλώσει ότι θα παραιτηθεί από βουλευτής μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους. Το Ποδέμος «εγκατέλειψε τον ανοικτό, συνελευσιακό, συμμετοχικό και δημοκρατικό πνεύμα του πρωταρχικού Ποδέμος», γεγονός που το οδηγεί «σε μια αλλαγή της φύσης του, που την απορρίπτουν οι πιθανοί ψηφοφόροι μας», εκτιμά ο Μπεσκάνσα.
Σε πολλές περιφέρειες οι προσωπικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό του κόμματος έχουν αντιγράψει τις χειρότερες παραδόσεις της Ενωμένης Αριστεράς, με τις αντιμαχόμενες πλευρές να καταλήγουν στα δικαστήρια για να επιδικάσουν τη νομιμότητα διαγραφών και την «ιδιοκτησία» συμβόλων και.. ιστορίας.

Αναζητώντας χρυσή τομή

Στο Τολέδο συναντήθηκαν την Παρασκευή έξι περιφερειακοί γραμματείς του Ποδέμος αναζητώντας μια χρυσή τομή ανάμεσα στο Ποδέμος και τον Ερεχόν και πιθανώς τις νέες κινήσεις «Περισσότερο Καντάβρια» και «Περισσότερο Σανταντέρ», που δημιουργήθηκαν στον απόηχο του «Περισσότερο Μαδρίτη». Ο γραμματέας του Ποδέμος της Καστίλης – Λα Μάντζα και αντιπρόεδρος της τοπικής κυβέρνησης Χοσέ Γκαρθία Μολίνα είχε καλέσει όλους τους περιφερειακούς γραμματείς στο Τολέδο, ενημερώνοντας επίσης και την ηγεσία του κόμματος, γιατί δεν προβλέπονται οριζόντιες συναντήσεις του είδους. Η γραμματέας της περιφέρειας της Ανδαλουσίας και ηγετικό στέλεχος των «Αντικαπιταλιστών» Τερέζα Ροντρίγκεθ δήλωσε ότι δεν θα συμμετέχει στη συνάντηση.
Ασφαλώς το μεγαλύτερο βάρος για την κατάσταση στο Ποδέμος πέφτει στον γενικό γραμματέα του Ιγκλέσιας, ο οποίος αποτέλεσε από τους αρχιτέκτονες της ήττας του Ραχόι και της συνεργασίας με την κυβέρνηση του σοσιαλιστή Σάντσεθ, φθάνοντας να συνυπογράψει για λογαριασμό του Ενωμένοι Μπορούμε (Unidos Podemos)  τα μέτρα που θα έπρεπε να περιλαμβάνει ο νέος προϋπολογισμός και ανοίγοντας έναν διάλογο με τους Καταλανούς εθνικιστές για τη στήριξη του.
Ο σχηματισμός μιας νέας δεξιάς και ακροδεξιάς τοπικής κυβέρνησης στην Ανδαλουσία και η θέληση του νέου Λαϊκού Κόμματος του Κασάδο να την μετατρέψει σε μια τριπλή συμμαχία δεξιάς, «Πολιτών» και φασιστικού Vox σε εθνικό επίπεδο καθιστούν σαφές ότι οι δυνάμεις του προοδευτικού και αριστερού χώρου δεν έχουν την πολυτέλεια εσωτερικών πολέμων και διασπάσεων.
Η β’ γραμματέας του Σοσιαλιστικού Κόμματος Αντριάνα Λάστρα έφθασε μάλιστα στο σημείο να τονίσει ότι “οι πόρτες του κόμματος είναι ανοικτές για όσους αισθάνονται κοντά στη σοσιαλδημοκρατία και τις κοινωνίες για την εφαρμογή πολιτικών της αριστεράς”, προτείνοντας στην ουσία την είσοδο του Ερεχόν στο Σοσιαλιστικό Κόμμα.
“Είμαστε εδώ για να αγωνιστούμε για τον κόσμο και όχι μεταξύ μας… πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να διώξουμε το Λαϊκό Κόμμα από την τοπική κυβέρνηση της Μαδρίτης”, τόνισε η δήμαρχος της Βαρκελώνης Άντα Κολάου, που αντιμετωπίζει και αυτή προβλήματα στη Βαρκελώνη από το τοπικό Podem, που ζήτησε από τα μέλη του να μην συμμετέχουν στις προκριματικές εκλογές για τη δημιουργία των ψηφοδελτίων για το δήμο της Βαρκελώνης.

Μήνυμα ενότητας

Όταν η άκρα δεξιά δυναμώνει το σημαντικό είναι να διευρυνόμαστε και όχι να διασπόμαστε”, τόνισε ο συντονιστής της Ενωμένης Αριστεράς και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ενωμένης Αριστεράς Αλμπέρτο Γκαρθόν, εκτιμώντας ότι η αποχώρηση του Ερεχόν μοιάζει με αυτή του πρώην συντονιστή της ΕΑ Γκασπάρ Γιαμαθάρες υπογραμμίζοντας ότι “είναι δύο αρκετά ίδιες διαδικασίες. Δεν μπορείς να είσαι την ίδια στιγμή σε δύο κόμματα”. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Γιαμαθάρες με τον πρώην δικαστικό Μπαλτασάρ Γκαρθόν, το Actua που δημιούργησαν και με τις ευχές του Diem25 του Γ. Βαρουφάκη θα κατεβάσουν δικό τους ψηφοδέλτιο για τις ευρωεκλογές.
“Ο Ερεχόν κάνει λάθος”, συνέχισε ο Γκαρθόν, καλώντας την Αριστερά “να δείξει ευθύνη για να οικοδομήσει τη μεγαλύτερη δυνατή ενότητα”. “Δεν του τραβούμε το χαλί”, διευκρίνισε ο Γκαρθόν, καθιστώντας σαφές ότι ως Ενωμένη Αριστερά “θα μείνει στο περιθώριο της εσωτερικής διαμάχης σε έναν σύμμαχό μας, του οποίου η πορεία επηρεάζει όλη την Αριστερά. Πρέπει να μιλήσουμε ως ώριμα άτομα για να είμαστε ικανοί να φρενάρουμε την ριζοσπαστική ακροδεξιά… Θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα και εμείς θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να είμαστε ενωμένοι”.