Ευρώπη: Ζητείται κώδικας επικοινωνίας με την κοινωνία

 

Οι κύριες δημοσκοπικές τάσεις επιβεβαιώθηκαν

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ευρωκάλπης, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP) παραμένει πρώτο αλλά χάνει 42 έδρες σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 2014 με απώλειες 5,6% , που το κυριότερο κομμάτι του στρέφεται προς την ακροδεξιά. Οι δημοσκοπήσεις τους έδιναν ως 173 έδρες, τελικά η κάλπη τους έδωσε 179 έδρες. Η ευρωσοσιαλιστική ομάδα (S&D) είναι ο δεύτερος μεγάλος χαμένος (είχε 191 έδρες και πήρε 153) και απώλεια 5%. Και εδώ οι δημοσκοπήσεις δεν έπεσαν έξω, εφόσον τους έδιναν ως 152 έδρες και πήραν 153. Μεγάλη η πτώση και δη στη Γερμανία, με μετακίνηση ψηφοφόρων προς τους Πράσινους, οι οποίοι πήραν ψηφοφόρους από όλα τα κόμματα (εκτός της ακροδεξιάς).
Οι Φιλελεύθεροι της ALDE, με τη συμμετοχή όμως του Μακρόν και των Θιουδαδάνος, επιβεβαίωσαν την άνοδο τους με 105 έδρες (είχαν 67) και είναι τρίτη δύναμη, όταν οι δημοσκοπήσεις τους έδιναν 99-109 έδρες. Οι Πράσινοι, με ατζέντα την κλιματική αλλαγή και την καθημερινότητα, κατόρθωσαν (στις βόρειες χώρες αλλά και σε Γαλλία και Μ. Βρετανία) να βρεθούν στην τέταρτη θέση με 9,2% (από 6,9%) και 69 έδρες. Ήταν η μεγαλύτερη έκπληξη για τους δημοσκόπους εφόσον τους έδιναν ως 59 έδρες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, μεγαλύτερη αριστερή δύναμη στην ευρωβουλή

Η Αριστερά (GUE/NGL) συρρικνώθηκε στο 5,1% (είχε 6,9%) και βρίσκεται στην 8η θέση χάνοντας ψήφους από τους Πράσινους. Οι δημοσκοπήσεις έπεσαν έξω (έδιναν 47-51 έδρες) γιατί η Αριστερά εξέλεξε μόνο 39. Στη Γαλλία (όριο εισόδου 5%) η πτώση εκφράστηκε με τον Μελανσόν στο 6,3% , τον Αμόν στο 3,3% και το Κομμουνιστικό Κόμμα στο 2,5% . Στην Ιταλία (με όριο 4%) η Αριστερά έμεινε στο 1,7%, στη Γερμανία το Ντε Λίνκε και στην Ισπανία οι Ουνίδος Ποδέμος γνώρισαν πτώση. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Αριστεράς είναι η αδυναμία προσέγγισης της νεολαίας και η «συνάντηση» του προγράμματος της με την κοινωνία. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η μεγαλύτερη δύναμη στην αριστερή ομάδα του ευρωκοινοβουλίου, της GUE/NGL.
Η άκρα δεξιά και η ευρωσκεπτικιστική δεξιά πήραν αντίστοιχα την 5η, 6η και 7η θέση του ευρωκοινοβουλίου. Συνολικά ανέβηκαν 4,2% από το 2014. Συγκεκριμένα, το ECR (με τους Συντηρητικούς Βρετανούς και το πολωνικό Νόμος και Δικαιοσύνη του Καζίνσκι) πήρε 63 έδρες και ανέβηκε από το 7,9% στο 8,4%. Η ήττα των Βρετανών Συντηρητικών όμως τους στέρησε έδρες. H ακροδεξιά του ENF των Σαλβίνι και Λεπέν πήρε 58 έδρες, ανέβασε τη δύναμη του (από 4,8% σε 7,7%) αλλά ήταν κατώτερο των δημοσκοπήσεων που έβλεπαν τεράστια άνοδο ως 75 έδρες. Η ευρωσκεπτικιστική ακροδεξιά του EFDD του Brexit και των Πέντε Αστέρων πήρε 54 έδρες (7,2% από 6,4%), όπως έδιναν και οι δημοσκοπήσεις.
Τα διάφορα κόμματα μη ενταγμένα ακόμα σε ευρωομάδα πήραν 32 έδρες και 4,4%.
Το στρατηγικό σχέδιο του Μπάνον για μια μαύρη διεθνή εγκαθιδρυμένη στην Ευρώπη βρίσκει πρόσφορο έδαφος, δεδομένων των αποτελεσμάτων. Μια συνένωση των ακροδεξιών ομάδων ENF και EFDD και η πιθανότητα να «τραβήξουν» κόμματα από το ECR θα τους έφερνε στην τρίτη θέση, με ό,τι προνόμια δίνει αυτό στις αρμοδιότητες του ευρωκοινοβουλίου. Όμως το μαύρο εγχείρημα με επικεφαλής τον Σαλβίνι δεν πείθει προς το παρόν τον Καζίνσκι, τον Ορμπαν αλλά ούτε και το AfD. Ο κύριος λόγος είναι ότι θα ήθελαν να έχουν αυτοί το ρόλο της πριμαντόνας. Πάντως το ευρωπαϊκό «κύμα» που ήθελε η ακροδεξιά δεν το πήρε!

Στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες

Στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, είδαμε στη Γερμανία την CDU και το SPD να υποχωρούν σε ιστορικά χαμηλά και τους Πράσινους στα υψηλά στη δεύτερη θέση λόγω της ανησυχίας για την κλιματική αλλαγή. Στο Βερολίνο, στο Αμβούργο, στο Ντόρτμουντ αλλά και στο βαυαρικό Μόναχο οι Πράσινοι είναι πρώτο κόμμα. Στη Γαλλία, η Λεπέν (23,3%) κέρδισε με σχεδόν μια μονάδα τον Μακρόν (22,4%). Με 13,4% οι Πράσινοι ακολουθούν στην τρίτη θέση για πρώτη φορά στην ιστορία τους. Οι δεξιοί Ρεπουμπλικάνοι αρκέστηκαν στο 8,5% των ψήφων, μπροστά από τον Μελανσόν που πήρε 6,3% και τους Σοσιαλιστές (6,2%).
Στο Μ. Βρετανία τα πράγματα παραμένουν συγκεχυμένα. Ένα στοιχείο είναι η νίκη του κόμματος του Brexit (Φάραντζ) με 31% και η συντριβή των Συντηρητικών κάτω του 9% όπως και των υπόλοιπων κομμάτων υπέρ Brexit. Η άνοδος των φιλοευρωπαίων Φιλελεύθερων στο 19,8%, η πτώση των Εργατικών με την αμφίσημη γραμμή για το Brexit και η μεγάλη άνοδος των Πρασίνων που είναι στο στρατόπεδο του Bremain ανασυνθέτουν το σκηνικό.
Στην Ιταλία, η Λέγκα του Σαλβίνι κυριαρχεί με 34,3%, ενώ οι Πέντε Αστέρες συνεχίζουν την ελεύθερη πτώση τρίτοι με 17,1%. Ο Τζινγκαρέτι ανέβασε το Δημοκρατικό Κόμμα στο 22,7% και στη δεύτερη θέση, ανεβαίνει αργά αλλά σταθερά. Ακολουθεί ο Μπερλουσκόνι με 8,8% και το επίσης ακροδεξιό Αδελφοί της Ιταλίας με 6,5%. Η Αριστερά για μια ακόμη φορά δεν κατάφερε να συνθέσει με άλλες δυνάμεις και κινήματα για να αντιπαρατεθεί με την ακροδεξιά. Η Ιταλία θα είναι στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων για την επόμενη περίοδο σε πολιτικοοικονομικό επίπεδο λόγω των αδιεξόδων που βρίσκεται. Στην Ισπανία ο Σάντσεθ επιβεβαίωσε ότι έρχεται με φόρα από τις εθνικές εκλογές, ενώ το Λαϊκό Κόμμα πήρε πίσω ένα κομμάτι ψηφοφόρων από το ακροδεξιό Βοξ. Η πτώση των Ουνίδος Ποδέμος, κατά κύριο λόγο, οφείλεται στις επιμέρους στρατηγικές που έχουν αναπτυχθεί στο εσωτερικό τους.

Ποιος θα είναι ο πρόεδρος;

Σε ένα άλλο επίπεδο υπάρχει μια σύγκρουση που αφορά το ποιος θα είναι ο Πρόεδρος της Κομισιόν που αντικατοπτρίζει τη διαφοροποίηση της Γαλλίας από τη Γερμανία για τη νέα αρχιτεκτονική της Ευρώπης. Ο γαλλογερμανικός άξονας παρά την Συμφωνία του Άαχεν δεν είναι σε πλήρη αρμονία. Το αδιέξοδο των πολιτικών του νεοφιλελευθερισμού είναι εμφανές, εφόσον η Ευρώπη είναι ο αδύναμος κρίκος της παγκόσμιας οικονομίας και χάνει συνεχώς θέσεις στο παγκόσμιο καταμερισμό εξουσίας από τις τρεις υπερδυνάμεις (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία). Δεν είναι τυχαίες , σε γεωοικονομικό επίπεδο, οι προσπάθειες (αποτυχημένες ως τώρα) Κίνας , Ρωσίας αλλά και ΕΕ να βρουν εναλλακτική λύση στο παγκόσμιο σύστημα πληρωμών SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunications) το οποίο δημιουργήθηκε και ελέγχεται απόλυτα από τις ΗΠΑ. Οι Βρυξέλλες κατανοούν ότι το ευρώ θα μπορούσε να γίνει γεωπολιτικό εργαλείο αλλά αυτό προϋποθέτει στενή τραπεζική, δημοσιονομική ένωση και κυρίως έκδοση ευρωπαϊκών ομολόγων, αλλά και τη γερμανική συναίνεση.
Το μεγαλύτερο κομμάτι του ΕΛΚ με την Μέρκελ έχει επιλέξει τον ακραίο νεοφιλελεύθερο και αντιδημοκρατικό Βέμπερ. Οι Σοσιαλιστές, όπως φαίνεται, δεν τον ψηφίζουν (έχουν τον Τίμερμανς), ούτε όμως και η ALDE του Μακρόν. Οι τελευταίοι προωθούν την επίτροπο Βεστάγκερ της ομάδας τους. Το «παζάρι» όμως δεν αφορά μόνο την Κομισιόν, αλλά και τα υπόλοιπα αξιώματα (τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την προεδρία της ΕΚΤ και του Ευρωκοινοβουλίου). Αναμένονται συμβιβασμοί εφόσον θα χρειαστούν τρεις ή περισσότερες ευρωομάδες να συναινέσουν.

Έχετε μήνυμα

Τα κυριότερα μηνύματα των ευρωεκλογών είναι το μαζικό ενδιαφέρον των πολιτών για την κλιματική αλλαγή, η αποτυχία του νεοφιλελευθερισμού, το τέλος του εναγκαλισμού της σοσιαλδημοκρατίας με τη δεξιά του ΕΛΚ, η οποία φλερτάρει με την ακροδεξιά, οι Φιλελεύθεροι του Μακρόν γίνονται πρωταγωνιστές, ενώ η alternative right είναι σοβαρή απειλή για τη δημοκρατία. Για την αριστερά το μήνυμα είναι να συνθέσει την ανάλυση της με την κλιματική αλλαγή και να βρει κώδικα επικοινωνίας με την κοινωνία, ειδικά εκείνης κάτω των 40 ετών.
Η Ευρώπη είναι και παραμένει για την αριστερά το πεδίο σύγκρουσης για την μείωση των ανισοτήτων, τη διεύρυνση της δημοκρατίας, την αύξηση των μισθών και τη μείωση του εργάσιμου χρόνου.

Λευτέρης Στουκογιώργος