ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: Όλα τα ενδεχόμενα πάνω στο τραπέζι

 

 

 

 

 

 

 

 

 

H λυσσώδης, θα έλεγε κανείς, προσπάθεια να πέσει η Βενεζουέλα στα χέρια των ΗΠΑ ως ώριμο ή σάπιο φρούτο συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση και την εβδομάδα που πέρασε. Είναι σαφές ότι η κυβέρνηση Μαδούρο βρίσκεται αντιμέτωπη με μία πρωτοφανή πίεση από τη Δύση, η οποία πλέον στην προσπάθειά της να βάλει χέρι στα πλούσια ενεργειακά κοιτάσματα της χώρας δεν τηρεί ούτε τα προσχήματα.

Η ομάδα της Λίμα

Παράδειγμα; Η ομάδα της Λίμα που συνεδρίασε στην Κολομβία με…επίσημο καλεσμένο τον αυτοανακηρυχθέντα πρόεδρο Χουάν Γκουαϊδό και… τοποτηρητή (αλλά και ουσιαστικό διοργανωτή της κουβέντας) τον αντιπρόεδρο των Ηνωμενων Πολιτειών, Μάικ Πενς. Ο αντιπρόεδρος δεν είχε κανένα πρόβλημα να δηλώσει ότι “θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να αποκατασταθεί η τάξη στη χώρα” ενώ ο ίδιος ο Γκουαϊδό κάλεσε το διεθνή παράγοντα να εντείνει (!) την πίεσή του προς τον Μαδούρο, έτσι ώστε αυτός να εγκαταλείψει την εξουσία.
Τα δέματα της “ανθρωπιστικής” βοήθειας παραμένουν στα σύνορα της Βενεζουέλας με την Κολομβία και τη Βραζιλία. Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο ο στρατός του Μαδούρο είναι η αλήθεια ότι ξεπέρασε τα όρια και άρχισε να πυροβολεί στο ψαχνό κόσμο που προσπαθούσε να σπάσει το κλοιό και να εισάγει τη βοήθεια στο έδαφος της χώρας. Ο απολογισμός ήταν τέσσερις νεκροί αυτόχθονες Βενεζουελάνοι, γεγονός που συνετέλεσε στο να ενταθεί η πίεση, αλλά και η επικοινωνιακή προπαγάνδα της Δύσης.

Χάνει την εμπιστοσύνη

Ο Μαδούρο άρχισε, επίσης, να χάνει την εμπιστοσύνη χαμηλόβαθμων στελεχών του στρατού. Περισσότεροι από 150 εθνοφύλακες και στρατιώτες αυτομόλησαν στην Κολομβία και αμέσως έδωσαν συνέντευξη στο BBC, η οποία έγινε πρώτο θέμα σε όλον τον κόσμο. “Φοβόμαστε για αντίποινα στις οικογένειές μας, αλλά δεν υπήρχε άλλη λύση για μας” τόνισε από την εκκλησία όπου κατέφυγαν ένας από τους βενεζουελάνους στρατιώτες.
Ο Γκουαϊδό παραμένει εκτός Βενεζουέλας. Ξέρει καλά ότι αν επιστρέψει πιθανότατα τον περιμένει η σύλληψη, αφού ο γενικός εισαγγελέας της χώρας έχει διατάξει έρευνα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δρα ως “νόμιμος” εκπρόσωπος στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Μετά την Κολομβία πέταξε ως την Βραζίλια και συναντήθηκε με τον πρόεδρο της χώρας, Ζαϊρ Μπολσονάρο, ο οποίος τον στηρίζει ανεπιφύλακτα. Ο Γκουαϊδό στην ομιλία του έκανε λόγο για κατακόρυφη πτώση του τζίρου των εμπορικών σχέσεων των δύο χωρών ο οποίος από τα 6 δισ. δολάρια έχει πέσει σε μερικά μόλις εκατομμύρια.

Φτώχεια και διατροφική ανασφάλεια

Την ίδια ώρα οι Αμερικανοί συνεχίζουν να στέλνουν “ανθρωπιστική” βοήθεια κυρίως στα σύνορα με την Κολομβία. Ξέρουν καλά ότι σ’ έναν λαό καθημαγμένο από τη χρόνια οικονομική κρίση, που εν πολλοίς αυτοί προκάλεσαν με τον εμπορικό αποκλεισμό, το να προσφέρεις ακόμη και κάτι μικρό, μπορεί να μετρήσει και να αλλάξει την ψυχολογία της μάζας. Το ότι οι Βενεζουελάνοι υποφέρουν δεν είναι ψέμα. Αντιθέτως, πρόκειται για αναντίρρητη αλήθεια που ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει.
Η διατροφική ανασφάλεια πλήττει πλέον το 80% των νοικοκυριών στο Καράκας, με υπερπληθωρισμό και ελλείψεις στα είδη πρώτης ανάγκης, σύμφωνα με μια μελέτη των τριών μεγαλύτερων πανεπιστημίων της χώρας.
«Τα τρία τελευταία χρόνια η φτώχεια, σε όλες τις μορφές της, αυξήθηκε κατά 10% και το 2018 αφορούσε τα μισά νοικοκυριά (51%) ενώ η διατροφική ανασφάλεια απειλεί το 80% επειδή δεν έχουν τα μέσα να αγοράσουν τρόφιμα», ανέφερε η Ανίτσα Φρέιτες, εκ των συγγραφέων αυτής της «μελέτης για τις συνθήκες ζωής» στη Βενεζουέλα.
Την έρευνα αυτή παρουσίασαν από κοινού το Καθολικό Πανεπιστήμιο Αντρές Μπέλο, το Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας και το Πανεπιστήμιο Σιμόν Μπολίβαρ. Όσον αφορά την εκπαίδευση, σύμφωνα με τους συγγραφείς του πονήματος μόνο τα μισά παιδιά και οι έφηβοι πηγαίνουν τακτικά στο σχολείο.

Κρίσιμος παράγοντας οι προθέσεις των ΗΠΑ

Όλα τα παραπάνω συνιστούν ένα σκηνικό πολύ σοβαρής κρίσης και μιας κοινωνίας, η οποία βρίσκεται πλέον στα όριά της, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τις αντοχές της.
Ο Μαδούρο προς το παρόν κρατάει αλλά κανείς δεν ξέρει πόσο ακόμα. Επιχειρεί να ελιχθεί διπλωματικά και έστειλε μάλιστα στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας την αντιπρόεδρό του Χόρχε Αρεάσα εσπευσμένα στη Μόσχα. Η Βενεζουέλα εξασφάλισε μία θετική δήλωση της εκπροσώπου του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών (“η πολιτική των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα δημιουργεί πολλά προβλήματα και στοχεύει στην αποκλιμάκωση”), ωστόσο το πώς θα συμπεριφερθεί από εδώ και πέρα η Ρωσία είναι άγνωστο.
Το μεγάλο ερώτημα έχει να κάνει με τις προθέσεις των ΗΠΑ: Θα επέμβουν στρατιωτικά γράφοντας για μία ακόμη φορά στα παλιά τους τα παπούτσια τον ΟΗΕ και τη διεθνή νομιμότητα; Θα επιχειρήσουν να επιμείνουν στην “εισβολή” μέσω της “ανθρωπιστικής” βοήθειας; Ή, τέλος πάντων, ετοιμάζουν κάτι άλλο βοηθούμενες και από συμμάχους τους όπως είναι η Βραζιλία.
Ουδείς μπορεί να δώσει εύκολες απαντήσεις σ’ αυτά τα εύλογα ερωτήματα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δοκιμάζεται η υπομονή των Βενεζουλεάνων πολιτών, κυρίων των φτωχών στρωμάτων των πόλεων και της επαρχίας, που βλέπουν το πενιχρό τους εισόδημα να εξανεμίζεται σε μερικά 24ώρα αφού ο πληθωρισμός “τρέχει” με ταχύτητα φωτός. Η λύση προφανώς δεν μπορεί να είναι ο πόλεμος που θα σκορπίσει την καταστροφή. Αλλά ούτε και η συνέχιση του οικονομικού στραγγαλισμού της χώρας.

Νίκος Γιαννόπουλος