Στην αρχή κάθε διδακτικής ώρας, οι δάσκαλοι συνήθως προσπαθούσαμε να τονίσουμε στους μαθητές μας την επικαιρότητα, να τους μάθουμε να παρατηρούν και κάτι άλλο εκτός των κινητών τους τηλεφώνων. Να συνδυάζουμε το μάθημα με τα τοπικά γεγονότα, ιδιαίτερα, ιστορικά ή και επίκαιρα. Να ανοίξουν τους ορίζοντές τους πέρα από τις φροντιστηριακές υποχρεώσεις και σε άλλα θέματα που δεν τα αγγίζουν μόνοι τους. Αυτό βέβαια για λίγο, αλλά προσθετικά σε κάθε μάθημα κι αν γίνεται και στην πρωινή συγκέντρωση από το/τη διευθυντή/ντρια θα είναι σημαντικό για την κοινωνικοποίηση των παιδιών μας.
Θα μου πείτε γιατί τα θυμήθηκα τώρα όλα αυτά. Λόγω της επετείου για την απελευθέρωση της Αθήνας και των εκδηλώσεων γι’ αυτή τη σημαντική ιστορική στιγμή. Κάθε σημείο της πόλης μας έχει κάτι να μας πει για την Αντίσταση του λαού μας στους κατακτητές, κάθε γωνιά της είχε ματώσει, κάθε συνοικία της έχει κάτι να μας πει σήμερα από την εποχή εκείνη, γιατί η αντίσταση ήταν καθολική. Το θέμα, όμως, είναι τι υπάρχει για να μας θυμίζει εκείνα τα γεγονότα και μάλιστα να φαίνεται, να μνημονεύεται και να μεταλαμπαδεύεται στους νεότερους η ιστορία μας για τους αγώνες των παλιότερων, την Αντίστασή τους στους κατακτητές και στους ντόπιους συνεργάτες τους. Τι καλύτερο αν και στο Περιστέρι υπήρχε τέτοιο ένα μνημείο στο σημείο του μπλόκου με τους κατακτητές ή ακόμα και σε άλλα σημεία που δείχνουν την ιστορία της πόλης μας.
Εκτός από τα προσκυνητάρια σε πολλές γωνιές των πόλεων, που δείχνουν τα προβλήματα με τα τροχαία ατυχήματα (που κι αυτά δεν βοηθάνε να μη συμβαίνουν, να μη χάνονται ζωές στην άσφαλτο και μέσα στις συνοικίες), δείγματα ιστορικών γεγονότων δεν υπάρχουν. Λες και οι συνοικίες στήθηκαν πρόσφατα. Εκτός από ελάχιστες συνοικίες που επιβεβαιώνουν τον κανόνα, όπως η Καισαριανή.
Μήπως κάποιοι δεν ήθελαν να φαίνονται αυτά κι έτσι χάθηκαν στη σκόνη ενός εμφυλίου μετά την Αντίσταση και ενός διχαστικού κράτους που μονοπώλησε την ιστορία μας; Κι αν συνέβη αυτό, νομίζω ότι είναι καιρός να αποκατασταθεί η πραγματικότητα. Οι γιορτές για την Απελευθέρωση της Αθήνας, η συμμετοχή του κόσμου, φανερώνουν ότι υπάρχει θέληση γι’ αυτό. Η ιστορική αλήθεια, η μαζικότητα του ΕΑΜ, οι θυσίες των αριστερών για λευτεριά και κοινωνική δικαιοσύνη, ποιος τέλος πάντων αγωνίστηκε γι’ αυτή την υπόθεση, και τα δείγματα, πρέπει να υπάρχουν στις πόλεις και στις σελίδες της ιστορίας μας. Ας ξεφύγουμε από το ερώτημα ποιος είπε το «Όχι» , ο λαός ή ο Μεταξάς. Ας γενικευτεί ο γιορτασμός της επετείου για την Απελευθέρωση της Αθήνας.
Να ακούσουμε τις μαρτυρίες
Ακόμα υπάρχουν άνθρωποι που πολέμησαν τον κατακτητή, που καταθέτουν τις απόψεις τους, που δείχνουν τι συνέβη τότε και στις πόλεις και στο κορμί τους από τους κατακτητές. Έχει αρχίσει να γράφεται η ιστορία «από τα κάτω», από τους απλούς ανθρώπους που έζησαν τα γεγονότα και μαρτυρούν την πραγματικότητα. Η καταγραφή αυτή εμπλουτίζει την ιστορία μας, τη συμπληρώνει, γεμίζει τα κενά. Όλοι θέλουν να πουν τι έζησαν, αν τους ρωτήσουμε. Και εκείνοι έζησαν ηρωικές στιγμές, φωτίζουν τα γεγονότα, ξεπέρασαν τον εαυτό τους και ό,τι νόμιζαν ότι μπορούσαν να κάνουν. Είπαν όχι στον κατακτητή και στους ντόπιους συνεργάτες τους, δείχνουν και σήμερα αυτούς που φορούσαν κουκούλες και έδειχναν με το δάχτυλο τους αντιστεκόμενους στον κατακτητή.
Κατέγραψα σε μια συνέντευξη για την εποχή εκείνη, το βιασμό τριών γυναικών από ταγματασφαλίτες και την εκτέλεσή τους μετά. Ήταν συγγενείς ανταρτών του ΕΛΑΣ. Αυτό ήταν το αδίκημά τους. Η γυναίκα που μιλούσε, παιδί τότε, κλαίγοντας μου έλεγε, πόσο όμορφες ήταν και τα λυτά μαλλιά της μιας κοπέλας, ματωμένα, ήταν σκορπισμένα στο χώμα.
Το ερώτημα που τίθεται είναι, αν κάποιος πλήρωσε γι’ αυτές τις γυναίκες, αν αυτοί, που ήταν και επώνυμοι στην ελληνική επαρχία, δικάστηκαν ποτέ, ή, έστω, μετά τιμωρήθηκαν με κάποιο τρόπο από τους συμπολίτες τους, ή αυτό, όπως και άλλα τόσα, χωνεύτηκαν στις μετέπειτα της Αντίστασης δύσκολες πολιτικές συνθήκες.
Στη μνήμη όλων αυτών των γυναικών.
Γιούλα Τσουμπού,
εκπαιδευτικός
(τμήμα φεμ. Πολιτικής ΣΥΡΙΖΑ)
