
Η επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα, εκτός από τις πλευρές που αφορούσαν τις ελληνογαλλικές σχέσεις και την προώθηση των επενδύσεων γαλλικών ομίλων στην Ελλάδα, πλευρές που προκαλούν ήδη ποικίλες συζητήσεις, ανέδειξε και το ζήτημα του αύριο της Ευρώπης.
Με μια συμβολική κίνηση ο γάλλος πρόεδρος επέλεξε την Πνύκα, για να μιλήσει για τα ελλείμματα δημοκρατικής οργάνωσης της ΕΕ και την ανάγκη να «επανεκκινήσουμε την Ευρώπη», εκθέτοντας τη δική του άποψη για το μέλλον της ηπείρου.
Μίλησε για «πραγματική εθνική κυριαρχία που πρέπει να οικοδομηθεί μέσα στην Ευρώπη». Εκτιμώντας ότι η οικονομική κρίση αποκάλυψε «ένα είδος εμφυλίου πολέμου» στην Ευρώπη, τόνισε πως το φαινόμενο μπορεί να αντιμετωπιστεί «συνδυάζοντας την αλληλεγγύη με την υπευθυνότητα». Και πρότεινε τη δημιουργία ενός κοινοβουλίου της ευρωζώνης, στο οποίο θα απευθύνονται όλοι όσοι παίρνουν αποφάσεις. Υπαινισσόμενος προφανώς την πολιτική του Βερολίνου, υποστήριξε ότι «η ουσία δεν είναι να λατρεύει κάποιος τους κανόνες», αλλά η κατάκτηση της εμπιστοσύνης.
Η τοποθέτησή του αυτή ήρθε λίγες μέρες μετά την παρέμβαση του επιτρόπου Μοσκοβισί, που δήλωσε ότι «είναι σκάνδαλο σε ό,τι αφορά τις δημοκρατικές διαδικασίες, να αποφασίζεις για τη μοίρα ενός λαού σε έναν οργανισμό, κεκλεισμένων των θυρών, με τεχνοκράτες, χωρίς τον παραμικρό έλεγχο ενός κοινοβουλίου».
Στην αντιφώνησή του ο έλληνας πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας φρόντισε να είναι πιο συγκεκριμένος ζητώντας τη «δημοκρατική επανίδρυση της Ευρώπης στο έδαφος των κοινών αξιών», που θα στηρίζεται σε «ένα νέο συμβόλαιο δημοκρατίας, ισότητας, αλληλεγγύης και ισονομίας», για να περάσουμε «από την Ευρώπη των τραπεζών και των τεχνοκρατών, όπου οι αποφάσεις παίρνονται με κλειστές πόρτες από άτυπα όργανα», σε μια Ευρώπη των πολιτών.
«Οι αναγκαίοι υπερεθνικοί οργανισμοί», τόνισε, πρέπει να καταστούν θεσμοί υπερεθνικής δημοκρατίας με κοινωνικό και κοινοβουλευτικό έλεγχο, ως αντίβαρο στην εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας». Σ’ αυτή την κατεύθυνση χρειάζεται «η ευρωζώνη να μετατραπεί σε θεσμό ενισχυμένης αλληλεγγύης (…) με εργαλεία επιμερισμού των κινδύνων, ώστε να υποστηρίζεται η σύγκλιση και η συνοχή, αντί να ανατροφοδοτούνται κύκλοι κρίσεων».
Τόνισε, επίσης, ότι χρειάζεται «να αναχαιτιστεί ο φορολογικός ανταγωνισμός (…) και να δοθεί περισσότερος δημοσιονομικός χώρος στις εθνικές κυβερνήσεις, (…) γιατί η δημοσιονομική πολιτική δεν πρέπει να αμφισβητεί την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας». Σ’ αυτό το πλαίσιο θα χρειαστεί «ένας υπουργός Οικονομικών της Ευρωζώνης και αντίστοιχος υπουργός Κοινωνικής Συνοχής», που «θα υπόκειται σε διαρκή δημοκρατικό έλεγχο και λογοδοσία», και το έργο τους θα στηρίζεται από έναν «κοινό προϋπολογισμό με αναδιανεμητικό και αναπτυξιακό ρόλο (…) και ένα κοινό μηχανισμό διαχείρισης του κρατικού χρέους».
Ήταν η συνοπτική έκθεση της ελληνικής συμβολής στο διάλογο που έχει ανοίξει. Με ορατές αποστάσεις από τη γαλλική, αλλά και με συγκλίσεις. Το πόσο συμβατή μπορεί να είναι με τις τάσεις που σήμερα διαμορφώνουν τη δυναμική της ΕΕ, μένει να αποδειχτεί στην πράξη.





