ΒΟΛΙΒΙΑ: Η «μετάβαση» με βία και προπαγάνδα

** Η οργή ξεχειλίζει, ενώ η “μεταβατική πρόεδρος” ακόμα δεν έχει ορίσει ημερομηνία για εκλογές

O εμφύλιος πόλεμος βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στη Βολιβία, μετά τις τελευταίες εξελίξεις και την ωμή παρέμβαση του στρατού, κυρίως στην πόλη Ελ Αλτο, όπου στρατιωτικά ελικόπτερα συνέδραμαν τις προσπάθειες της αστυνομίας.
Ο απολογισμός των συγκρούσεων των οπαδών του Εβο Μοράλες (που είναι άοπλοι) με τις αστυνομικές αλλά και τις στρατιωτικές, πλέον, δυνάμεις έφτασε τους 8 νεκρούς (κατά το MAS 9) τις τελευταίες ημέρες, με αποτέλεσμα η οργή να ξεχειλίζει και το ενδεχόμενο ενός ειλικρινούς διαλόγου για την ειρήνευση στη χώρα να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο.

Απροσδιόριστες οι εκλογές

Εδώ που τα λέμε, διάλογος επί πτωμάτων δεν μπορεί να γίνει. Η κυβέρνηση της “μεταβατικής προέδρου” Ζανίν Ανιές επιθυμεί να επιβάλλει τη θέλησή της δια της βίας και δεν διστάζει να μετέρχεται όλων των μέσων για την πραγματοποίηση αυτού του σκοπού. Εν τω μεταξύ, η “πρόεδρος” αποφεύγει, προσώρας, να ορίσει ημερομηνία για τις νέες εκλογές (πρέπει να διεξαχθούν τις επόμενες 90 ημέρες) ενώ έχει ήδη αποκλείσει τον Μοράλες από τη διαδικασία λέγοντας ότι “είναι αδύνατον να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα”.
Άλλωστε, η αντιδραστική ακροδεξιά αντιπολίτευση που κατέλαβε με πραξικόπημα την εξουσία επιχειρεί να προσάψει στον Μοράλες κατηγορίες ακόμη και για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, για να πλήξει το κύρος του και να μειώσει την επίδραση που έχει στις μάζες, κυρίως των ιθαγενών, που αποτελούν όμως το 65% του πληθυσμού της Βολιβίας.

Μπλόκα στα εργοστάσια καυσίμων

Προς το παρόν, οι του MAS προσπαθούν να αμυνθούν και να παίξουν…καθυστερήσεις. Είναι φανερό ότι τα μπλόκα στα μεγάλα εργοστάσια των καυσίμων (στην πόλη Ελ Αλτο κατά κύριο λόγο) έχουν ως στόχο να δημιουργήσουν προβλήματα στον ανεφοδιασμό των πόλεων αλλά και των δυνάμεων καταστολής. Πρόκειται για μία μορφής αντάρτικου, αφού έτσι και αλλιώς το MAS φαίνεται να μην διαθέτει οπλισμό, αλλά και να μην έχει τη διάθεση να εξωθήσει την κατάσταση στα άκρα.
Στα μεγάλα αστικά κέντρα της Βολιβίας, και κυρίως στην πρωτεύουσα Λα Πας, άρχισαν να παρατηρούνται από το ξεκίνημα της εβδομάδας ελλείψεις σε καύσιμα και τρόφιμα αφού, όπως είναι λογικό, οι πόλεις “θρέφονται” από τις καλλιέργειες της επαρχίας. Στην επαρχία, όμως, το MAS διατηρεί ακόμη ισχυρές δυνάμεις και ο Μοράλες παραμένει εξαιρετικά δημοφιλής.
Έτσι και αλλιώς έχουν περάσει μόλις ένας μήνας και κάποιες ημέρες από τις εκλογές της 20ης Οκτωβρίου, τις οποίες ο Μοράλες κέρδισε με διαφορά μεγαλύτερη των 10 μονάδων. Το αποτέλεσμα αμφισβητήθηκε εντόνως, ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών εξέφρασε την άποψη ότι υπήρξαν σοβαρές παρατυπίες αλλά ακόμα και έτσι η διαφορά των 10 μονάδων δεν μπορεί να προκύψει χωρίς πραγματική λαϊκή στήριξη.
Η Ανιές και η αντιπολίτευση (που έγινε κυβέρνηση μέσα σ’ ένα βράδυ με τη δύναμη των όπλων και την αμέριστη στήριξη των σωμάτων ασφαλείας) γνωρίζουν καλά ότι ακόμα και υπό τις παρούσες συνθήκες το MAS θα είναι το μεγάλο φαβορί στις προσεχείς εκλογές, έστω και χωρίς τον Μοράλες υποψήφιο. Άρα οφείλουν, από την πλευρά τους, να αλλάξουν τους συσχετισμούς και αυτό μπορεί να γίνει αφενός με τη βία και αφετέρου με την αδιάκοπη προπαγάνδα.

Ο διεθνής παράγοντας

Ο ξένος παράγοντας, εξαιρουμένων των ΗΠΑ, που αμέσως έσπευσαν να στηρίξουν την κυβέρνηση της Ανιές, τηρεί στάση αναμονής. Η Ρωσία αναγνώρισε επίσης τη νέα κυβέρνηση, εξέφρασε όμως ζωηρές επιφυλάξεις για τη διαδικασία και μίλησε για πιθανότητα πραξικοπήματος. Στην Ευρώπη ουσιαστικά κυριαρχεί η…αφωνία με την Ένωση για ακόμη μία φορά να τρέχει πίσω από τις εξελίξεις ασθμαίνοντας. Η Κίνα, έχοντας υπογράψει πολύ μεγάλες συμφωνίες με την κυβέρνηση Μοράλες για την εισαγωγή και την εμπορία λιθίου (μέταλλο με πλούσια κοιτάσματα στο υπέδαφος της Βολιβίας), αναμένει στο ακουστικό της.
Είναι δύσκολο πάντως κανείς να αγνοήσει τις εξελίξεις αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο Μοράλες απομακρύνθηκε από την εξουσία. Ο Μπέρνι Σάντερς, που διεκδικεί το χρίσμα των Δημοκρατικών για τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2020, μίλησε ορθά-κοφτά για πραξικόπημα και αντιδημοκρατικές πρακτικές. Ο Αλέξης Τσίπρας, επίσης, είναι ίσως ο μοναδικός ευρωπαίος πολιτικός με εκτόπισμα που χρησιμοποίησε τη λέξη πραξικόπημα για την κατάσταση στη Βολιβία εκφράζοντας την ίδια ώρα τη συμπαράστασή του στον Μοράλες.
Η αλήθεια, παρά την προσπάθεια αλλοίωσης, φτάνει τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική. Αυτοί που έχουν τα μάτια τους ανοιχτά και είναι απαλλαγμένοι από ιδεοληψίες και εξαρτήσεις μπορούν να την δουν. Οι υπόλοιποι συνεχίζουν να βάζουν στην ίδια θέση τόσο το θύτη όσο και το θύμα. Τα νούμερα όμως είναι αμείλικτα. Και οι 30 νεκροί των επεισοδίων στη Βολιβία τον τελευταίο μήνα προέρχονται από την πλευρά του MAS. Kαι αυτό δείχνει πολλά.

Νίκος Γιαννόπουλος