Οσον αφορά το φλέγον θέμα του προσφυγικού, μετά τη συμφωνία ΕΕ–Τουρκίας, έχει παγιωθεί στην Ελλάδα μια κατάσταση της οποίας οι παρενέργειες είναι ήδη έντονες. Οι κινηματικές συλλογικότητες, που δραστηριοποιούνται στο μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα, είχαν από την αρχή έντονες επιφυλάξεις και διαφωνίες σε σχέση με τις κυβερνητικές πρακτικές. Μια από αυτές, η Αντιρατσιστική Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης, με πολύχρονη, έντονη κι ουσιαστική κινηματική παρουσία, έχει περισσότερη προσφορά, εμπειρία και βαρύνουσα γνώμη πάνω σ’ αυτά τα θέματα από πολλούς καρεκλοκενταύρους, όψιμους αντιρατσιστές κι από πολλές ΜΚΟ που ανήγαγαν το τεράστιο αυτό, πολιτικό κι ανθρωπιστικό, ζήτημα σε εμπορευματική διαδικασία. Στο πρόσφατο κείμενό της με τον παραπάνω τίτλο, κάνει μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της πορείας του προσφυγικού κι αναφέρει μεταξύ άλλων:
Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού
«Έχει ήδη παρέλθει περισσότερο από ένα εξάμηνο από το οριστικό κι ολοκληρωτικό κλείσιμο του “βαλκανικού δρόμου”, από τη συμφωνία για το προσφυγικό μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, τη δημιουργία των hot spots στα νησιά, την εκκένωση της Ειδομένης και την έκτακτη και υποχρεωτική μεταφορά των ανθρώπων που είχαν παραμείνει εκεί στους λεγόμενους χώρους φιλοξενίας.
Μέσα σε αυτό το διάστημα, μια σειρά από ενέργειες και πρακτικές από την πλευρά της κυβέρνησης και των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων (Ύπατη Αρμοστεία, ΜΚΟ, στρατός κτλ), που αρχικά παρουσιάστηκαν ως κινήσεις εκτάκτου ανάγκης και προσωρινής ισχύος, έχουν συνθέσει κι εγκαθιδρύσει ένα νέο, πρακτικά μόνιμο, status quo, στο οποίο αναγνωρίζονται πολλά από τα δομικά στοιχεία της προσφυγικής πολιτικής του ελληνικού κράτους, όπως αυτή σχεδιάζεται κι εφαρμόζεται στα πλαίσια των γενικότερων ευρωπαϊκών πολιτικών, με τη συμμετοχή και της ελληνικής κυβέρνησης.
Καθώς παράλληλα με τις προαναφερθείσες εξελίξεις σε επίπεδο κεντρικής πολιτικής, στο ίδιο διάστημα υπάρχουν αλλαγές και σε μεγάλο βαθμό υποχωρήσεις στην όχθη της αλληλεγγύης και του αντιρατσιστικού χώρου, είναι απαραίτητο να προσπαθήσουμε να επαναπροσεγγίσουμε κριτικά κι αποτιμητικά αυτές τις παράλληλες πορείες.
Η απόπειρα αυτή δεν μπορεί παρά να ξεκινήσει από τα κέντρα “φιλοξενίας” ή απλά τα camps, όπως πλέον τα ονομάζουν και τα αντιλαμβάνονται όλοι. Κι αυτό, γιατί θεωρούμε πως τα camps συμπυκνώνουν την τρέχουσα κυβερνητική κι ευρωπαϊκή πολιτική για τη διαχείριση του προσφυγικού.
Από τη δημιουργία των πρώτων camps, πριν καν την οριστική εκκένωση της Ειδομένης, διατηρούσαμε μεγάλες επιφυλάξεις για το χαρακτήρα και τη λειτουργία τους, παρότι συνηγορήσαμε δημόσια στην ανάγκη για μια άμεση λύση του στεγαστικού ζητήματος των προσφύγων και μεταναστ(ρι)ών σε εκείνη τη φάση. Δυστυχώς, είναι πλέον κάτι παραπάνω από προφανές ότι οι επιφυλάξεις μας μόνο αβάσιμες δεν ήταν, αφού οι φόβοι μας πήραν σάρκα και οστά από πολύ νωρίς» (…)
Τα camps πρέπει να κλείσουν
«Προ εξαμήνου υποστηρίζαμε, λαμβάνοντας υπόψη την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, τις ρατσιστικές κραυγές και ενέργειες των κατά τόπους ακροδεξιών ενάντια στην εγκατάσταση προσφύγων στην περιοχή τους, το έκτακτο της κατάστασης μετά τον οριστικό εγκλωβισμό των προσφύγων, ότι προέχει η άμεση τακτοποίηση της στέγασης, έστω και με προσωρινές λύσεις ανάγκης, ώστε να δοθεί το απαραίτητο περιθώριο να τρέξουν οι χρόνοι και οι διαδικασίες για ένα πιο δομημένο και αξιοπρεπές σχέδιο. Πλέον, είναι σαφές για εμάς ότι το camp, όπως συνεχίζει να λειτουργεί στο Ωραιόκαστρο, τη Softex, τη Μαλακάσα, τη Ριτσώνα, τον Κατσικά και αλλού, είναι ένα σχέδιο εχθρικό για τους πρόσφυγες κι ως εκ τούτου το εχθρευόμαστε. Τα camps των προσφύγων, αυτοί οι τόποι των άθλιων συνθηκών, του αποκλεισμού, του εκτοπισμού και του εγκλεισμού, πρέπει να πάψουν να υπάρχουν το συντομότερο δυνατό.
Πολλές μικρές εστίες φιλοξενίας παντού
Και στη θέση τους τι; Για μας δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική πέρα από την εκδοχή των μικρών ξενώνων φιλοξενίας, χρηματοδοτούμενων από το κράτος, ανοιχτών στην κοινωνία, διαχεόμενων εντός του πολεοδομικού και κοινωνικού ιστού, με άμεση πρόσβαση στις υπηρεσίες και σε ό,τι ανταποκρίνεται στις βασικές ανάγκες των ανθρώπων, όπως τις αναφέραμε και παραπάνω. Χρειάζεται να εξεταστούν σε συνολική κλίμακα οι λύσεις που περιλαμβάνουν ενοικιαζόμενα ή επιδοτούμενα διαμερίσματα, δημόσια κτίρια που μπορούν να αξιοποιηθούν για φιλοξενία, για την αυτοοργάνωση της καθημερινότητας των προσφύγων και την “απεξάρτησή” τους από τη λογική των ανθρωπιστικών business.
Η παραπάνω λύση θα είχε θετικές συνέπειες σε μια σειρά από ζητήματα που απασχόλησαν πραγματικά ή προσχηματικά την ελληνική κοινωνία το προηγούμενο διάστημα, όπως είναι χαρακτηριστικά το ζήτημα της φοίτησης των προσφυγόπουλων στα σχολεία. Αν σκεφτούμε ότι ο πληθυσμός των παιδιών που θα έπρεπε να παρακολουθήσουν το δημοτικό σχολείο δεν μπορεί να ξεπερνά τις μερικές χιλιάδες (ούτε καν δεκάδες χιλιάδες) σε ένα συνολικό πληθυσμό 30-40 χιλιάδων ανθρώπων που βρίσκονται στα camps και σε άλλες δομές (πλην hot spots δηλαδή), καταλαβαίνουμε ότι η διάχυση των προσφύγων σε πόλεις και χωριά και η διασπορά τους σε διαφορετικές περιοχές, θα ακύρωνε στην πράξη όλη τη συζήτηση για το αν και κατά πόσο μπορούν να σηκώσουν το βάρος της εκπαίδευσης όλων των προσφυγόπουλων ελάχιστες σχολικές μονάδες πλησίον των camps, αφού ο αριθμός τους ανά σχολείο θα ήταν πλέον στεγαστικά και υλικοτεχνικά διαχειρίσιμος.
Πέρα από την ένταξη των προσφύγων στον οικιστικό ιστό, όπως περιγράφηκε παραπάνω, πρέπει να δοθεί άμεσα λύση και στα ζητήματα γύρω από την άδεια εργασίας, απαραίτητο όρο για τη λειτουργία οποιουδήποτε μοντέλου ένταξης και, βεβαίως, να υπάρξει ένα στιβαρό, οργανωμένο και επιθετικό κίνημα απέναντι στη μισαλλοδοξία, την ξενοφοβία και το φασισμό στα ζητήματα της εκπαίδευσης, της πρόσβασης στην υγεία και σε άλλα κοινωνικά αγαθά.
Από τη μεριά μας, πρέπει να επιμένουμε σε μια διαφορετική αφήγηση από την κυρίαρχη της κυβέρνησης και φυσικά και από το ζόφο της ακροδεξιάς. Ανεξάρτητα από την πορεία υλοποίησης των κουτσών ευρωπαϊκών συμφωνιών για τη μετεγκατάσταση και την οικογενειακή επανένωση, εμείς θεωρούμε καλοδεχούμενες/ους τις/τους πρόσφυγες και μετανάστ(ρι)ες, είτε υποχρεωθούν είτε επιθυμούν να μείνουν στη χώρα, και θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να γίνουν γειτόνισσες, συμμαθητές, συναδέλφισσες, φίλοι, συντρόφισσες και συναγωνιστές. Ανεξάρτητα από το αν και ποιες χώρες θα δεχτούν πρόσφυγες, εμείς επιμένουμε στο να μην τους διαχωρίζουμε σε “πρόσφυγες” και “μετανάστες”, “απελάσιμους” και μη (διαχωρισμοί ούτως ή άλλως προσχηματικοί, που σχετικοποιούν, έως την κατάργησή της, ακόμη και τη Σύμβαση της Γενεύης και νομιμοποιούν τον εντός της ΕΕ κοινωνικό δαρβινισμό, άμεσα συνδεδεμένου με την άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη), να ζητούμε δικαιώματα για όλους και όλες, να αντιλαμβανόμαστε τον ερχ��μό τους και την ένταξή τους στις πόλεις και τα χωριά μας ως κοινωνικό, πολιτισμικό και ανθρώπινο πλούτο».
Ο δικηγόρος του διαβόλου




