Το προηγούμενο Σάββατο, 6 Ιανουαρίου, λίγο μετά το μεσημέρι, μετά από μία διαδικασία διαπραγματεύσεων και συζητήσεων που ξεκίνησε στις 22 Δεκεμβρίου, στην Αθήνα, με την τριμερή συνάντηση που συγκάλεσε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εργασίας, Ανδρέας Νεφελούδης, αλλά και μετά από έναν αγώνα 18 μηνών, υπογράφηκε και το τελευταίο συμφωνητικό μεταξύ εργοδοσίας και πρώην εργαζόμενου στη Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων Καβάλας [ΒΦΛ], αυτή του προέδρου του Σωματείου των Εργαζομένων, Νίκου Βογιατζίδη. Σύμφωνα με τα υπογραφέντα, προβλέπεται: άμεση επιστροφή όλων των απολυμένων στις αρχικές τους θέσεις μέχρι και τις 22 Ιανουαρίου 2018, άμεση καταβολή ποσού 4.000 ευρώ ως έναντι των δεδουλευμένων που έχουν να λαμβάνουν οι εργαζόμενοι, καταβολή έντεκα ισόποσων δόσεων μέχρι 31/12/2018 για τη συνολική εξόφληση των δεδουλευμένων που θα λαμβάνουν μαζί με το μηνιαίο μισθό τους.
H υπόθεση των Λιπασμάτων Καβάλας, την οποία κλήθηκε να διαχειριστεί η παρούσα κυβέρνηση δια του υπουργείου Εργασίας, ξέσπασε το Μάρτιο του 2016. Η μητρική εταιρεία, η Ελληνικά Λιπάσματα και Χημικά ELFE [ΕLFΕ] συμφερόντων Λαυρέντη Λαυρεντιάδη, στην οποία είχε πουληθεί με χαμηλό τίμημα η ΒΦΛ, είχε δημιουργήσει υπέρογκα χρέη και στο ΙΚΑ και στη Δημόσια Επιχείρηση Αερίου [ΔΕΠΑ] και σε τράπεζες και ήθελε να απαλλαγεί από αυτές τις υποχρεώσεις της. Με αυτό το στόχο δημιούργησε θυγατρικές σκιώδεις εταιρείες, στις οποίες επιχείρησε να περάσει τους εργαζόμενους με παράνομες εργασιακές σχέσεις, καταπατώντας ακόμα και την οδηγία Seveso (την κοινοτική οδηγία 82/501/EK, με την οποία καθορίζονται μέτρα και περιορισμοί για την αντιμετώπιση των κινδύνων από ατυχήματα μεγάλης έκτασης, όπως πυρκαγιές, εκρήξεις, διαρροές τοξικών και επικινδύνων αερίων σε βιομηχανικές δραστηριότητες), η οποία μεταξύ άλλων προβλέπει για τους εργαζόμενους σε βιομηχανικές δραστηριότητες, που διαχειρίζονται τοξικά και επικίνδυνα υλικά, συμβάσεις αορίστου χρόνου, ακριβώς για να διασφαλίζεται η εμπειρία στο χειρισμό τους. Σε αυτές τις μεθοδεύσεις αντέδρασαν οι 180 εργαζόμενοι από τους 250 περίπου της ΕLFE, αντίδραση που είχε ως απάντηση από την πλευρά της εργοδοσίας να τους απολύσει με μηνύσεις περί προξένησης καταστροφών. Αυτό πρακτικά σήμαινε ότι αυτοί οι 180 εργαζόμενοι οδηγήθηκαν στην απόλυτη ανέχεια, αφού τέτοιου είδους απολυμένοι δεν δικαιούνται ούτε καν επίδομα ανεργίας.
Η παρέμβαση του υπουργείου
«Σε αυτό το σημείο ξεκίνησε η δική μας παρέμβαση, του υπουργείου Εργασίας», εξηγεί στην «Εποχή» ο γ.γ. του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Ανδρέας Νεφελούδης. Συγκεκριμένα παρενέβη με αφορμή τα ζητήματα ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων που εγείρονταν από τις συνθήκες εργασίας. «Όμως, ο κρισιμότερος παράγοντας για την επιτυχή έκβαση του αγώνα ήταν η οργάνωση των εργαζομένων. Εμείς, αυτό που μπορούσαμε να κάνουμε ήταν να χρησιμοποιήσουμε νομικά και πολιτικά όλο μας το βάρος. Και αυτό κάναμε. Προσπαθήσαμε να αποδείξουμε ότι οι εταιρείες, που δημιουργούσε η ELFE, ήταν παρένθετες και άρα μοιράζονταν το βάρος των χρεών της μητρικής. Αυτό λειτούργησε καταλυτικά διότι σιγά-σιγά άρχισαν να κλείνουν οι εταιρείες υπό αυτό το βάρος.» Εν τω μεταξύ, είχαν αρχίσει να βγαίνουν ευνοϊκές για τους απολυμένους δικαστικές αποφάσεις από τις προσφυγές τους εναντίον των απολύσεων. Για να μη νομίσει κάποιος ότι ήταν ένας σχετικά εύκολος ή απλός αγώνας, αρκεί να αναφέρουμε ότι ήταν τόσο λυσσαλέα η απόπειρα του Λαυρεντιάδη, ώστε έγιναν μέχρι και πέντε δικαστήρια σε μια εβδομάδα για το ίδιο αντικείμενο, στην προσπάθειά του να αποφύγει τη διαδικασία της αναγκαστικής διαχείρισης.
Στη φάση αυτή υπήρξαν δύο υποσημειώσεις και ένα μάθημα, για όσους αγωνίστηκαν από την πλευρά των εργαζομένων και δη για τους ίδιους τους εργαζόμενους. Η μία υποσημείωση αφορούσε μια ιδιάζουσα καθυστέρηση στην αντίδραση από την πλευρά της ΔΕΠΑ στη διεκδίκηση των χρεών και η άλλη αφορούσε το γεγονός του εφησυχασμού των δανειστριών τραπεζών απέναντι σε εκατοντάδες εκατομμύρια χρέη του Λ. Λαυρεντιάδη, λόγω της εγγύησης του Δημοσίου. Το μάθημα ήταν η αποκάλυψη μιας τεράστιας διαπλοκής σε τοπικό επίπεδο, που είναι διατεθειμένη να θέσει σε κίνδυνο ακόμα και την υγεία και την ασφάλεια των κατοίκων της περιοχής.
Ένα σωματείο, μια γροθιά
Όποιος γνωρίζει από μικρές κοινωνίες, αλλά ακόμα περισσότερο όποιος γνωρίζει από τον τρόμο που ασκεί η απώλεια της εργασίας, ιδιαίτερα η άδικη, καταλαβαίνει ακόμα πιο βαθειά τι σημαίνει το γεγονός ότι το Σωματείο των Εργαζομένων [απολυμένων] στη ΒΦΛ δεν λύγισε ούτε μια στιγμή στις πιέσεις των τοπικών παραγόντων, αλλά και της ολιγωρίας ή των καθυστερήσεων που τυχόν υπήρξαν. Γιατί σε όλη την πορεία του αγώνα τους υπήρξαν και στιγμές απογοήτευσης, έντασης, αφόρητου αισθήματος αδικίας, αγωνίας. Δεν υπήρξε όμως στιγμή διάσπασης, ήταν και οι 180 ως το τέλος μια γροθιά. Αυτό κατά γενική ομολογία ήταν το κλειδί της επιτυχούς έκβασης του αγώνα.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Σωματείου, Νίκο Βογιατζίδη, «το δίκιο των εργαζομένων, η έντονα παραβατική συμπεριφορά του εργοδότη απέναντι τους και το γεγονός ότι μείναμε αδιαίρετοι» ήταν καταρχήν εχέγγυα της επιτυχούς έκβασης του αγώνα. Επίσης, «σημαντικό ήταν ότι όλοι οι θεσμοί, όπως πρωτοβάθμια σωματεία, ομοσπονδία, ΓΣΕΕ, Εργατικό Κέντρο Καβάλας στάθηκαν στο πλευρό μας. Παράλληλα, τηρήθηκαν όλες οι διαδικασίες που προβλέπονται στο καταστατικό του Σωματείου μας, επί της ουσίας συναντιόμασταν πολύ συχνά, σχεδιάζαμε από κοινού συνδικαλιστικές και μη δράσεις. Αυτό που τελικά καταφέραμε ήταν ότι αυτός ο αγώνας έγινε αγώνας του καθενός από τους 180».
«Πλέον είναι σαφές σε όλους μας και στην κοινωνία της Καβάλας», επισημαίνει ο Ν. Βογιατζίδης, «ποιοι συντάχθηκαν με παράνομες και αδιαφανείς πρακτικές, για να αποκτήσουν μικροκομματικά οφέλη, και ποιοι με το δίκιο. Αποτελεί συνέχεια του αγώνα μας να αναδείξουμε αυτά τα συμπεράσματα. Δεν θα σταματήσουμε εδώ. Γιατί πάνω από όλα ο αγώνας που δώσαμε ήταν ένας αγώνας αξιών και αξιοπρέπειας. Βέβαια, προέχει να επανέλθουμε στις δουλειές μας και να αποκατασταθεί η ομαλότητα στις ζωές μας.»
Και το Σωματείο, όπως και το υπουργείο Εργασίας, αξιολογεί ως πολύ σημαντικό στοιχείο «τη νομιμότητα και την κανονικότητα στον τρόπο λειτουργίας του εργοστασίου», όπως εξηγεί ο πρόεδρός του. «Το ίδιο το γεγονός ότι επιστρέφει εξειδικευμένο προσωπικό στην εταιρεία είναι σημαντικό και αποτελεί μονόδρομο για εμάς να εξασφαλίσουμε ότι το εργοστάσιο θα λειτουργεί σε συνθήκες που θα διαφυλάσσουν και την υγεία μας και το περιβάλλον.»
Η στάση του ΣΥΡΙΖΑ Καβάλας
Σε αυτήν την ιστορία υπάρχει ίσως και μια υποσημείωση για τα μέλη και τις Οργανώσεις Μελών του ΣΥΡΙΖΑ: η στάση της ΟΜ Καβάλας και των τοπικών βουλευτών. Όπως υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή της η ΟΜ, αλλά κυρίως όπως έδειξε στην πράξη: «Από την πρώτη μέρα στάθηκε στο πλάι τους. Ακόμα και σε στιγμές έντασης (όπως η κατάληψη των γραφείων του κόμματος) δεν σκεφτήκαμε ποτέ ότι θα μπορούσαμε να μην συμπαρασταθούμε σ’ αυτούς τους ανθρώπους. Σε όλα τα επίπεδα (τοπική οργάνωση, βουλευτές, κυβέρνηση) τα εμπόδια που αντιμετωπίσαμε ήταν πολλά. Πολλά από αυτά απροσπέλαστα. Ακόμα και τις φορές που νιώθαμε «λίγοι» απέναντι στο τεράστιο πρόβλημα της καθημερινότητας που αντιμετώπιζαν οι αγωνιστές, δείχναμε πίστη πως η δικαίωση τους θα έρθει. Ποτέ δεν σκεφτήκαμε να τα παρατήσουμε. Το θέμα των απολυμένων έμπαινε πάντα πρώτο στην ατζέντα μας.»
Ζωή Γεωργούλα
