Το «σπίτι» της Σχεδίας στο κέντρο της Αθήνας

Το περιοδικό δρόμου «Σχεδία» άνοιξε το «σπίτι» του στη συμβολή των οδών Κολοκοτρώνη και Νικίου στο κέντρο της Αθήνας. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μια συνηθισμένη καφετέρια. Το σκεπτικό πίσω από το οποίο στήθηκε το «Σχεδία home» είναι αντίστοιχο με αυτό του περιοδικού.
Η «Σχεδία» είναι το μοναδικό περιοδικό δρόμου στην Ελλάδα και το νεότερο μέλος του Διεθνούς Δικτύου Εφημερίδων Δρόμου (International Network of Street Papers) που αριθμεί 122 περιοδικά σε 41 χώρες. Μόλις το 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο περιοδικό. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι ένα συνηθισμένο περιοδικό, καθώς δεν θα το βρει κανείς στα γνωστά σημεία πώλησης Τύπου, όπως λ.χ. σε ένα περίπτερο. Οι διαπιστευμένοι πωλητές της «Σχεδίας» βρίσκονται στους δρόμους της πόλης. Πρόκειται για άτομα που προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικά πληθυσμιακές ομάδες: άστεγοι, άνεργοι και άνθρωποι που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Η τιμή πώλησης του περιοδικού είναι 4 ευρώ, εκ των οποίων το 67,5% (δηλαδή 2.70 ευρώ) αφορούν απευθείας τον ίδιο τον πωλητή.


Όμως, η «Σχεδία» δεν είναι επαιτεία. Είναι μια ευκαιρία να εξασφαλίσουν ένα ελάχιστο εισόδημα για τις βασικές έστω ανάγκες, αλλά κι ένα μέσο «απεγκλωβισμού» από την κοινωνική απομόνωση. Σε κάθε πωλητή δίνονται στην αρχή δωρεάν 10 αντίτυπα, από τα οποία προκύπτει το αρχικό του κεφάλαιο όταν τα πουλήσει. Έπειτα, αγοράζει το κάθε περιοδικό 1,94 ευρώ και το πουλάει 4,00 ευρώ κρατώντας τη διαφορά. Η ιστορία του κάθε πωλητή φανερώνει την προσπάθεια των αστέγων και των κοινωνικά αποκλεισμένων ανθρώπων να ενταχθούν ή να επανενταχθούν στον κοινωνικό ιστό. Στόχος της «Σχεδίας» -όπως κι άλλων περιοδικών δρόμου γενικότερα- είναι η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας με γνώμονα την αλληλεγγύη ενάντια στον κοινωνικό αποκλεισμό.

«Σχεδία home» 

Πριν από λίγο καιρό η «Σχεδία» άνοιξε το σπίτι της, το οποίο δεν θα μπορούσε να λειτουργεί πολύ διαφορετικά από το ίδιο το περιοδικό. Τι σημαίνει αυτό; Στο σπίτι της Σχεδίας, που λειτουργεί ως art shop, καφέ, εστιατόριο και μπαρ εργάζονται άτομα που θέλουν μια ευκαιρία, ώστε να μπορέσουν να πάρουν ξανά τη ζωή τους στα χέρια τους. Τα άτομα αυτά έχουν εκπαιδευτεί να φτιάχνουν κάθε μέρα το μενού που έχει επιμεληθεί ο Λ. Λαζάρου.
Ο χώρος αποτελεί πρότυπο οικολογικού και κοινωνικού σχεδιασμού. Το art shop αποτελεί το κέντρο επαναχρησιμοποίησης των παλαιότερων περιοδικών που δεν χρησιμοποιήθηκαν, αφού οι σελίδες των τευχών χρησιμοποιούνται ξανά για την κατασκευή κοσμημάτων, διακοσμητικών ειδών και αντικειμένων για το σπίτι. Αξιοσημείωτο είναι μάλιστα ότι τα χειροποίητα φωτιστικά που υπάρχουν στο ισόγειο αντιστοιχούν σε κάθε έναν πωλητή της σχεδίας που κατάφερε να νοικιάσει το δικό του σπίτι.
Παράλληλα, η «Σχεδία» δεν αποκλείει κανέναν και αυτό το αποδεικνύει στην πράξη. Το «Σχεδία home» είναι πλήρως προσβάσιμο σε όλους, ώστε να μπορούν να το επισκεφθούν και άτομα με κινητικά προβλήματα, ενώ το μενού διατίθεται και σε ακουστική έκδοση για τους ανθρώπους με μειωμένη όραση. Η «Σχεδία» έχει οικολογική συνείδηση και αυτό γίνεται αντιληπτό από το γεγονός ότι η χρήση πλαστικού είναι η μικρότερη δυνατή, οι περαστικοί μπορούν να μπουν και να γεμίσουν το δικό τους μπουκάλι με νερό και ορισμένα από τα τρόφιμα που χρησιμοποιούνται είναι βιολογικά.

«Ένας καφές σε περιμένει» 

Με βάση τα παραπάνω θα έλεγε κανείς ότι «Σχεδία» σημαίνει αλληλεγγύη. Δεν είναι όμως μόνο τα παραπάνω που το αποδεικνύουν. Η πρωτοβουλία «ένας καφές σε περιμένει» είναι ένα ελάχιστο δείγμα αλληλεγγύης στους συνανθρώπους μας που το χρειάζονται. Με λίγα λόγια, η πρωτοβουλία αυτή λειτουργεί ως εξής: ένας καφές προπληρώνεται από κάποιον πελάτη σε τιμή κατά 35% χαμηλότερη από αυτή που αναγράφεται στον κατάλογο, ώστε να προσφερθεί σε έναν συμπολίτη μας που δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να τον πληρώσει. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν απευθύνεται μόνο στους πωλητές της «Σχεδίας», αλλά σε καθέναν και καθεμία που αντιμετωπίζει ανάλογες δυσκολίες. Από τον Ιούλιο του 2013 που ξεκίνησε ο καφές της «Σχεδίας», τα μαγαζιά που τον προσφέρουν έχουν ξεπεράσει τα 80 και εκτείνονται σε όλη την Ελλάδα.


Τώρα, λοιπόν, που είναι πια ξεκάθαρο τι είναι η «Σχεδία» και ποια η προσφορά της, ας δούμε πιο σφαιρικά ορισμένα πράγματα. Η Ελλάδα πέρα από την οικονομική πέρασε και ανθρωπιστική κρίση. Παρ’ όλα αυτά, μέσα σε αυτό το διάστημα κατάφερε να γιγαντωθεί ένα κύμα αλληλεγγύης και κοινωνικής προσφοράς, όπως η πρωτοβουλία «Αλληλεγγύη για όλους». Αντίστοιχα και η «Σχεδία» κατάφερε μέσα από σημαντικές πρωτοβουλίες να δώσει ξανά πνοή στη ζωή πολλών ανθρώπων που πίστευαν ότι όλα έχουν τελειώσει γι’ αυτούς. Σε μια Ελλάδα και μια Ευρώπη που ο φασισμός προσπαθεί απεγνωσμένα να «σηκώσει κεφάλι», έχει έρθει το πλήρωμα του χρόνου να προτάξουμε την αλληλεγγύη, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ισότητα.

Kείμενο – φωτογραφίες: Μαρία Γεωργακοπούλου