Το φαινόμενο των καταλήψεων με εθνικιστικό χαρακτήρα μπορεί να λάβει επικίνδυνη τροπή

Μιλούν μαθητές και γονείς για το πώς πάρθηκαν οι αποφάσεις.
Αναμένονται πρωτοβουλίες από τους εκπαιδευτικούς

Το 13,9% των Γυμνασίων και Λυκείων, με τα περισσότερα να βρίσκονται στην Βόρεια Ελλάδα, τέλεσε υπό κατάληψη την περασμένη Πέμπτη, με αιχμή τη συμφωνία των Πρεσπών. Παράλληλα, στη Θεσσαλονίκη πραγματοποιήθηκε πορεία για το Μακεδονικό, με τους συμμετέχοντες να τηρούν στρατιωτικό βήμα και να φωνάζουν συνθήματα όπως «δεν θα γίνεις Έλληνας ποτέ Σκοπιανέ», «μαχαίρι στην καρδιά κάθε αντιφά», «γερά στα χνάρια του Μελά». Ταυτόχρονα, στο κέντρο της Αθήνας, μαθητές και φοιτητές διαδήλωσαν ενάντια στις εθνικιστικές καταλήψεις, με το κεντρικό πανό της Πρωτοβουλίας για τον Συντονισμό Σχολείων και Μαθητών Αθήνας να γράφει «Έξω οι φασίστες από τα σχολεία. Οι λαοί δεν έχουν να χωρίσουν τίποτα. Αγώνας για δημόσια και δωρεάν παιδεία». Τα γεγονότα αυτά δείχνουν ότι βρισκόμαστε σε ένα επικίνδυνο σημείο, που είναι στα χέρια της σχολικής κοινότητας η πρωτοβουλία, ώστε να αποφευχθεί ο διχασμός της μαθητικής κοινότητας.

Πώς αποφασίστηκαν οι καταλήψεις

Μιλώντας με μαθητές και γονείς, οι καταλήψεις αυτές προέκυψαν –στις περισσότερες περιπτώσεις- χωρίς να τηρηθούν οι διαδικασίες. Οι περισσότερες αποφάσεις αρκέστηκαν σε συνεδριάσεις 15μελούς, ενώ παρατηρήθηκε πως όποτε επιχειρήθηκε μαθητική συνέλευση, όχι μόνο δεν περνούσε το αίτημα της κατάληψης για «το ξεπούλημα της Μακεδονίας», αλλά αντίθετα αποφασίζονταν αντιφασιστικές δράσεις. Υπήρξαν δε και περιπτώσεις ορισμένων σχολείων, όπου πάρθηκε απόφαση για κατάληψη, αλλά με άλλα αιτήματα που αφορούν τη σχολική μονάδα ή το εκπαιδευτικό σύστημα, τα όποια όμως δυστυχώς προσμετρήθηκαν στο 13,9% των κατειλημμένων σχολείων. Επίσης, σε κάποια σχολεία υπήρξαν καταγγελίες για εκφοβισμό μαθητών που αντέδρασαν στο αίτημα όταν συζητήθηκε σε συνέλευση, με αποτέλεσμα να παρθεί απόφαση για κατάληψη χωρίς καταμέτρηση. Ακόμα, μαθητές και γονείς που μίλησαν στην «Ε» καταγγέλλουν πως για πρώτη φορά στάλθηκαν μαζικά ανώνυμα μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου καλούσαν τους μαθητές να κάνουν κατάληψη, γιατί «έτσι μπορεί να είσαι ο αυριανός ήρωας» και γιατί «αξίζει για αυτό να δώσεις και το αίμα σου». Υπήρξαν δε και καταγγελίες πως έξω από τα σχολεία βρίσκονταν άγνωστοι, οι οποίοι παρέμβηκαν στις συζητήσεις μαθητών, για να τους πείσουν για τον «πατριωτικό σκοπό της κατάληψης».
Αρκετοί από τους συνομιλητές μάς έδωσαν την αίσθηση ότι οι καταλήψεις έγιναν «για τον χαβαλέ», «για να χαθεί το μάθημα». Μιλώντας, μάλιστα, και με τον Αντώνη Παπαοικονόμου, πανεπιστημιακό στο ΑΠΘ, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει μεταδιδακτορική έρευνα με θέμα τις καταλήψεις των σχολείων ως δείγμα πολιτικής ανυπακοής, φαίνεται αυτό να τεκμηριώνεται: «Η πολιτική παιδεία στην Ελλάδα είναι ένα ζητούμενο. Οι μαθητές κοιτάζουν πώς να χάσουν μάθημα. Οι καταλήψεις είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο, με εθιμικό χαρακτήρα, αφού παρατηρούνται κάθε φθινόπωρο, όταν υπάρχει μεγάλο διάστημα χωρίς αργία.» Το ζήτημα, όμως, δεν φαίνεται να είναι τόσο απλό, καθώς το αίτημα μπορεί να αποτελέσει τη θρυαλλίδα για συγκρούσεις μεταξύ μαθητών. Διότι μπορεί σε αυτή τη φάση που βρισκόμαστε το αίτημα «να ακούστηκε ωραίο στα αυτιά των μαθητών, λόγω επικαιρότητας αλλά μπορεί αύριο μεθαύριο να γίνουν καταλήψεις και για το αλβανικό ζήτημα ή το κυπριακό ή το τουρκικό, ξεκινώντας έτσι μια χιονοστιβάδα που μπορεί να έχει επικίνδυνη τροπή», όπως τόνισε ο Α. Παπαοικονόμου.

Πρωτοβουλίες από τους εκπαιδευτικούς

Για όλα τα παραπάνω, αυτές τις μέρες οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται σε εγρήγορση. Όπως δήλωσε το μέλος του Δ.Σ. της ΟΛΜΕ, Ελένη Ζωγραφάκη, στο ραδιοφωνικό σταθμό «Αθήνα 9,84» «Εμείς οι εκπαιδευτικοί δεν θα χαρίσουμε τα παιδιά μας σε κανέναν. Δεν θεωρούμε ότι, ακόμα και αυτά που συμμετέχουν στις συγκεκριμένες κινητοποιήσεις, εμφορούνται από ακροδεξιές αντιλήψεις». Μάλιστα, σύμφωνα με ψήφισμα της ΟΛΜΕ το επόμενο διάστημα να αναμένονται πρωτοβουλίες από τους εκπαιδευτικούς προς αυτή την κατεύθυνση: «Το ΔΣ της ΟΛΜΕ καλεί τις ΕΛΜΕ και τους εκπαιδευτικούς να προχωρήσουν σε συσκέψεις συλλόγων διδασκόντων, να οργανώσουν συζητήσεις με γονείς και μαθητικές κοινότητες, να αποκαλύψουν το φασιστικό και εθνικιστικό σχεδιασμό και τους κινδύνους που φέρνει, συζητώντας και για τη διεκδίκηση των σημερινών μορφωτικών και εργασιακών δικαιωμάτων της νέας γενιάς. Να προχωρήσουν σε έκδοση υλικών και εκδηλώσεις του εκπαιδευτικού κινήματος προς την κοινωνία, στην οργάνωση συγκεντρώσεων με δασκάλους, φοιτητές, εργατικά σωματεία και φορείς του μαζικού κινήματος σε όλες τις πόλεις, καθώς και σε άλλες πρωτοβουλίες με χαρακτήρα αντιφασιστικό, αντιεθνικιστικό, αντιπολεμικό, αντιρατσιστικό.»
Σύμφωνα με τον Α. Παπαοικονόμου λύση στην κατάσταση θα δώσει ο διάλογος και οι δημοκρατικές διαδικασίες: «Τα παιδιά πρέπει να μάθουν τι σημαίνει δημοκρατία. Σημαίνει συνέλευση, ψηφίζω, κρατάω πρακτικά, έχω αιτήματα, σέβομαι όταν υπάρχει διαφωνία. Πρέπει, όμως, να μάθουν και ότι υπάρχουν συνέπειες και όχι ατιμωρησία, καθώς η κατάληψη είναι εκ προοιμίου παράνομη. Μία μέρα κατάληψη σημαίνει μία μέρα μάθημα ή μια εκδρομή λιγότερη». Το ζήτημα, όμως, αυτή τη στιγμή δεν είναι η αντιμετώπιση της πράξης, δηλαδή της κατάληψης, το οποίο σίγουρα δεν μπορεί να γίνεται με τιμωρητική διάθεση -αλλά αυτό είναι μία άλλη συζήτηση – αλλά η αντιμετώπιση του φαινομένου. Όπως δήλωσε και ο υπουργός Παιδείας, Κώστας Γαβρόγλου, «πρέπει να συνταχθούμε κατά του φασισμού. Εμείς σεβόμαστε τα άτομα που διαδηλώνουν και εκφράζουν διαφορετική άποψη, αλλά είναι άλλο ένα ναζιστικό κόμμα να θέλει να το καπηλευτεί αυτό και να μην υπάρχει αντίδραση». Όπως δε τόνισαν πηγές του υπουργείου Παιδείας στην «Ε» πρέπει να γίνουν προσεκτικά βήματα γιατί ενδεχόμενη άμεση εμπλοκή του –π.χ. με εγκυκλίους- μόνο προβλήματα θα δημιουργούσε. Όλα τα εργαλεία (χώρος, χρόνος, διάθεση κ.λπ.) βρίσκονται στα χέρια των εκπαιδευτικών, ώστε να ανοίξουν συζητήσεις στα σχολεία και να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, πριν να είναι αργά.

Ιωάννα Δρόσου

 

 

 

Πολιτική θύελλα για τις εθνικιστικές καταλήψεις

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης –πλην της Νέας Δημοκρατίας- πήραν ξεκάθαρη θέση

Η αξιωματική αντιπολίτευση κλήθηκε πολλές φορές να πάρει θέση για το φαινόμενο των καταλήψεων, χωρίς όμως να το κάνει, παρότι η ΔΑΚΕ Ε ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης είχε εκφράσει τη στήριξή της, με ανακοίνωση που εξέδωσε [«Για πρώτη φορά παρατηρούμε το φαινόμενο να διαμαρτύρονται οι μαθητές αυθόρμητα και δυναμικά για ένα θέμα ύψιστης εθνικής σημασίας και όχι για ζήτημα, το οποίο να επιδέχεται αμφισβήτηση ή να είναι κωμικό (…)»] Μάλιστα, η ανακοίνωση κατέληγε με την υιοθέτηση μιας φράσης του βουλευτή της Χρυσής Αυγής Χρ. Παππά [«Όταν στις καταλήψεις βλέπεις σαρανταπεντάρηδες μουσάτους καραφλοκοτσίδες με ταγάρια να ηγούνται, τότε έχεις ένα αυθόρμητο προοδευτικό μαθητικό κίνημα. Όταν όμως βλέπεις μαθητούδια μ’ ελληνικές σημαίες, τότε έχεις υποκινούμενες διαμαρτυρίες σκοτεινών δυνάμεων».] Ωστόσο, ύστερα και από τις εξελίξεις την προηγούμενη Πέμπτη, πηγές της Νέας Δημοκρατίας σημείωσαν πως «τις τελευταίες μέρες κάποιοι πατριδοκάπηλοι που παριστάνουν τους πατριώτες καλούν τα παιδιά σε καταλήψεις των σχολείων τους, προκειμένου να διαμαρτυρηθούν για τον τρόπο που χειρίζεται η κυβέρνηση το Μακεδονικό και άλλα εθνικά θέματα», προσθέτοντας πως «κλειστά σχολεία σημαίνουν κλειστά μυαλά».
Την επικινδυνότητα του φαινομένου έθιξε πολλάκις η κυβέρνηση, με πιο πρόσφατη τη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Δημήτρη Τζανακόπουλου, ο οποίος τόνισε πως «όταν τα συνθήματα είναι τύπου “Η δημοκρατία πούλησε την Μακεδονία” αυτή είναι μια επικίνδυνη τροπή», προσθέτοντας ότι υπάρχει ακροδεξιό πολιτικό ρεύμα στο εσωτερικό του μαθητικού κινήματος. Στο ίδιο μήκος κύματος και το γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, που μεταξύ άλλων υπογράμμισε «δεν μπορεί να υπάρξει καμία ανοχή από τις δημοκρατικές δυνάμεις στις αθλιότητες της Χρυσής Αυγής και στην προσπάθειά της να δηλητηριάσει τους μαθητές με το εθνικιστικό μίσος».
Τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης πήραν σαφώς πιο ξεκάθαρη θέση από τη Νέα Δημοκρατία. Συγκεκριμένα το Κίνημα Αλλαγής με ανακοίνωσή του «στηρίζει τα μέλη της σχολικής κοινότητας ενάντια στο φανατισμό και το μίσος» και «καλεί όλες και όλους να μην επιτρέψουν να διχαστεί περαιτέρω η ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα η νέα γενιά μέσα στους σχολικού χώρους». Ο Σταύρος Θεοδωράκης, επαναφέροντας ταυτόχρονα τη θεωρία των δύο άκρων, δήλωσε στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ «Δεν είναι επιτρεπτό σε μία δημοκρατική χώρα να συμβαίνει αυτό. Και πρέπει να αντισταθούμε. Να έχει τα κότσια ο κάθε πολιτικός να έρχεται σε πολιτική σύγκρουση με τους ομοίους του. Να μη βάζει ως ασπίδα τα παιδιά (…) Μιλάμε για μία πολιτική καθοδήγηση της ακροδεξιάς αυτή τη στιγμή, όπως παλιότερα μιλάγαμε για μία πολιτική καθοδήγηση των αριστεριστών. Αυτό πρέπει να τελειώσει». Από το ΚΚΕ, πάρθηκε η πρωτοβουλία να μοιραστούν ενημερωτικά φυλλάδια στα σχολεία τα οποία κατέληγαν στο αίτημα «Απομονώνουμε τη ναζιστική εγκληματική Χρυσή Αυγή. Παλεύουμε για την ανατροπή του συστήματος που γεννά το φασισμό. Έξω οι φασίστες από τα σχολεία και τις γειτονιές μας».

Ι.Δ.