Του Πάνου Τότσικα
«…Ο Υμηττός, εδώ και αρκετές δεκαετίες, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας συνολικής και γενικευμένης επίθεσης που στοχεύει στην εξαφάνιση του δημόσιου και δασικού χαρακτήρα του. Ιδιώτες, εκκλησία, κρατικοί φορείς και Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταπατούν συστηματικά εκτεταμένες εκτάσεις του βουνού, χτίζουν αυθαίρετα κτίσματα, μεθοδεύουν, σχεδιάζουν και προωθούν μια σειρά από κτιριακές εγκαταστάσεις και δραστηριότητες που έχουν ως αποτέλεσμα την αλλοίωση της φυσιογνωμίας του, ενώ οι αλλεπάλληλες πυρκαγιές και οι εμπρησμοί οδηγούν στη ραγδαία συρρίκνωση των δασικών εκτάσεων….»
Οπως ανέφερα κατά τη δημόσια συζήτηση με θέμα: «Ο Υμηττός πάλι σε κίνδυνο», που διοργάνωσε η «Διαδημοτική Επιτροπή για την προστασία του Υμηττού», στις 10 Μαρτίου στην Ηλιούπολη, στην Ελλάδα πραγματοποιείται τις τελευταίες δεκαετίες ένας βαθύς κοινωνικός και οικολογικός μετασχηματισμός. Το ισχύον Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας (ΡΣΑ) περιλαμβάνει ένα σύνολο απόψεων στόχων και προτάσεων, μεταξύ των οποίων η «ανάκαμψη επέκτασης της πόλης» και η «συνεκτική πόλη». Όσον αφορά τον Υμηττό, το ΡΣΑ αναφέρει ότι « …διαμορφώνεται σε ένα ενιαίο πάρκο αναψυχής, θέας και πεζοπορίας…». Οι χαρακτηρισμοί αυτοί δεν συνάδουν με τη διατήρηση του δασικού χαρακτήρα του Υμηττού και της προστατευόμενης χλωρίδας και πανίδας. Στο ισχύον ΡΣΑ, καταργείται η δημιουργία μιας Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου στο δασικό χώρο του Υμηττού, πάνω από την Ηλιούπολη και την Αργυρούπολη, και επιλέγεται η κατασκευή συνδετήριας σήραγγας κάτω από τον οικιστικό ιστό της Ηλιούπολης, από την περιοχή του Καρέα μέχρι την Λεωφόρο Βουλιαγμένης. Επίσης, αναφέρεται οδική σύνδεση του αεροδρομίου των Σπάτων με το πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού, μέσω του Υμηττού.
Στις 10 Μαρτίου εκδικάζονται στο ΣτΕ οι αιτήσεις κάποιων δήμων, οι οποίοι επιδιώκουν την ακύρωση του ισχύοντος Προεδρικού Διατάγματος προστασίας του Υμηττού. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απεφάνθη ότι, με βάση την οδηγία 2001/42/ΕΚ, έπρεπε να έχει προηγηθεί «Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων» (ΣΜΠΕ), πριν την έκδοση του προεδρικού διατάγματος. Η αναγκαία πλέον ΣΜΠΕ, δεν έχει μέχρι σήμερα ολοκληρωθεί και παρουσιαστεί δημόσια. Η «Διαδημοτική Επιτροπή» θεωρεί ότι «…με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, είναι πολύ σοβαρό το ενδεχόμενο να ακυρωθεί το ισχύον Π.Δ. προστασίας του Υμηττού και να επανέλθουμε στο προηγούμενο καθεστώς μειωμένης προστασίας του βουνού, νομότυπης και αυθαίρετης δόμησης, εμπορικών συναλλαγών στο δασικό χώρο από ιδιοκτήτες ή καταπατητές…».
Από ποιους και από τι κινδυνεύει ο Υμηττός;
Η περιβαλλοντική συμβολή του βουνού είναι πολυδιάστατη και ο ρυθμιστικός του ρόλος αναντικατάστατος. Ιδιώτες, εκκλησία, κρατικοί φορείς και Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταπατούν συστηματικά εκτεταμένες εκτάσεις του βουνού, χτίζουν αυθαίρετα κτίσματα, μεθοδεύουν, σχεδιάζουν και προωθούν μια σειρά από κτιριακές εγκαταστάσεις και δραστηριότητες που έχουν ως αποτέλεσμα την αλλοίωση της φυσιογνωμίας του, ενώ οι αλλεπάλληλες πυρκαγιές και οι εμπρησμοί οδηγούν στη ραγδαία συρρίκνωση των δασικών εκτάσεων. Το ισχύον προεδρικό διάταγμα συνάντησε τις έντονες αντιδράσεις εκατοντάδων αυθαιρετούχων – διεκδικητών – καταπατητών του βουνού, καθώς και κάποιων δημάρχων όμορων δήμων, οι οποίοι επικαλούμενοι προσχηματικά την «προστασία του περιβάλλοντος» διεκδικούν ουσιαστικά την νομιμοποίηση περιοχών αυθαιρέτων, την προσθήκη νέων χρήσεων γης και, κυρίως, τη συρρίκνωση της Ζώνης Α’, απόλυτης προστασίας του βουνού.
Ο Σύνδεσμος Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού, αποτελεί φορέα των δήμων που περιβάλλουν τον Υμηττό και σύμφωνα με το καταστατικό του έχει ως σκοπό την προστασία του βουνού. Επισημαίνεται ότι ο πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ) δήμαρχος Ηλιούπολης, Β. Βαλασόπουλος, αντί να πρωτοστατεί στην υπεράσπιση του Π.Δ. προστασίας του Υμηττού, επιδιώκει μαζί με τους καταπατητές την ακύρωσή του.
Αντιστάσεις των πολιτών
Το ισχύον Π.Δ του 2011 αποτελεί μια βελτιωμένη εκδοχή του προηγηθέντος Π.Δ του 1978 και είναι αποτέλεσμα της συνεχούς παρέμβασης των πολιτών τα τελευταία 30 χρόνια σε ζητήματα που αφορούν την προστασία του Υμηττού, όπως: δασοπυροπροστασία, πυρκαγιές, αναδασώσεις, αυθαίρετη δόμηση, καταπατήσεις, εγκαταστάσεις κοινωνικού εξοπλισμού, αρχαιολογικοί χώροι, σπήλαια, αυτοκινητόδρομοι κ.α.
Από το 1990 και δια μέσου μιας σειράς «Συναντήσεων για τον Υμηττό», στις οποίες συμμετείχαν ειδικοί επιστήμονες, ακτιβιστές, δημοτικοί σύμβουλοι, κ.ά, διαμορφώθηκαν θέσεις και προτάσεις γύρω από τις οποίες αναπτύχθηκαν μια σειρά σημαντικές αντιστάσεις των πολιτών.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές και οι εμπρησμοί των περασμένων δεκαετιών αποτελούν την τελευταία προειδοποίηση. Ας μην επιτρέψουμε να περάσουν τα νέα σχέδια για την λεηλασία του Υμηττού στο όνομα της προστασίας του! Ας μην επιτρέψουμε την παραπέρα δόμηση του βουνού!
Εν αναμονή της τελικής απόφασης του ΣτΕ απαιτούμε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και από την κυβέρνηση να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να μη τεθεί σε κίνδυνο το ισχύον καθεστώς προστασίας του Υμηττό.
Ψήφισμα Δημόσιας Συζήτησης για τον Υμηττό
Με αυτά τα δεδομένα, όσοι/ες πήραμε μέρος στη σημερινή δημόσια συζήτηση, ανταποκρινόμενοι/ες στο σχετικό κάλεσμα της «Διαδημοτικής επιτροπής για την προστασία του Υμηττού»:
1. Ζητάμε από το ΥΠΕΝ να ολοκληρώσει, το ταχύτερο δυνατόν, τη διαδικασία της έγκρισης της ΣΜΠΕ και της επικύρωσης ενός νέου ΠΔ, που θα στηρίζεται σε αυτήν.
2. Δηλώνουμε την αποφασιστικότητά μας να παρέμβουμε -δημόσια και με όλους τους τρόπους- στη διαδικασία κατάρτισης της νέας ΣΜΠΕ και του νέου ΠΔ, ώστε να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο το καθεστώς προστασίας του Υμηττού, βάζοντας φραγμό στις παντοειδείς πιέσεις που ασκούνται για την ανατροπή του.
3. Ζητάμε από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ να λάβει όλα τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να μην υπάρξει το παραμικρό κενό στο καθεστώς προστασίας του Υμηττού, στην περίπτωση που το ΣτΕ θα ακυρώσει το ΠΔ 187 /2011, πριν από την επικύρωση του νέου ΠΔ.
