Το παράδειγμα ανθρωπισμού και αλληλεγγύης έρχεται από την Κούβα

Η Κουβανέζικη Ιατρική Ταξιαρχία Henry Reeve δικαιούται το Νόμπελ Ειρήνης

Η πανδημία του covid-19 ανέδειξε με έναν τραγικό τρόπο τα προβλήματα λειτουργίας του σύγχρονου κόσμου. Από την αμηχανία των κυβερνήσεων, το φόβο των ανθρώπων και τον πανικό των κοινωνιών, μέχρι τους απίστευτους διαγκωνισμούς για μια παρτίδα μασκών και αναπνευστήρων. Τα συστήματα υγείας ξεπέρασαν τις αντοχές τους και εξακολουθούν να δοκιμάζονται, καθώς οι θεραπευτικές μέθοδοι παραμένουν ασαφείς και οι έρευνες για την παρασκευή αποτελεσματικού εμβολίου εκκρεμούν, με ένα δεύτερο κύμα της πανδημίας να προβάλει απειλητικά. Παράλληλα, οι επιπτώσεις στην παγκόσμια και τις επιμέρους οικονομίες είναι ήδη ορατές, με την ύφεση, τη λιτότητα, τις ανισότητες, τη φτώχεια και την ανεργία να καλπάζουν.
Η ίδια η αξία της ζωής, ως μέτρο αξιολόγησης του τρόπου οργάνωσης της κοινωνίας, της οικονομίας και του πολιτισμού, εξακολουθεί να τίθεται εν αμφιβόλω. Το χρήμα και οι εκμεταλλευτικές σχέσεις παραμένουν το φετίχ της παγκόσμιας ελίτ. Ωστόσο, μια χαραμάδα ελπίδας έρχεται από τη μικρή Κούβα. Μια άλλη ιεράρχηση των αξιών προβάλλει στον κόσμο από τότε που ο θρυλικός γιατρός Τσε Γκεβάρα , μιλώντας για την «Επαναστατική Ιατρική»,  προσδιόρισε το καθήκον του κράτους «να παρέχει υπηρεσίες δημόσιας υγείας για το μεγαλύτερο δυνατό αριθμό ατόμων, να καθιερώσει ένα πρόγραμμα προληπτικής ιατρικής … και να προσανατολίσει τις δημιουργικές ικανότητες όλων των επαγγελματιών του ιατρικού τομέα προς τα καθήκοντα της κοινωνικής ιατρικής». Στη βάση αυτή χτίστηκε το καθολικό και δωρεάν Δημόσιο Σύστημα Υγείας και ο διεθνιστικός ανθρωπισμός της Κούβας.

Μακρά παράδοση διεθνιστικής ιατρικής αλληλεγγύης

Η διεθνιστική ιατρική αλληλεγγύη της Κούβας ξεκίνησε ήδη από το 1960 όταν η  Κούβα έστειλε μια ομάδα εργαζομένων υγείας στη Χιλή για την ανακούφιση των πληγέντων μετά από ένα σεισμό που έγινε εκεί, για να ιδρύσουν ένα σύστημα δημόσιας υγείας και να βοηθήσουν τον πληθυσμό.
Από το 1963, η Κούβα έχει στείλει περισσότερους από 400.000 επαγγελματίες υγείας σε 164 χώρες και είναι πάντα παρούσα στις σοβαρότερες κρίσεις υγείας, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πράγματι, η Κούβα, η απομονωμένη από όλη τη Δύση, στέλνει ιατρικό προσωπικό – και όχι στρατό… – σε όλο τον πλανήτη!! Με τον τρόπο αυτό εκφράζεται έμπρακτα η αλληλεγγύη, ο σεβασμός και η ανθρωπιά δεμένες με την επιστήμη, την αυτοθυσία και τον ορθολογισμό.
Όταν ο Φιντέλ Κάστρο στις 19 Σεπτέμβριου του 2005 ανακοινώνει, σε τελετή αποφοίτησης 1.905 γιατρών που ολοκλήρωναν τις σπουδές τους, τη δημιουργία της  διεθνούς οργάνωσης γιατρών «που θα είναι ικανή να καταπολεμήσει το θάνατο», την ίδρυση του Διεθνούς Τάγματος Ειδικευομένων Ιατρών σε καταστάσεις Καταστροφών και Σοβαρών Επιδημιών με το όνομα  «Henry Reeve” , είχε ήδη θεμελιωθεί με άριστα αποτελέσματα η προσπάθεια ετών, που στηρίχτηκε στις αρχές της Κουβανικής επανάστασης.

Η ομάδα Henry Reeve

Στην ομάδα αυτή θα μπορούσαν να συμμετέχουν με άκρως αυστηρά κριτήρια συμπεριλαμβάνοντας τη γνώση της επιδημιολογίας και των ασθενειών, αλλά και δύο γλωσσών, καθώς και άριστη φυσική κατάσταση αλλά και  την προθυμία να μεταβούν όπου και αν χρειαστεί, μιας ιατρικής οργάνωσης που θα έχει σκοπό της να βοηθάει οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη πλήττεται από φυσικές καταστροφές. Είχε τονίσει χαρακτηριστικά «θα εκπαιδεύσουμε επαγγελματίες, που θα είναι έτοιμοι να καταπολεμήσουν το θάνατο. Θα αποδείξουμε πως υπάρχει απάντηση σε πολλές τραγωδίες του πλανήτη, πως ο πλανήτης μπορεί και πρέπει να γίνει καλύτερος, θα καταδείξουμε την αξία της συνείδησης και της ηθικής, και θα προσφέρουμε ζωή».
Ας σημειωθεί, ότι η  Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας το 2017 βράβευσε το «Τμήμα Χένρι Ριβ», τιμώντας το έργο των γιατρών – μελών του για την καταπολέμηση του ιού Έμπολα στη Σιέρρα Λεόνε, τη Λιβερία και τη Γουινέα.
Η Κούβα εκπαιδεύει ανθρώπους για να σώζουν ζωές, χωρίς διακρίσεις. Επίσης η Κούβα προσφέρει  πλήρεις υποτροφίες σε νέους από όλο το κόσμο που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν στις χώρες τους Ιατρική, με μόνο αντάλλαγμα την δέσμευσή τους ότι επιστρέφοντας στις χώρες τους θα προσφέρουν ιατρική φροντίδα σε φτωχούς ανθρώπους. Από το 1960, σχεδόν 36.000 ξένοι φοιτητές ιατρικής από 141 χώρες αποφοίτησαν από πανεπιστήμια της Κούβας, προερχόμενοι κυρίως από την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Εκτός από αυτούς, η Κούβα ίδρυσε το 1999 την Λατινοαμερικανική Ιατρική Σχολή (ELAM), η οποία προσφέρει υποτροφίες σε φοιτητές χαμηλού εισοδήματος από όλο τον κόσμο, με την προϋπόθεση ότι θα επιστρέψουν στην πατρίδα τους μετά την αποφοίτησή τους για να εργαστούν στον τομέα της υγείας. Μέχρι τώρα έχουν αποφοιτήσει από εκεί τουλάχιστον 74.000 φοιτητές από χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής.

Ελληνική πρωτοβουλία για την απονομή Νόμπελ Ειρήνης

Η συνεχιζόμενη τεράστια προσφορά της Ταξιαρχίας Henry Reeve στην παγκόσμια προσπάθεια για την καταπολέμηση της πανδημίας Covid-19 οδήγησε πολλές κινήσεις πολιτών και προσωπικότητες σε όλο τον κόσμο στην απόφαση να ζητήσουν από τη Νορβηγική Επιτροπή να της απονεμηθεί το Νόμπελ Ειρήνης. Χρονικά πρώτη υπήρξε η ελληνική πρωτοβουλία, που ξεκίνησε στις 28 Μαρτίου 2020 από τον Βελισάριο Κοσσυβάκη και διεθνοποιήθηκε, ενώ ενεργοποίησε σε 3 μήνες σχεδόν 30.000 υπογραφές υποστήριξης. Ιδρύθηκε Τιμητική Επιτροπή από 100 προσωπικότητες με σκοπό να συντονίσει τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να κατατεθεί το αίτημα τον Σεπτέμβριο του 2020 στην αρμόδια Νορβηγική Επιτροπή.
Ο Γιάννης Μηλιός, που συμμετέχει ενεργά στην πρωτοβουλία αυτή, δήλωσε: “Στη σημερινή συγκυρία της παγκόσμιας πανδημίας και της πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης που προκαλούν τα μέτρα «κλεισίματος» νευραλγικών οικονομικών δραστηριοτήτων (μεταφορές, εστίαση, τουρισμός, ψυχαγωγία, λιανικό εμπόριο, αθλητισμός, κ.λπ.) σε όλες τις χώρες του πλανήτη, αναδεικνύεται με δραματικό τρόπο η ανάγκη για παγκόσμια συλλογικότητα και αλληλεγγύη. Για την προστασία της ζωής σε παγκόσμιο επίπεδο. Γίνεται απόλυτα επίκαιρη η φράση του Αλμπερτ Σβάιτσερ, όταν αποφάσισε να πολεμήσει ενάντια στις επιδημίες που σάρωναν την Αφρική και ίδρυσε νοσοκομείο στο Λαμπαρενέ της Γκαμπόν: «Είμαι ζωή που θέλει να ζήσει, εν μέσω ζωής που θέλει να ζήσει!».
Την αρχή αυτή έχει υιοθετήσει η κουβανέζικη ιατρική Ταξιαρχία Henry Reeve (HR). Ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2005, μετά τον καταστροφικό τυφώνα «Κατρίνα» στις ΗΠΑ, και οι σκοποί της παρουσιάστηκαν δημόσια από τον ανώτατο ηγέτη της Κουβανικής Επανάστασης, Φιντέλ Κάστρο Ρουζ. Η Ταξιαρχία έχει ως «έργο ζωής» την προστασία της ζωής, και μάλιστα της ζωής των Αλλων, σε όποια χώρα κι αν βρίσκονται. Φέρει το όνομα του Henry Reeve (1850-1876), Αμερικανού μαχητή στο πλευρό των Κουβανών επαναστατών κατά τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας από τον ισπανικό αποικιοκρατικό ζυγό (1868-1878)”.
Στο πλαίσιο αυτό, δόθηκε συνέντευξη τύπου Ελληνικής Πρωτοβουλίας για την απονομή του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης στην Κουβανική Ιατρική Ταξιαρχία Henry Reeve, στις 20 Ιουλίου 2020, στον τρίτο όροφο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη, παρουσία και της πρέσβεως της Κούβας κ. Ζέλμις Μαρία Ντομίνγκες Κορτίνα, η οποία συνόψισε την ομιλία της ως εξής: «Η Κούβα μοιράζεται αυτό που έχει. Η Κούβα σώζει ζωές. Η Κούβα στέλνει γιατρούς και όχι βόμβες».
Στην ίδια συνέντευξη, ο καθηγητής Δημήτρης Πατέλης μίλησε για τον κοινωνικό δαρβινισμό, την ανοσία της αγέλης, την επιστήμη σε σχέση με τον ανθρωπισμό και την επικρατούσα εμπορευματική προσέγγιση της ανθρώπινης ζωής, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Η ζωή και η υγεία δεν είναι εμπόρευμα. Είναι κοινωνικό αγαθό και υπόθεση της κοινωνίας. ….. Η ζωή ενός ανθρώπου αξίζει περισσότερο από την περιουσία του πλουσιότερου ανθρώπου».

Μαρίνος Μουζακίτης