Ερευνα έχει ξεκινήσει για τη σφαγή δέκα μελών μιας από τις πιο απομακρυσμένες φυλές ιθαγενών στον Αμαζόνιο. Οι ιθαγενείς δολοφονήθηκαν από τρεις άνδρες που δούλευαν για παράνομους μεταλλωρύχους και είχαν πάει για να κάνουν εργασίες στην περιοχή της κοιλάδας Τζαβάρι, όπου ζει το ένα πέμπτο των φυλών του Αμαζονίου και η εξόρυξη χρυσού είναι παράνομη.
Τα νέα επιβεβαιώνουν όσους μιλούσαν για την εγκληματική μείωση στην χρηματοδότηση στην υπηρεσία που φροντίζει τα συμφέροντα των ιθαγενών. Ακτιβιστικές ομάδες μιλούν για οπισθοχώρηση της Βραζιλίας στο ζήτημα των δικαιωμάτων των ιθαγενών και για ολιγωρία στην προστασία τους. Σύμφωνα με ΜΚΟ που ασχολείται με τις απρόσιτες φυλές της Βραζιλίας, η κυβέρνηση δεν έχει ως προτεραιότητα την προστασία των ιθαγενών, αλλά επιθυμεί να ανοίξει το δρόμο για τις ανεξερεύνητες περιοχές.
Σκοτώνοντας για το χρυσό
Οι δολοφονίες, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν οι αρχές, έγιναν γύρω από την περιοχή του ποταμού Γιαντιατούμπα, έναν από τους πολυάριθμους ποταμούς του κρατιδίου του Αμαζονίου, κοντά στα σύνορα με το Περού, μια περιοχή που είναι γνωστή ως το «ανέπαφο μέτωπο». Εκεί βρίσκονται συγκεντρωμένες οι περισσότερες φυλές ιθαγενών, παγκοσμίως, που δεν έχουν επαφή με τον έξω κόσμο και είναι μόλις είκοσι από τις 103 που βρίσκονται στην Βραζιλία. Οι αρχές ξεκίνησαν τις έρευνες για τις δολοφονίες μετά από καταγγελίες που έγιναν, όταν οι τρεις άντρες που δούλευαν για τους μεταλλωρύχους μιλούσαν υπερηφανευόμενοι σε ένα μπαρ για το γεγονός και λέγοντας ότι σκότωσαν 8 με 10 άτομα, τα τεμάχισαν και τα πέταξαν στον ποταμό. Σύμφωνα με έγγραφα των αρχών, οι ιθαγενείς έφεραν τόξα, ήταν άντρες, γυναίκες και παιδιά, οι οποίοι έψαχναν για αυγά χελώνας στην άκρη του ποταμού, όταν τους επιτέθηκαν οι παράνομοι μεταλλωρύχοι που αναζητούσαν τροφή.
Η επίσημη εταιρία προστασίας των ιθαγενών φυλών, η Funai, δήλωσε ότι οι θάνατοι δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί, ενώ δεν έχουν βρεθεί υλικές αποδείξεις της σφαγής ως τώρα. Σύμφωνα με τον Φελίπε Μιλάνεζ, καθηγητή στο ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Ρεκονκάβο ντα Μπάχια, σε αυτές τις περιπτώσεις σφαγών που συμβαίνουν στον Αμαζόνιο, λόγω της αχανούς έκτασης και του χρόνου που περνά, τα πτώματα σπάνια βρίσκονται. Η περιοχή που ανήκει στους ιθαγενείς, από το 2001 έχει τυπικά κατοχυρωθεί σε αυτούς και έχει περίπου τη ίδια έκταση με την Αυστρία. Πρόσφατα, όμως, η παρουσία παράνομων μεταλλωρύχων και υλοτόμων έχει αυξηθεί, όπως επίσης και η παρουσία των εμπόρων ναρκωτικών που μεταφέρουν κοκαΐνη από το Περού δια μέσω των ποταμών, καθώς η ζήτηση στο εσωτερικό της Βραζιλίας έχει αυξηθεί.
Κυβερνητικές ευθύνες
Η Funai αναφέρει ότι τον Αύγουστο υπήρξε επιχείρηση της βραζιλιάνικης αστυνομίας για να καταπολεμήσει την παράνομη εξόρυξη χρυσού, όπου καταστράφηκαν οι δομές τους και επιβλήθηκαν πρόστιμα που ανέρχονται στα 320.000 δολάρια. Σύμφωνα με συνήγορο των φυλών, υπάρχουν ακόμα άλλες δύο ανοιχτές υποθέσεις για σφαγές ιθαγενών που δεν έχουν επαφή με τον έξω κόσμο, η πρώτη έχει καταγραφεί από τον Φεβρουάριο. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η έξαρση παράνομης δραστηριότητας οφείλεται στη μείωση της παρακολούθησης της περιοχής από την Funai. Από το 2014 μια από τις τέσσερις βάσεις της έχει κλείσει και οι άλλες υπολειτουργούν. Ο πρόεδρος του συνδικάτου των Ιθαγενών της Κοιλάδας του Τζαβάρι κατηγορεί την κυβέρνηση για μείωση της χρηματοδότησης της Funai. Η ίδια η ΜΚΟ αναφέρει ότι έχει αναγκαστεί να απολύσει το 44% των εργαζομένων της. Ενώ η κυβέρνηση δεν ακούει τις προτάσεις των ιθαγενών να λειτουργήσουν μόνοι τους τις βάσεις. Έντονη κριτική γίνεται στον πρωθυπουργό, Μισέλ Τέμερ, ο οποίος παρά τα σκάνδαλα και τις δίκες, παραμένει στη θέση του, ενώ οι καταγγελίες για παραβιάσεις δικαιωμάτων ιθαγενών έχουν αυξηθεί από τότε που πήρε την πρωθυπουργία από την Ντίμα Ρουσέφ. Οι συνήγοροι των ιθαγενών κατηγορούν τον πρωθυπουργό ότι συντάσσεται με τα συμφέροντα των εταιριών που ασχολούνται με την εξόρυξη και την γεωργία. Ο Τέμερ πρόσφατα υπέγραψε διάταγμα που ανοίγει προς εκμετάλλευση ένα καταφύγιο στον Αμαζόνιο που συμπεριλαμβάνει δυο περιοχές με ιθαγενείς φυλές, το οποίο δεν τέθηκε εντέλει σε ισχύ. Επίσης προσπάθησε να θέσει ένα χρονικό όριο για τα εδάφη των ιθαγενών, προτείνοντας να κρατήσουν μόνο τις περιοχές που τους παραχωρούσαν πριν το βραζιλιάνικο σύνταγμα του 1988, ανοίγοντας έτσι ένα μέτωπο με τους ιθαγενείς που προχώρησαν σε μαζικές διαδηλώσεις.
Όλγα Βερελή
