Το χρήμα νερό δεν γίνεται

Την ποιότητα την έχουμε, την ποσότητα την έχουμε, τι άλλο προσδοκά η κυβέρνηση;
Μα είναι ο νεοφιλελευθερισμός..!

Στηρίζοντας αταλάντευτα την πιο σκληρή εκδοχή του νεοφιλελευθερισμού, η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επιμένει στην επί της ουσίας ιδιωτικοποίηση του δημόσιου αγαθού του νερού, μέσω της ιδιωτικοποίησης του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος (ΕΥΣ), επιχειρώντας με τερτίπια να παρακάμψει σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που διαφυλάσσει το νερό ως βασικό κοινωνικό αγαθό, αλλά και θέτοντας απέναντί της το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. Την περασμένη Πέμπτη 25 Ιουνίου, οι εργαζόμενοι της ΕΥΔΑΠ προχώρησαν σε 24ωρη απεργία και παράσταση διαμαρτυρίας έξω από το υπουργείο Υποδομών, ενώ την επόμενη Τετάρτη, στις 12μ, στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ, παρουσία των δικηγόρων που διαχειρίστηκαν την προσφυγή στο ΣτΕ και εκπροσώπων της ΕΥΑΘ, θα δώσουν συνέντευξη Τύπου, εντείνοντας τον αγώνα τους ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ που θα πληρώσουν ακριβά οι καταναλωτές, αλλά και οι 200 μόνιμοι εργαζόμενοι της εταιρείας.

Στιγμιότυπο από την κινητοποίηση της ΟΜΕ ΕΥΔΑΠ, την Πέμπτη 25 Ιουνίου, έξω από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Ας επιχειρήσουμε ένα σύντομο ιστορικό [αναλυτικότερα στο κείμενο του Π. Κλαυδιανού, στο φύλλο της 07.06.2020 (epohi.gr/perikyklwsh-ths-eydap-me-stoxo-thn-idiwtikopoihsh-tou-nerou)]. Η ΕΥΔΑΠ Α.Ε. ασκεί δύο βασικές λειτουργίες, τη διύλιση του νερού που έρχεται από τα κανάλια, ώστε να φτάνει καθαρό στους καταναλωτές, και τον καθαρισμό των λυμάτων, ώστε να επιστρέφουν με ασφάλεια στο περιβάλλον. Μέχρι το 1999 συνιστούσε μία ενιαία εταιρεία, από τις λίμνες μέχρι και το τελευταίο φρεάτιο, οπότε και έσπασε σε δύο τμήματα, για να μπορέσει να εισαχθεί στο χρηματιστήριο. Για το τμήμα από τα διυλιστήρια μέχρι το ρολόι του καταναλωτή έγινε ένας απολογισμός και σχηματίστηκε ένα μετοχικό κεφάλαιο. Με το υπόλοιπο τμήμα, που περιελάμβανε το πάγιο και δύσκολα αποτιμήσιμο κεφάλαιο (λίμνες, κανάλια, γεωτρήσεις κ.λπ.), δημιουργήθηκε η ΕΥΔΑΠ Παγίων, Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, αλλά η ΕΥΔΑΠ συνέχιζε να το λειτουργεί έχοντας την τεχνογνωσία. Μέχρι το 2013 τηρούταν μεταξύ των δύο εταιρειών ένας ισόρροπος συμψηφισμός, ο οποίος τότε αμφισβητήθηκε. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια διελκυστίνδα μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων και της ΕΥΔΑΠ για τον προσδιορισμό του κόστους που θα πληρώνει η ΕΥΔΑΠ Α.Ε. στην ΕΥΔΑΠ Παγίων, δηλαδή στο κράτος, για το αδιύλιστο νερό. Παράλληλα, προέκυπτε προς λύση άλλη μια εξίσωση που αφορούσε τη διατήρηση της αειφορίας του φυσικού πόρου του νερού, και ως προς τη μη εξάντλησή του και ως προς το ισόρροπο αποτύπωμα της διαδικασίας της διύλισής του στο περιβάλλον, που μεταφράζεται στην υποχρέωση του κράτους να υλοποιεί έργα προς αυτή την κατεύθυνση, γεγονός που με τη σειρά του απαιτεί την ανάκτηση από το κράτος του κόστους που θα έχει δαπανήσει για αυτά τα έργα υποδομής. Το όλο ζήτημα εκκρεμεί από το 2013, συνεπώς συνιστά καίριο ερώτημα γιατί, παρά τις εντατικές διαπραγματεύσεις, τις αντικειμενικές δυσκολίες και τις όποιες διαφωνίες, η προηγούμενη κυβέρνηση δεν κατάφερε να προτάξει την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης, ενώ θα έπρεπε να έχει κατανοήσει το μέγεθος της απειλής που συνιστούσε η τελική επιλογή να φτάσει στα χέρια μιας νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης το ζήτημα άλυτο.

Μια δύσκολη αλλά όχι άλυτη εξίσωση

Με αφορμή αυτήν τη ανεπίλυτη εξίσωση, φτάσαμε σήμερα η παρούσα κυβέρνηση να εισάγει ιδιώτες στη διαχείριση του νερού μέσω των ΣΔΙΤ. Σε συνάντηση που είχαν την περασμένη Πέμπτη εκπρόσωποι των εργαζομένων με τον γγ του υπουργείου Υποδομών, επαναδιατυπώθηκε ο σχεδιασμός που προωθείται και αφορά «τη διενέργεια διαγωνισμών για την πρόσληψη συμβούλων (νομικού, οικονομικού και τεχνικού) που θα αναλάβουν να διεκπεραιώσουν το διαγωνισμό δημοπράτησης του ΕΥΣ με τη μορφή ΣΔΙΤ, επιλογή που η κυβέρνηση κρίνει ότι θα κοστίσει λιγότερο στο δημόσιο και συνεπώς στον καταναλωτή» επισημαίνει στην «Εποχή» ο Ηλίας Κορλός, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ. Όμως όπως υποστήριξαν και υποστηρίζουν οι εργαζόμενοι, «αν στη θέση του Δημοσίου, που σήμερα διαχειρίζεται το αδιύλιστο νερό, μπει ένας ιδιώτης, αυτός θα διαμορφώνει –ή στην «καλύτερη» περίπτωση θα συνδιαμορφώνει– την τιμή του νερού. Δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο ούτε μία περίπτωση όπου σε κάποιο σημείο του κύκλου της διαχείρισης του νερού να μπήκε ιδιώτης και να μην αυξήθηκε η τιμή του νερού, αλλά και να μη μειώθηκαν οι προσφερόμενες υπηρεσίες», υπογραμμίζει ο Η. Κορλός. «Επιπλέον τα έργα υποδομής που αποτελούν μέρος του διακυβεύματος, θα αποτελέσουν μια τεράστια προίκα πολλών εκατομμυρίων για τον ιδιώτη», ο οποίος θα τα σχεδιάσει, θα τα υλοποιήσει, θα τα επιβλέψει και θα τα διαχειρίζεται.
«Εν τω μεταξύ, το κόστος του ακριβότερου αδιύλιστου νερού, που θα καταλήξει να αγοράζει η ΕΥΔΑΠ ΑΕ, από τον ιδιώτη», εξηγεί ο Η. Κορλός, «θα μετακυλιστεί σε περικοπές δαπανών προς υποδομές και εργαζόμενους. Όμως ούτε αυτές θα είναι αρκετές, αφού θα ασκείται πίεση και από τους μετόχους – στους οποίους ειρήσθω εν παρόδω την περυσινή χρονιά διανεμήθηκε το 70% των κερδών. Ο μονόδρομος που θα ακολουθήσει θα είναι η αύξηση της τιμής του νερού για τον καταναλωτή». Διότι αυτή είναι η κατάληξη των ιδιωτικών μονοπωλίων και δεν θα έπρεπε να λέμε πολλά λόγια για να το εξηγήσουμε, αφού υπάρχει η αδιάψευστη πραγματικότητα.

Πολύπλευρο ζήτημα

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι έθεσαν στον γγ του υπουργείου Υποδομών ένα ακόμα μείζον ζήτημα που αφορά την εθνική ασφάλεια, «αφού η ΕΥΔΑΠ έχει στελέχη που συμμετέχουν στην πολιτική προστασία, για τη διαχείριση του νερού σε περίπτωση ενός μεγάλου συμβάντος, όπως μιας εκτεταμένης μόλυνσης ή ενός πολέμου. Αν λοιπόν κοινοποιήσεις σε έναν ιδιώτη το σχεδιασμό για τη διαχείριση ενός τέτοιου συμβάντος, το διακύβευμα αποκτά και μία ακόμα πτυχή», σημειώνει ο πρόεδρος της ΟΜΕ ΕΥΔΑΠ. Επιπλέον, ο ιδιώτης μπορεί να επιλέξει να διαχειριστεί με όποιο τρόπο θέλει τα αποθέματα νερού. «Πράγμα που μπορεί να σημαίνει ότι ένα αδιάθετο ποσοστό (από το 70 με 80% που χρησιμοποιεί η ΕΥΔΑΠ) θα το διοχετεύσει αλλού με γνώμονα το κέρδος. Παραχωρούμε δηλαδή τα στρατηγικά μας αποθέματα για όλη την Αττική».
Αξίζει να σημειώσουμε ότι, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεών τους, οι εργαζόμενοι της ΕΥΔΑΠ, στοχεύοντας αφενός στη με σαφήνεια ενημέρωση των πολιτών αλλά και συνυπολογίζοντας το μεγάλο πολιτικό κόστος που συνιστά η ιδιωτικοποίηση του νερού και για τους αιρετούς της τοπικής αυτοδιοίκησης, σχεδιάζουν –και έχουν ήδη εν μέρει υλοποιήσει– την υιοθέτηση ψηφισμάτων από τα Δημοτικά Συμβούλια της Αττικής και το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής, το οποίο ήδη ψήφισε ομόφωνα(!) σχετικό κείμενο. Τέλος, σημαντικοί σύμμαχοι ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού αποδεικνύονται και οι αγρότες περιοχών γύρω από την Αττική (όπως η Κωπαΐδα), οι οποίοι τους καλοκαιρινούς μήνες χρησιμοποιούν το αδιάθετο αδιύλιστο νερό για την άρδευση των καλλιεργειών τους και τώρα βρίσκονται ενώπιον του βάσιμου κινδύνου αύξησης της τιμής του αρδευτικού νερού.

Ζωή Γεωργούλα