Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε εξελέγη πρόεδρος της γερμανικής Βουλής και φρόντισε να αφήσει πάλι την πολιτική του παρακαταθήκη. Η λογική του πάντως κυριαρχεί ήδη στις συνομιλίες για το σχηματισμό του συνασπισμού Τζαμάικα, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι και η επόμενη κυβέρνηση του Βερολίνου θα “ορκιστεί” εκτός από το Σύνταγμα και στο νεοφιλελεύθερο Ευαγγέλιο της Λιτότητας.
Του Δημήτρη Σμυρναίου
Η γερμανική Βουλή έχει ένα νέο πρόεδρο, αλλά ουσιαστικά θα παραμείνει αδρανής μέχρι να καρποφορήσουν οι συνομιλίες για το σχηματισμό κυβέρνησης. H «μέθοδος των τεσσάρων», πάντως, δεν φαίνεται ότι θα είναι και τόσο απλή, καθώς ήδη κάποιες διαφωνίες έχουν εκφραστεί, ενώ μια από τις αγαπημένες ασχολίες των δημοσιογράφων είναι να γράφουν τους καζαμίες του μέλλοντος, συναγωνιζόμενοι σε προβλέψεις για το πότε θα μπορούσε να υπάρξει η επόμενη μεγάλη κρίση. Αυτοί που φαίνεται μέχρι στιγμής να είναι πιο επιφυλακτικοί είναι οι Πράσινοι, οι οποίοι, άλλωστε, βλέπουν ότι υποχρεώνονται σε υποχωρήσεις από παλιότερες θέσεις τους, μόνο και μόνο για να μπορέσουν να καθήσουν στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης.
Χριστιανοδημοκράτες και Φιλελεύθεροι ξεκίνησαν από αυτά που συμφωνούν, δηλαδή, ότι θα πρέπει να συνεχιστεί η πολιτική των μηδενικών ελλειμμάτων και να μην υπάρξει περαιτέρω αύξηση της φορολογίας. Ολα αυτά επενδύθηκαν με κάποιες ασαφείς υποσχέσεις για μείωση των φορολογικών βαρών για τα μεσαία και κατώτερα εισοδήματα, χωρίς, ωστόσο, να δοθούν περισσότερες σχετικές διευκρινίσεις.
Κόκκινες γραμμές… σε κίνηση
Ολα δείχνουν πάντως ότι η καινούρια κυβέρνηση θα συνεχίσει να κινείται στη δογματική γραμμή της λιτότητας, με τους Πράσινους να προσπαθούν να γίνουν κάτι παραπάνω από ένα απλό μαξιλαράκι για τις όποιες κοινωνικές αντιδράσεις. Η συζήτηση για την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης, που επιδιώκουν πάση θυσία οι νεοσυντηρητικοί δείχνει, για παράδειγμα, τις ιδεολογικές προτιμήσεις των φιλελευθέρων, οι οποίοι ζητούν την κατάργηση ενός φόρου που επιβαρύνει κυρίως τα υψηλά εισοδήματα και αποφέρει περίπου 16 δισεκατομμύρια ευρώ στα κρατικά ταμεία. Η ιδέα για ένα φόρο μεγάλης περιουσίας, που κυριαρχούσε μέχρι πέρσι στην πράσινη συνθηματολογία επίσης εγκαταλείφθηκε πρόωρα…
Πράσινοι αξιωματούχοι επιμένουν να «διευκρινίζουν» ότι η συμμετοχή τους στη νέα κυβέρνηση δεν είναι δεδομένη. Οπως δεν είναι δεδομένη κατά τους ίδιους και η παράδοση στους Φιλελεύθερους του υπουργείου Οικονομικών. Αλλά η στάση τους μέχρι στιγμής δείχνει ότι είναι διατεθιμένοι να …μετακινήσουν τις μέχρι πρότινος «κόκκινες γραμμές» τους, για να μην τις περάσουν. Και είναι πολύ αμφίβολο αν οι Πράσινοι θα μπορέσουν να ικανοποιήσουν τις προσδοκίες ορισμένων, ότι μπορούν πιθανώς να αποτελέσουν το αντίβαρο στο σκληρό νεοφιλελευθερισμό του FDP και στη διαγραφόμενη περαιτέρω συντηρητικοποίηση της Χριστιανοδημοκρατίας.
Ευλαβική λιτότητα
Δεν πρέπει, πάντως, να υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η πολιτική της λιτότητας θα συνεχιστεί και στο μέλλον, με το Βερολίνο να την ασκεί «ευλαβικά» στο εσωτερικό της χώρας και να την επιτηρεί στην υπόλοιπη Ευρώπη. Σε αρκετές άλλες πρωτεύουσες επικρατεί, μάλλον, αμηχανία και στάση αναμονής, αλλά όχι με την έννοια ότι περιμένει κανείς να δει κάποια απαγκίστρωση της γερμανικής κυβέρνησης από το δόγμα της περιοριστικής πολιτικής. Η πολιτική αυτή βασίζεται βέβαια πάνω στον οικονομικό εθνικισμό, που αποτελεί συνεκτικό ιστό του μεταπολεμικού πολιτικού οικοδομήματος. Στη Γερμανία συζητούν, ήδη, για το πώς θα προχωρήσει η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, που όχι μόνο θα διασφαλίσει, αλλά θα διευρύνει κιόλας το προβάδισμα απέναντι στους υπόλοιπους ευρωπαίους. Ομως, ο σύγχρονος εθνικισμός δεν στηρίζεται πια μόνο στο αίσθημα της οικονομικής υπεροχής. Εχει αποκτήσει και άλλα στοιχεία, που τον κάνουν επικίνδυνο και επιθετικό και σε άλλα πεδία εκτός της οικονομίας, όπως έδειξαν και οι τελευταίες εκλογές. Αλλά περί αυτού του φαινομένου είναι αμφίβολο αν θα υπάρξει ουσιαστικά διάλογος στις μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις των τεσσάρων συγκυβερνητών.
•
