Γιάννενα. Φλεβάρης του ΄79. Πριν σαράντα χρόνια. Εξεταστική. Σπίτι των ανέμων, όπως μας είχαν βαφτίσει το διώροφο με τα τέσσερα τριάρια, όπου μέναμε εννιά φοιτητές, με τον ιδιοκτήτη στο τέταρτο! Διάλειμμα κατά τις μικρές ώρες της νύκτας από το διάβασμα, και αντάρτικα για εκτόνωση. Ανεβαίνει ο ιδιοκτήτης επάνω, και ουρλιάζει: “Σκασμός! Όσοι δεν μένουν εδώ, να φύγουν αμέσως! Αντάρτικο μου το κάνατε!” Σηκώνεται επάνω μια δωρική μορφή, με τα μακριά αχτένιστα μαλλιά, το μούσι, το στρατιωτικό τζάκετ (δεν υπήρχε θέρμανση φυσικά), και χτυπώντας τη γροθιά του στο στήθος, του φωνάζει: “Μοιάζω γι’ αντάρτης;!!”
Στην εσωτερική αυλή του κτιρίου του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, κάθε μεσημέρι μετά το φαγητό στη λέσχη, ξεκίναγαν τα “πηγαδάκια”. Ένας άτυπος αλλά ουσιαστικός θεσμός πολιτικής αντιπαράθεσης και ταυτόχρονα πολιτικής ενηλικίωσης για τους πρωτοετείς φοιτητές. Στα πηγαδάκια κυριαρχούσαν τα ιερά τέρατα των παρατάξεων της Αριστεράς όλων των αποχρώσεων, κάνοντας βαρύγδουπες αναλύσεις διανθισμένες με θεωρητικά τσιτάτα, ενώ στις παρυφές τους πολλοί φοιτητές παρακολουθούσαν τις συζητήσεις θαυμάζοντας τους πρωταγωνιστές. Μία των ημερών, εμφανίστηκε στο μεσημεριανό πηγαδάκι ένας κοντοκουρεμένος τύπος ο οποίος μπήκε στη συζήτηση και αμέσως έκλεψε την παράσταση, όχι με την οξύτητα της επαναστατικής ρητορείας, αλλά με την επάρκεια των επιχειρημάτων και το προβοκατόρικο χιούμορ του. Ήταν ο Σάκης που υπηρετούσε το στρατιωτικό του στην Καβάλα και αντί στην άδειά του να πάει στο σπίτι του στην Αθήνα, ήρθε στα Γιάννενα και μπλέχτηκε αμέσως στα αγαπημένα του πηγαδάκια!
Ο Σάκης δεν διέθετε τον πομπώδη, ξύλινο λόγο των λοιπών συνδικαλιστών του φοιτητικού κινήματος. Ξεχώριζε όμως για την ευστροφία του, το υποδόριο χιούμορ και, κυρίως, για την ευρυμάθειά του. Μ’ εκείνο το καθηλωτικό μισό χαμόγελό του, έβαζε στην κουβέντα πράγματα που ακούγαμε για πρώτη φορά, συνδύαζε την πολιτική με τον πολιτισμό και την Αριστερά με τα νέα κινήματα. Σε μια εποχή όπου κυριαρχούσε η στεγνή πολιτική ορθότητα της μεταπολίτευσης, ο Σάκης μας παρουσίασε, μ’ έναν αέρα κοσμοπολιτισμού, την ανοιχτωσιά της Ανανεωτικής Αριστεράς και την ποιότητα των θεωρητικών της επεξεργασιών.
Ο Σάκης Τσούκας, δεν ήταν απλά μια ηγετική μορφή του φοιτητικού κινήματος της μεταπολίτευσης. Ήταν η ενσάρκωση των ιδεών της Αριστεράς, η ψυχή και το μυαλό του Ρήγα, της δεκαετίας του εβδομήντα στα Γιάννενα. Το πολιτικό ον με την απαράμιλλη ψυχραιμία, την ακατανίκητη επιχειρηματολογία στα πηγαδάκια και τις συνελεύσεις. Την οργανωτική δεινότητα στα όργανα του Ρήγα. Που απέπνεε σεβασμό, αμηχανία και φόβο στους “αντιπάλους”.
Μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ εσωτερικού, συντάσσεται στις γραμμές της ΑΚΟΑ. Όταν το όραμα του Γιάννη Μπανιά για ενότητα της Αριστεράς άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά, ήταν ήδη εκεί. Σαν έτοιμος από καιρό…
Τον ξαναβρήκαμε στην Κέρκυρα. Καθηγητής, με την Μαριάνθη, σε μια διαφορετική καθημερινότητα πια, αλλά με τις ίδιες αγωνίες, τους ίδιους στόχους, την ίδια μαχητικότητα. Ενεργός στο συνδικαλιστικό κίνημα των καθηγητών, στο Ευραπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ (στην Κέρκυρα έγινε μια πετυχημένη αντισύνοδος στην συνάντηση των υπουργών γεωργίας της ΕΕ κατά την ελληνική προεδρία), και βέβαια, από τους πρωτεργάτες της συγκρότησης του τοπικού ΣΥΡΙΖΑ.
Η επόμενη πρόκληση στη ζωή του, ήταν η τοπική αυτοδιοίκηση. Από τη θέση του Αντιπεριφερειάρχη, έδωσε διπλή μάχη. Πολέμησε την γραφειοκρατία και την αδιαφάνεια, μόχθησε για χειροπιαστά και άμεσα υλοποιήσιμα έργα. Με κορυφαία στιγμή, την υλοποίηση του σχολείου δεύτερης ευκαιρίας.
Πίσω όμως από τον πολιτικοποιημένο Τσούκα, υπήρχε και ο Σάκης της παρέας, της φιλίας, της οικογένειας. Με τις αδυναμίες του στο καλό φαγητό, το τσιγάρο, το καλό κρασί, τις κουβέντες, την ανάγκη για χαϊδέματα και φιλοφρονήσεις. Τώρα πια, θα μπορεί να καπνίζει ελεύθερα, χωρίς να κρύβεται για να μη στεναχωρήσει την Μαριάνθη…
Το κεφάλαιο κάποιων ανθρώπων, δεν ολοκληρώνεται με τον θάνατό τους. Η δυναμική και η έμπνευση της προσωπικότητάς του Σάκη Τσούκα, θα μείνουν ζωντανές για χρόνια. Ανάμεσα στους φίλους, τους συναγωνιστές, τους συναδέλφους, τον κόσμο της Κέρκυρας, τους φυλακισμένους, τους μαθητές του.
Υ.Γ. Το παραπάνω κείμενο γράφηκε σε συνεργασία με τον σύντροφο Γιάννη Σδράνη, που κράτησε όλα αυτά τα χρόνια επαφή με τον Σάκη, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν κάποιες μορφές που, στο σύντομο πέρασμά τους από τη ζωή, νικάνε τον διάβολο και τα βρίσκουν με τον δικηγόρο του!
Ο δικηγόρος του διαβόλου
