Τι συνέβη την περασμένη βδομάδα στο Ελληνικό;

Αναγκαία η μεταφορά των προσφύγων σε ολοκληρωμένες δομές

elliniko

 

Σε αποχή από το συσσίτιο για δύο ημέρες είχαν προχωρήσει κάποιοι από τους διαμένοντες πρόσφυγες στο Ελληνικό και όχι σε απεργία πείνας τελικά, όπως είχε εσφαλμένα ανακοινώσει η Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στο Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή (ΚΕΕΡΦΑ) την περασμένη Κυριακή: «Σήμερα το πρωί στο στρατόπεδο του Ελληνικού οι αγανακτισμένοι πρόσφυγες ξεκίνησαν διαμαρτυρία με απεργία πείνας για τις συνθήκες που επικρατούν στο στρατόπεδο. Διαμαρτύρονται για έλλειψη σεβασμού από τους υπεύθυνους του camp στις στοιχειώδεις και απόλυτα δικαιολογημένες απαιτήσεις που προβάλλουν για να εξασφαλιστεί η ανθρώπινη διαβίωση».
Η κατάσταση στον άτυπο καταυλισμό τις μέρες που ακολούθησαν τον διαπληκτισμό της Δευτέρας κατά την επίσκεψη του υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννη Μουζάλα, είναι ήρεμη, χωρίς εμφάνιση νέων αντιδράσεων ή κινητοποιήσεων, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «Εποχής» στο χώρο. Ενώ κάποια από τα αιτήματα των προσφύγων έχουν αρχίσει να ικανοποιούνται «και όλα τα παιδιά εδώ μέσα είναι πολύ καλά με εμάς», όπως περιγράφει στην «Εποχή» ο Ραμαζάν Μουαχεντί, 29χρονος Αφγανός, που ζει εδώ και ένα χρόνο στο Ελληνικό (και μάλιστα στα ελληνικά, που διδάχτηκε από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας, που υλοποιείται πρωί και απόγευμα στη δομή).
Παρά, βέβαια, και την όποια παραπληροφόρηση για τα γεγονότα στον καταυλισμό την περασμένη εβδομάδα, το μόνο σίγουρο είναι η συνέχεια των άθλιων συνθηκών στις οποίες διαμένουν οι πρόσφυγες εδώ και ένα χρόνο, σαν μόλις να έκλεισε ο βαλκανικός δρόμος. Σκηνές η μία πάνω στην άλλη, ύπνος δηλαδή στο πάτωμα, χωρίς προσωπικό χώρο, σε κλειστό μέρος που δεν αερίζεται επαρκώς, με ντουζιέρες και τουαλέτες να βρίσκονται μαζί, συσσίτιο αντί δυνατότητα μαγειρέματος φαγητού της αρεσκείας τους από τους ίδιους, κτλ.

Συνεννόηση μετά την ένταση

Η ένταση μεταξύ των προσφύγων και του υπουργού τη Δευτέρα προκλήθηκε όταν ο δεύτερος, αφού είχε επισκεφθεί χωρίς πρόβλημα το χώρο διαμονής στην αίθουσα Αφίξεων (χωρίς παρουσία ΜΑΤ, όπως φιλοξενούν διάφορες ανακοινώσεις), πήγε να περάσει στο χώρο του συσσιτίου, τον οποίο κάποιοι πρόσφυγες είχαν αποκλείσει, κλειδώνοντας την πόρτα. Ο αποκλεισμός του χώρου είχε πραγματοποιηθεί από την προηγούμενη μέρα για να μην περάσει το φορτηγό με τα τρόφιμα της δανέζικης ΜΚΟ DRC, που έχει αναλάβει τη σίτιση.
«Το φαγητό είναι έτσι και έτσι, όχι καλό», επιβεβαιώνει και ο Ραμαζάν Μουαχεντί. Το πρόβλημα του φαγητού δεν έγκειται τόσο στην ποιότητα, αλλά περισσότερο στο ότι αποτελείται μόνο από ελληνική κουζίνα, την οποία δεν έχουν συνηθίσει και δεν μπορούν να καταναλώσουν εύκολα. Για αυτό το λόγο ξεκίνησαν τις κινητοποιήσεις, χωρίς όμως να περάσουν σε απεργία πείνας.
Μετά από λίγα λεπτά και τις επαίσχυντες εικόνες με τον αστυνομικό να χτυπά ένα μικρό παιδί -για τις οποίες δυστυχώς θα λογοδοτήσει στην ίδια την αστυνομία, οπότε μάλλον, όπως συνηθίζεται σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν θα δεχθεί την απαραίτητη κύρωση της πράξης του- ο διαπληκτισμός τελείωσε και ο υπουργός συναντήθηκε με μια 10μελη επιτροπή (8 άνδρες και 2 γυναίκες) προκειμένου να τεθούν υπό συζήτηση τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες.
Πέραν από το φαγητό -που σύμφωνα και με τον Νούραμπατ, επίσης αφγανό διαμένοντα του χώρου εδώ και 10 μήνες, έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει, εντάσσοντας φαγητά της κουλτούρας τους- αναφέρθηκαν στο ζήτημα της εκπαίδευσης, καθώς επιθυμούν τα παιδιά τους να πάνε σε προενταξιακές τάξεις στα δημοτικά της περιοχής (τα παιδιά γυμνασίου είναι μαθητές του διαπολιτισμικού σχολείου). Η απάντηση από πλευράς υπουργείου σε αυτό το αίτημα ήταν αρνητική, καθώς δεν λειτουργούν τέτοιες τάξεις στα κοντινά σχολεία, γιατί η δομή είναι άτυπη και δεν υπήρξε η σχετική μέριμνα. Το μόνο που θα γίνει επί του θέματος είναι η συνέχεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων εντός του καταυλισμού, γεγονός όμως που δεν προάγει την κοινωνική ένταξη όπως το σχολείο.

Ελλείψεις σε βασικά αγαθά

Τα ζητήματα που έλαβαν θετικής απάντησης είναι η αύξηση παροχής ζεστού νερού, με την εγκατάσταση εντός των επόμενων ημερών ενός ακόμα 600λιτρου μπόιλερ, καθώς τα άλλα δύο δεν φτάνουν για τόσα άτομα. Συζητήθηκε και η περίπτωση να υπάρξει και ένα μικρότερο μπόιλερ, που η χρήση του θα αφορά μόνο τα βρέφη, όπως έθεσαν οι γυναίκες της επιτροπής, ώστε να έχουν δυνατότητα συνεχούς πρόσβασης σε ζεστό νερό, όπως είναι απαραίτητο.
Το υπουργείο δεσμεύτηκε ακόμα για ενίσχυση της υγειονομικής περίθαλψης, καθώς υπάρχει μόνο ένας γιατρός που δεν βρίσκεται μόνιμα στο χώρο, αφού επισκέπτεται και τις δομές των γηπέδων χόκεϊ και μπέιζμπολ, όπως επισημαίνει ο Ρ. Μουαχεντί. «Δεν γίνεται, όμως, να υπάρχει μόνιμα ασθενοφόρο στο χώρο όπως ζήτησαν, ούτε να γίνει ουσιαστικά αντικατάσταση του νοσοκομείου. Κάποια φάρμακα είναι λογικό να μην υπάρχουν μέσα στη δομή, γιατί απαιτούν συνταγογράφηση, κάτι που προφανώς δεν μπορεί να γίνει εκεί. Υπάρχουν, όμως, όσα φάρμακα βρίσκονται και σε ένα πρωτοβάθμιο ιατρείο», απαντά το γραφείο τύπου του υπουργείου.
Τέθηκε, τέλος, και το ζήτημα της περαιτέρω αστυνόμευσης του χώρου για την ασφάλεια των προσφύγων, για το οποίο ο Γιάννης Μουζάλας ζήτησε γραπτό αίτημα, ώστε να υλοποιηθεί χωρίς να υπάρχουν μετέπειτα αντιδράσεις από άλλους πως πρόκειται για επιχείρηση καταστολής τους.
Τα προβλήματα, όμως, που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες στο Ελληνικό δεν είναι μόνο αυτά που τέθηκαν από την Επιτροπή. «Δύο, τρεις μέρες την εβδομάδα δεν φέρνουν μωρομάντηλα, πάνες για τα παιδιά, σκόνη γάλακτος και είδη υγιεινής, οπότε αναγκαζόμαστε να τα αγοράζουμε μόνοι μας, πράγμα που είναι πολύ δύσκολο για εμάς γιατί δεν έχουμε λεφτά», προσθέτει ο Ρ. Μουαχεντί. Ενώ ο Νουραμπάτ εξηγεί πως ούτε το φαγητό, ούτε τίποτα άλλο δεν έχει τόση σημασία, όσο το γεγονός ότι μένουν ακόμα ο ένας πάνω στον άλλο σε σκηνές και η υγιεινή. Προβλήματα, βέβαια, που μπορούν να λυθούν μόνο με τη μεταφορά των ανθρώπων σε άλλους, πιο αξιοπρεπείς χώρους διαμονής.

Μόνη λύση η μεταφορά

«Είναι προτεραιότητα του υπουργείου η εκκένωση του Ελληνικού. Δεν μπορούμε, όμως, να δώσουμε σαφή ημερομηνία που θα υλοποιηθεί αυτό, καθώς οι συνθήκες στο προσφυγικό είναι δυναμικές και αλλάζουν συνεχώς. Να υπενθυμίσουμε ότι μέσα σε ένα χρόνο από 4.500 πρόσφυγες που διέμεναν στο χώρο, τώρα βρίσκονται 1.500. Δυστυχώς, παρότι είναι λογικό οι πρόσφυγες του Ελληνικού να θέλουν να βρίσκονται κοντά στο κέντρο της Αθήνας όπως τώρα, δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι όλοι θα βρεθούν σε τέτοιες δομές. Το μόνο που μπορούμε να διασφαλίσουμε είναι ότι θα είναι αξιοπρεπέστατες», σημειώνει το γραφείο Τύπου του υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής.
Γεγονός, όμως, που δηλώνεται εδώ και ένα χρόνο, αλλά μένει πάντα σε αυτό το επίπεδο. Βασικές παράμετροι αυτή της ολιγωρίας, όπως απαντά το γραφείο Τύπου, είναι ότι «πρώτον πρέπει να βρεθεί χώρος σε δομές με πληθυσμό που θα έχει όμοια χαρακτηριστικά με τους πρόσφυγες του Ελληνικού, επειδή πρόκειται κυρίως για οικογένειες δεν μπορούν να μεταφερθούν σε δομές με μόνους άνδρες παραδείγματος χάριν, και δεύτερον οι δυναμικές καταστάσεις έστρεψαν την προσοχή μας πρώτα σε άλλους καταυλισμούς, ρίξαμε βάρος στην Ειδομένη και στις βόρειες δομές, άρα μιλάμε ουσιαστικά όχι για ένα χρόνο, αλλά για τους τελευταίους 6 μήνες».

Το ζήτημα των ΜΚΟ

Δομές, βέβαια, που ούτε αυτές αντιστοιχούν της ποιότητας που θα έπρεπε να έχουν, ιδίως μετά τα 500.000.000 ευρώ που έχουν δοθεί σε ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο προσφυγικό. «Έχουμε ζητήσει επίσημα από την Κομισιόν τα χρήματα για το ζήτημα να δίνονται απευθείας στο ελληνικό κράτος, λαμβάνοντας αρνητική απάντηση. Αυτή τη στιγμή η Επιτροπή δίνει τα χρήματα στις ΜΚΟ και είναι η μόνη που μπορεί να τις ελέγξει. Εμείς το μόνο που μπορούμε να κάνουμε, και το κάνουμε, είναι να ζητάμε από την Επιτροπή να υλοποιεί αυτό τον έλεγχο, να πιέζουμε τις ΜΚΟ να ολοκληρώνουν τα έργα που έχουν αναλάβει, και τη δημιουργία μητρώου των ΜΚΟ, το οποίο ολοκληρώνεται και μέχρι το Μάρτιο όσες ΜΚΟ δεν θα είναι καταγεγραμμένες σε αυτό, δεν θα μπορούν πια να συμμετέχουν στις δράσεις για το προσφυγικό», εξηγεί το γραφείο τύπου του υπουργείου για το πολύκροτο θέμα τι γίνεται με τις ΜΚΟ και τη χρηματοδότησή τους.
Πριν από λίγες μέρες ο υπουργός στράφηκε με τις δηλώσεις του ενάντια στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ, που έχει λάβει το μεγαλύτερο ποσοστό των χρηματοδοτήσεων, λόγω της καθυστέρησης που έχει επιδείξει και στη μεταφορά 400 προσφύγων από τα νησιά στην ενδοχώρα, αλλά και στην εγκατάσταση οικίσκων στη Μόρια. Σημειώνεται δε, πως παρά τα χρήματα, η τελευταία επέκταση της Μόριας έγινε και πάλι με θερμαινόμενες σκηνές που πρόσφερε η διεθνής οργάνωση, αντί με σπιτάκια. «Υπάρχουν ΜΚΟ που δεν έχουν κάνει τη δουλειά που έχουν αναλάβει, αλλά χωρίς κάποιες άλλες δεν θα τα είχαμε καταφέρει στο ζήτημα του προσφυγικού. Δεν τις βάζουμε συλλήβδην, κάποιες παρέχουν έργο, κάποιες λιγότερο απ’ ό,τι χρηματοδοτήθηκαν ή με μεγαλύτερη ολιγωρία. Ευελπιστούμε και εργαζόμαστε για την καλύτερη συνεργασία», σύμφωνα με το γραφείο Τύπου.

Τζ.Α.