Χαοτική κίνηση του Τραμπ ή νέα κλιμάκωση των εξοπλισμών;

Γιατί οι ΗΠΑ αποφάσισαν να αποχωρήσουν από τη συμφωνία για την καταστροφή των πυραύλων μέσου και μικρού βεληνεκούς που είχαν υπογράψει το 1987 με την Σοβιετική Ένωση; Ήταν κεραυνός εν αιθρία ή αναμενόμενη απόφαση από την κυβέρνηση Τραμπ;
Για την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία είχε γίνει συζήτηση στο Κογκρέσο κατά την περίοδο της διακυβέρνησης του Μπάρακ Ομπάμα, ο οποίος όμως έβλεπε με σκεπτικισμό μια παρόμοια απόφαση και δεν πήρε την πρωτοβουλία. Το έδαφος ετοιμαζόταν τα τελευταία χρόνια από τις ΗΠΑ. Για να μη φανεί ότι αποχωρούν μονομερώς από μια τόσο σημαντική συμφωνία για τη διεθνή ειρήνη, κατηγορούσαν την άλλη πλευρά, δηλαδή τη Ρωσία, ότι παραβιάζει τη συμφωνία προχωρώντας στην παραγωγή των πυραύλων 9Μ729, που θεωρεί το ΝΑΤΟ ότι αποτελούν την επίγεια εκδοχή των θαλάσσιων πυραύλων «ΚΑΛΙΜΠΡ» που έχουν απαγορευτεί. Οι Ρώσοι επιμένουν ότι οι πύραυλοι 9Μ729 δεν αποτελούν παραβίαση των όρων της συμφωνίας για την κατάργηση των πυραύλων μέσου και μικρού βεληνεκούς. Στο ρωσικό υπουργείο Άμυνας θεωρούν ότι οι ΗΠΑ αποχωρούν από τη συμφωνία για να δικαιολογήσουν την παραγωγή τα τελευταία χρόνια από την πολεμική βιομηχανία των ΗΠΑ πυραύλων βεληνεκούς από 500 – 5000 χλμ, όπως Hera, MRT, Aries, LV-2, Storm-2 και MRBM, οι οποίοι αποτελούν αντίγραφα βαλλιστικών πυραύλων μέσου και μικρότερου βεληνεκούς που απαγορεύτηκαν.
Είναι γεγονός, ότι η συμφωνία ίσχυε μέχρι τώρα τυπικά, ενώ στην πράξη παραβιαζόταν συνεχώς και καμία κυβέρνηση δεν αποφάσιζε μονομερώς να αποχωρήσει.

Ο παράγοντας της Κίνας

Ένας άλλος παράγοντας που επέδρασε στην απόφαση των ΗΠΑ, είναι η ραγδαία αύξηση της οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος της Κίνας. Τον περασμένο Απρίλη οι ένοπλες δυνάμεις της Κίνας προχώρησαν στην παραγωγή νέων βαλλιστικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς DF-26. Το πρακτορείο Associated Press, στηριζόμενο σε εκτιμήσεις του αμερικανικού Πεντάγωνου, ανακοίνωσε ότι η Κίνα με τους νέους πυραύλους της μπορεί να πλήξει στόχους όπως οι αμερικανικές βάσεις στο νησί Γκουάμ στον Ειρηνικό. Εκτός της συμφωνίας που υπεγράφη από το Μιχαήλ Γκορμπατσόφ και το Ρόναλντ Ρήγκαν, έμειναν και άλλες χώρες του «πυρηνικού κλαμπ», όπως η Ινδία.
Θα μπορούσαν οι όροι της συμφωνίας να αποτελέσουν υπόδειγμα και για τις άλλες πυρηνικές δυνάμεις, αν δεν παραβιάζονταν συνεχώς, κυρίως από τις ΗΠΑ. Η έξοδος των ΗΠΑ από τη συμφωνία αποτελεί και ψυχολογική πίεση προς τους ευρωπαίους συμμάχους τους. Μια κατάργηση της αμερικανο-ρωσικής πυραυλικής συμφωνίας θα ισοδυναμούσε με μείωση της ασφάλειας των ευρωπαϊκών χωρών. Για αυτό και το Βερολίνο θεωρεί ότι η απόφαση του Τραμπ είναι καταστροφική, σύμφωνα με τη δήλωση του υφυπουργού εξωτερικών της ΟΔΓ, Νιλς Άνεν. Η ψυχολογική πίεση προς τους ευρωπαίους συμμάχους θα οδηγήσει σε νέο κύκλο στο κυνήγι των εξοπλισμών.
Μιχάλης Πέρας