Χρήσεις γης: Νέ­ο προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα κα­θο­ρί­ζει εύ­ρος και πε­ριε­χό­με­νο

xriseis-gis

Υπε­γρά­φη α­πό τον υ­πουρ­γό Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, Γιώρ­γο Στα­θά­κη, προς το τέ­λος του πε­ρα­σμέ­νου μή­να, το προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα για τις χρή­σεις γης, που κα­θο­ρί­ζει το εύ­ρος και το πε­ριε­χό­με­νο τω­ν κα­τη­γο­ριών χρή­σεων γης, οι ο­ποίες α­πό τού­δε και στο ε­ξής θα ε­φαρ­μό­ζο­νται στο­ν πο­λε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό οι­κι­στι­κώ­ν κέ­ντρων και ε­ξωα­στι­κού χώ­ρου. Το νέο προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα έρ­χε­ται να κα­λύ­ψει το κε­νό που ε­πέ­φε­ρε η κα­τάρ­γη­ση σχε­τι­κών δια­τά­ξεων νό­μου του 2014 και η ε­πα­να­φο­ρά των χρή­σεων γης του δια­τάγ­μα­τος του 1987, κα­θώς οι πρώ­τες ε­πι­βά­ρυ­να­ν πε­ριο­χές α­μι­γούς κα­τοι­κίας με πλη­θώ­ρα ε­μπο­ρι­κών δρα­στη­ριο­τή­των σε μια προ­σπά­θεια α­πο­θέω­σης της ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας.
Σύμ­φω­να με το υ­πουρ­γείο, το νέο διά­ταγ­μα α­πο­κα­θι­στά την κα­νο­νι­κό­τη­τα «τό­σο ως προς το ρό­λο που δια­δρα­μα­τί­ζει ο πο­λε­ο­δο­μι­κός σχε­δια­σμός στην υ­λο­ποίη­ση της πο­λι­τι­κής χρή­σεων γης ό­σο και ως προς τον προ­λη­πτι­κό έ­λεγ­χο νο­μι­μό­τη­τας α­πό το ΣτΕ τω­ν κα­τη­γο­ριών χρή­σεων γης, στη βά­ση προ­σαρ­μο­γής και ε­ξει­δί­κευ­σης στις ι­διαι­τε­ρό­τη­τες, α­νά­γκες και ε­πι­λο­γές των το­πι­κών κοι­νω­νιών». Κα­θο­ρί­ζο­νται, έ­τσι, 13 γε­νι­κές κα­τη­γο­ρίες χρή­σεων γης που κα­λύ­πτουν τον α­στι­κό και ε­ξωα­στι­κό χώ­ρο. Εκτός α­πό τις πε­ριο­χές κα­τοι­κίας (α­μι­γούς και γε­νι­κής), οι νέες γε­νι­κές κα­τη­γο­ρίες χρή­σεων γης πε­ρι­λαμ­βά­νου­ν υ­πο­δο­χείς για την ε­γκα­τά­στα­ση πα­ρα­γω­γι­κώ­ν δρα­στη­ριο­τή­των, πε­ριο­χές συ­γκέ­ντρω­σης α­στι­κών υ­πο­δο­μών και άλ­λων ι­διαί­τε­ρω­ν χρή­σεων, κα­θώς και πε­ριο­χές ά­σκη­σης α­γρο­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των.

Νέες κα­τη­γο­ρίες

Στα πλαί­σια των 13 γε­νι­κών κα­τη­γο­ριώ­ν προ­βλέ­πο­νται ει­δι­κές χρή­σεις, συ­νο­λι­κά 47, που α­πο­τυ­πώ­νουν το ευ­ρύ φά­σμα τω­ν αλ­λα­γών στον τρό­πο ζωής, και τω­ν κοι­νω­νι­κοοι­κο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­τω­ν που ο α­στι­κός και ε­ξωα­στι­κός χώ­ρος κα­λού­νται να ι­κα­νο­ποιή­σουν. Πέ­ρα α­πό τις πα­ρα­δο­σια­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, λει­τουρ­γίες και υ­πο­δο­μές (ό­πως κα­τοι­κία, εκ­παί­δευ­ση, πρά­σι­νο, βιο­μη­χα­νία, μέ­σα μα­ζι­κής με­τα­φο­ράς κλπ), πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται νέες, με­τα­ξύ των ο­ποίων πρά­σι­να ση­μεία και γω­νιές α­να­κύ­κλω­σης —βα­σι­κά ερ­γα­λεία υ­λο­ποίη­σης του Εθνι­κού Σχε­δίου Δια­χεί­ρι­σης Απορ­ριμ­μά­τω­ν—, η α­στι­κή γεωρ­γία που ε­πι­τρέ­πει την καλ­λιέρ­γεια στις πό­λεις γεωρ­γι­κών προϊό­ντων για α­το­μι­κή κα­τα­νά­λω­ση, οι ε­γκα­τα­στά­σεις υ­πο­δο­χής και φι­λο­ξε­νίας με­τα­να­στώ­ν/προ­σφύ­γω­ν ως α­να­γκαίες δο­μές για τη δια­χεί­ρι­ση της προ­σφυ­γι­κής κρί­σης, οι α­γρο­τι­κές εκ­με­ταλ­λεύ­σεις ως βα­σι­κή πα­ρα­γω­γι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα στην ύ­παι­θρο, τα κέ­ντρα α­πο­τέ­φρω­σης νε­κρών κ.α.

Το ζή­τη­μα των κα­ζί­νο

Η χρή­ση «κα­τοι­κία» δια­κρί­νε­ται και ε­δώ σε α­μι­γής και γε­νι­κή. Σύμ­φω­να με το υ­πουρ­γείο, γί­νε­ται προ­σπά­θεια πε­ραι­τέ­ρω προ­στα­σίας των πε­ριο­χών κα­τοι­κίας με τον κα­θο­ρι­σμό α­νώ­τα­των με­γε­θών για ε­πι­μέ­ρους ει­δι­κές χρή­σεις, ώ­στε να πε­ριο­ρι­στεί η πι­θα­νή ό­χλη­ση που προ­κα­λεί­ται α­πό, για πα­ρά­δειγ­μα, πο­λυ­κα­τα­στή­μα­τα, α­πο­θή­κες, κα­τα­στή­μα­τα υ­γειο­νο­μι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος κλπ. Πα­ράλ­λη­λα, δί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα στο­ν πο­λε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό να πε­ριο­ρί­σει τα προ­βλε­πό­με­να αυ­τά με­γέ­θη, ε­πι­πλέ­ο­ν της πα­ρε­χό­με­νης δυ­να­τό­τη­τας ε­ξαί­ρε­σης ε­πι­μέ­ρους ει­δι­κών χρή­σεων α­πό ό­λες τις γε­νι­κές κα­τη­γο­ρίες χρή­σεων γης. Ωστό­σο, οι πε­ριο­χές γε­νι­κής κα­τοι­κίας δια­τη­ρού­ν ε­πι­βά­ρυν­ση α­πό διά­φο­ρες δρα­στη­ριό­τη­τες, που πε­ρι­λαμ­βά­νουν α­πό ι­διω­τι­κά εκ­παι­δευ­τή­ρια και δο­μές τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης, υ­πε­ρα­γο­ρές τρο­φί­μων, ε­γκα­τα­στά­σεις πο­λι­τι­σμού και ε­στία­σης, μέ­χρι α­πο­θή­κες και ε­παγ­γελ­μα­τι­κά ερ­γα­στή­ρια χα­μη­λής ό­χλη­σης. Επί­σης στις πε­ριο­χές με χρή­ση γης «του­ρι­σμός-α­να­ψυ­χή» προ­βλέ­πο­νται ως ει­δι­κή κα­τη­γο­ρία τα κα­ζί­νο —με προ­φα­νή α­να­φο­ρά στα φα­ραω­νι­κά του­ρι­στι­κά ε­πεν­δυ­τι­κά σχέ­δια εμ­βλη­μα­τι­κώ­ν πε­ριο­χών για πα­λαιό­τε­ρους α­γώ­νες τω­ν κι­νη­μά­των πό­λης—, ε­νώ στις πε­ριο­χές με χρή­ση γε­νι­κής κα­τοι­κίας, πο­λε­ο­δο­μι­κού κέ­ντρου – κε­ντρι­κών λει­τουρ­γιών πό­λης – το­πι­κού κέ­ντρου συ­νοι­κίας – γει­το­νιάς και του­ρι­σμού-α­να­ψυ­χής προ­βλέ­πο­νται ως ει­δι­κή κα­τη­γο­ρία τα «τε­χνι­κά-ψυ­χα­γω­γι­κά και τυ­χε­ρά παί­γνια (ν. 4002/2011)», τα γνω­στά «φρου­τά­κια», χω­ρίς ε­πι­πλέ­ον πε­ριο­ρι­σμούς και προϋπο­θέ­σεις.
Με στό­χο την ε­νί­σχυ­ση της πρω­το­γε­νούς πα­ρα­γω­γής και την προ­στα­σία της γεωρ­γι­κής γης προ­βλέ­πε­ται η γε­νι­κή κα­τη­γο­ρία της α­γρο­τι­κής χρή­σης, στην ο­ποία ε­πι­τρέ­πο­νται συ­μπλη­ρω­μα­τι­κές με την α­γρο­τι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση δρα­στη­ριό­τη­τες, ό­πως η με­τα­ποίη­ση το­πι­κά πα­ρα­γό­με­νων α­γρο­τι­κώ­ν προϊό­ντων και η α­νά­πτυ­ξη μι­κρής κλί­μα­κας α­γρο­του­ρι­στι­κών κα­τα­λυ­μά­των. Για τη γεωρ­γι­κή γη υ­ψη­λής πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας δε­ν ε­πι­τρέ­πο­νται άλ­λες χρή­σεις πέ­ραν της α­γρο­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, «ε­κτός α­ν προ­βλέ­πο­νται α­πό ει­δι­κή διά­τα­ξη νό­μου και εί­ναι σύμ­φω­νες με τις κα­τευ­θύν­σεις του χω­ρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού».
Τέ­λος, σε α­ντί­θε­ση με τον ν. 4269/2014, οι οι­κι­σμοί κα­ταρ­γού­νται ως γε­νι­κή κα­τη­γο­ρία χρή­σης. Ωστό­σο, προ­βλέ­πε­ται έ­να εύ­ρος δρα­στη­ριο­τή­τω­ν (ει­δι­κών χρή­σεων) που ε­πι­τρέ­πε­ται να ε­γκα­τα­στα­θούν σε νο­μί­μως ο­ριο­θε­τη­μέ­νους οι­κι­σμούς με πλη­θυ­σμό μι­κρό­τε­ρο α­πό 2.000 κα­τοί­κους, μέ­χρι την ο­λο­κλή­ρω­ση και θε­σμο­θέ­τη­ση του πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού.

Π. Κον.