Ο Σεπτέμβριος θα παραμείνει στην συλλογική μνήμη των Γάλλων σαν ο μήνας των συνδικάτων και των εργατικών κινητοποιήσεων. Ο Φελίπ Μαρτίνεζ, γ. γ. της CGT, κέρδισε το στοίχημα και μπορεί να ελπίζει στη συνέχεια του αγώνα κατά του προεδρικού διατάγματος για τη λεγόμενη μεταρρύθμιση του εργασιακού νόμου. Ενώ ο Εμανουέλ Μακρόν και η κυβέρνηση του Έντουαρντ Φιλίπ βρέθηκαν —και βρίσκονται— αντιμέτωποι για πρώτη φορά με μια μεγάλη πανεργατική κινητοποίηση. Στην επιτυχία της κινητοποίησης συνέβαλε και ο ίδιος ο πρόεδρος της Γαλλίας, με όσα είπε στους γάλλους βιομήχανους στην Αθήνα, μετά την ομιλία του στην Πνύκα, για «κυνικούς», «τεμπέληδες» και «εγωιστές» που φοβούνται τις μεταρρυθμίσεις.
Στην κινητοποίηση της 12ης Σεπτεμβρίου πήραν μέρος περίπου 500.000 σε πάνω από 20 συγκεντρώσεις-διαδηλώσεις που έγιναν όχι μόνο στο Παρίσι και την Μασσαλία, αλλά σε όλες τις περιοχές της χώρας. Όσα αναφέρουμε παραπάνω —κατά παράδοξο τρόπο— αποτελούν κοινά συμπεράσματα του παριζιάνικου Τύπου την επομένη της εργατικής κινητοποίησης.
Στις κινητοποιήσεις αυτές πήραν μέρος οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες, γυναίκες και άνδρες, συνταξιούχοι και νέοι, κυρίως, νέοι εργαζόμενοι, φοιτητές και μαθητές. Την πρωτοβουλία των κινητοποιήσεων είχε η CGT, μετά τις άγονες συζητήσεις και τις εξαγγελίες της κυβέρνησης Μακρόν και Έντουαρντ Φιλίπ, στο τέλος Αυγούστου, για το εργασιακό μέλλον στη Γαλλία. Με την απόφαση της CGT τάχθηκαν και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις Αλληλεγγύη, Ενωτική Συνδικαλιστική Συνομοσπονδία (FSU), καθώς και συνδικάτα που μετέχουν οργανωτικά σε άλλες κεντρικές οργανώσεις, όπως την Εργατική Δύναμη (FO) και τη Δημοκρατική Συνομοσπονδία των Εργαζομένων (CFDT), οι οποίες λόγω και της μεταρρυθμιστικής τους λογικής, θεωρούν πως ο Μακρόν δεν θα προχωρήσει σε ακραίες νεοφιλελεύθερες πολιτικές στα εργασιακά και κοινωνικά προβλήματα, γι’ αυτό και τηρούν μια στάση αναμονής.
Η κοινή γνώμη
Έτσι, η συσπείρωση των συνδικάτων σε κεντρικό επίπεδο μπορεί να μην είχε την ευρύτητα του κινήματος που εμφανίστηκε την άνοιξη του 2016 ενάντια στον εργασιακό νόμο της τότε υπουργού Εργασίας, Ελ Κομρί. Ωστόσο, είχε την ίδια μαζικότητα και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τη συνέχιση και τη διάρκεια του αγώνα στις νέες συνθήκες. Τη δυνατότητα αυτή επισήμανε ο γ. γ. της CGT, Φ. Μαρτινέζ λέγοντας ότι «αυτή η πρώτη κινητοποίηση είναι ένα γεγονός, κατέδειξε το επίπεδο της δυσαρέσκειας και επιβεβαιώνει τις δημοσκοπήσεις, που δείχνουν ότι το 57% της κοινής γνώμης υποστηρίζει τις κινητοποιήσεις κατά της μεταρρύθμισης Μακρόν».
Ο Φιλίπ Μαρτινέζ, σύμφωνα με αναλυτές, θα επιδιώξει τώρα να διευρύνει τη συμμετοχή στους αγώνες, με δυνάμεις που διαφωνούν με την πολιτική της κυβέρνησης, αλλά διστάζουν να πάρουν μέρος σ’ αυτούς. Έτσι, δεν είναι τυχαία η αναφορά του στην κοινή γνώμη.
Νέες κινητοποιήσεις
Ταυτόχρονα, προχώρησε στην ανακοίνωση νέων κινητοποιήσεων με αφετηρία την 21 Σεπτεμβρίου, την παραμονή της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου που θα συνέλθει για να αποφασίσει για το προεδρικό διάταγμα. Η νέα κινητοποίηση θα γίνει δύο ημέρες πριν τη διαδήλωση που διοργανώνει ο Ζαν-Λικ Μελανσόν στις 23 Σεπτεμβρίου, στο Παρίσι. Κινητοποιήσεις έχουν εξαγγείλει οι δυναμικές ομοσπονδίες των οδηγών φορτηγών στις 25 Σεπτεμβρίου, καθώς και μια σειρά άλλες οργανώσεις με τελευταία αυτή των δημοσίων υπαλλήλων που ανακοινώθηκε την Πέμπτη, 14 του μήνα.
Όλες αυτές οι κινητοποιήσεις στρέφονται κατά της κυβέρνησης Μακρόν και έχουν ως κοινό στόχο να μην περάσουν τα ακραία νεοφιλελεύθερα μέτρα της. Η κυβέρνηση, ωστόσο, όπως δήλωσε η υπουργός Εργασίας, Μιριέλ Πενικό, «δεν πρόκειται να κάνει πίσω… Θα εφαρμόσουμε αυτά που μας ζητούν οι Γάλλοι», τόνισε και στη συνέχεια υπερασπίστηκε το νόμο για τα εργασιακά, που θα συμβάλει στη μείωση της ανεργίας…
Σκληρή σύγκρουση
Οι δηλώσεις αυτές είναι ενδεικτικές των προθέσεων της κυβέρνησης σε ό,τι αφορά τη στάση που προτίθεται να κρατήσει. Η σύγκρουση προμηνύεται σκληρή. Τα συνδικάτα από την πλευρά τους και ιδιαίτερα η CGT δεν έχουν αυταπάτες για τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν. Γι’ αυτό επιχειρούν να οικοδομήσουν το πιο ευρύ μέτωπο με όσο γίνεται περισσότερες οργανώσεις σε ομοσπονδιακό και τοπικό επίπεδο.
Ένα χρόνο πριν, το 2016 η CGT συμπορεύτηκε στις κινητοποιήσεις με την Εργατική Δύναμη (FO). Οι οργανώσεις αυτές μπορούσαν να υπολογίζουν στη στήριξη των πολιτικών δυνάμεων της αριστεράς. Από τους διαφωνούντες στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, τις δυνάμεις του Μετώπου της Αριστεράς, τους Οικολόγους. Μετά τις προεδρικές εκλογές έχει διαμορφωθεί μια νέα κατάσταση. Οι δυνάμεις της αριστεράς είναι διασπασμένες και αποδυναμωμένες. Το Γαλλικό ΚΚ στηρίζει τις κινητοποιήσεις, όπως και ορισμένοι από τους διαφωνούντες του ΣΚ. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, που βγήκε αρκετά ενισχυμένος από τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές, στηρίζει τους αγώνες των εργαζομένων και προβάλλει υπέρμετρα το πολιτικό του πρόγραμμα. Τελευταία, με δηλώσεις του αναφέρει μεταξύ άλλων, ότι «οι 16 βουλευτές της Ανυπότακτης Γαλλίας με τους 11 κομμουνιστές βουλευτές σηκώνουν το βάρος του αγώνα κατά του σημερινού κόσμου». Και συνέχισε: «βρισκόμαστε σε μπρα ντε φερ, και τελικά, θα επικρατήσουν αυτοί ή εμείς … εκφράζουμε το πνεύμα της αντίστασης στη χώρα μας. Και έτσι εξηγείται η φραστική βία του Εμανουέλ Μακρόν. Θέλω να απευθυνθώ στη φιλελεύθερη οικογένεια για να της πω: Είμαι ο ηγέτης … και τώρα πηγαίνετε». Τέλος, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν εκτίμησε ότι ο Εμανουέλ Μακρόν «είναι η Θάτσερ και ο Τόνι Μπλερ σ’ ένα πρόσωπο». Η λογική αυτή δεν γίνεται αποδεκτή από τα συνδικάτα και ιδιαίτερα από την CGT που έχει μια μακρά παράδοση συνδικαλιστικών αγώνων. Θεωρεί, βέβαια, ότι τα συνδικάτα θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους τη νέα πραγματικότητα, να πραγματοποιούν τις ευρύτερες δυνατές συνεργασίες με όλα τα κοινωνικά κινήματα και πολιτικές δυνάμεις για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις «της νέας φάσης της κοινωνικής και ταξικής σύγκρουσης».
Η μεταρρύθμιση της Ευρώπης
Οι δηλώσεις Μακρόν στην Αθήνα, καθώς και οι δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων, δημιουργούν μια πολιτική ένταση-ρήξη, αναφέρουν μερικοί στο εσωτερικό της χώρας. Από τη μία είναι οι καλοί, οι εργατικοί, οι δημιουργικοί, από την άλλη οι κακοί, οι φυγόπονοι που απεχθάνονται τις μεταρρυθμίσεις. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα είναι πολύ δύσκολα να υπάρξει ψύχραιμη συζήτηση και αποφάσεις που μπορεί να είναι αποτελεσματικές. Η εμπειρία των δύο προκατόχων του Μακρόν, του Ν. Σαρκοζί και Φρ. Ολάντ είναι πρόσφατες. Ο πρόεδρος της Γαλλίας σήμερα δεν θα ήθελε να είχε την τύχη τους. Έτσι προετοιμάζει το έδαφος —ίσως και τις συμμαχίες του— για να παίξει ουσιαστικό ρόλο, στη μεταρρύθμιση της Ευρώπης. Οι αμφιβολίες είναι πολλές όσο και τα ερωτήματα. Δύο ημέρες μετά τις γερμανικές εκλογές θα ανακοινώσει τις προτάσεις του.
Μ. Κοβάνης
