Συζητάμε με τον Αττίλα Βάιναϊ, μέλος, επίσης, της Πολιτικής Γραμματείας και της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΚΕΑ, για την κατάσταση της Ουγγαρίας στην εποχή του Ορμπάν και τις προσπάθειες της ουγγρικής Αριστεράς να ορθώσει ένα τείχος προστασίας των κοινωνικών
και πολιτικών δικαιωμάτων στη χώρα του
Τη συνέντευξη πήρε
ο Δημήτρης Γκιβίσης
Αρχικά να μιλήσουμε για τη βίαιη σύλληψη σου από την αστυνομία την προηγούμενη εβδομάδα στη Βουδαπέστη, που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων και παράλλη��α ανέδειξε για μια ακόμα φορά τη σχέση διαφόρων ακροδεξιών ομάδων με το κράτος και τους μηχανισμούς του.
Το περιστατικό έγινε όταν, κατά τη διάρκεια μιας βόλτας με τη σύζυγό μου, συνάντησα ένα μικροπωλητή στην περιοχή του πρώην γκέτο της εβραϊκής κοινότητας, που πουλούσε φασιστικά και εθνικοσοσιαλιστικά σύμβολα. Ανάμεσά τους υπήρχαν εικόνες του Χίτλερ και σβάστικες. Αμέσως του επισήμανα ότι αυτό είναι παράνομο, σύμφωνα με το ουγγρικό δίκαιο, και του ζήτησα να σταματήσει την πώληση. Επειδή αυτός αρνήθηκε, κάλεσα την αστυνομία και ζήτησα να παρέμβει. Η αστυνομία έφτασε, ωστόσο ήταν της γνώμης ότι στην Ουγγαρία επιτρέπεται η πώληση φασιστικών και ναζιστικών συμβόλων, κάτι που δεν μπορώ να φανταστώ ακόμη και με την καλύτερη προαίρεση του κόσμου. Στην συνέχεια, και επειδή διαμαρτυρήθηκα, με έδεσαν με χειροπέδες και με έσπρωξαν βίαια στο έδαφος. Δεν κατάλαβα τι συνέβαινε: ζήτησα από την αστυνομία να πάρει θέση για την εφαρμογή των ουγγρικών νόμων, αλλά αντιμετωπίστηκα με τον τρόπο που προανέφερα. Θεωρώ ότι οι αστυνομικοί διέπραξαν ποινικό αδίκημα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους και περιμένω μια επίσημη αντίδραση. Και μου προκαλεί απορία, ότι παρά την έκταση που πήρε το θέμα, μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει ακόμα τίποτα.
Η κυβέρνηση ενισχύει την εξουσία της
Γενικότερα, πως είναι σήμερα η κατάσταση στην Ουγγαρία;
Το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο έχει συζητήσει πολλές φορές τις κυβερνητικές επιθέσεις ενάντια στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, του Πανεπιστημίου της Κεντρικής Ευρώπης (CEU), και της ελευθερίας του Τύπου. Ωστόσο, η κατάσταση δεν έχει βελτιωθεί. Η ουγγρική κυβέρνηση εξακολουθεί να ενισχύει τη εξουσία της, διαπλεκόμενη με διάφορους πλούσιους ολιγάρχες, που βρίσκονται κοντά της και παίρνουν δημόσιες προμήθειες, παρακάμπτοντας τις νόμιμες διαδικασίες. Παράλληλα, η λειτουργία του συστήματος δημόσιας υγείας έχει σχεδόν σταματήσει και η αναμονή για βασικές υπηρεσίες υγείας είναι τόσο μεγάλη, ώστε οι ασθενείς αναγκάζονται να στραφούν σε ιδιωτικά ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης. Ωστόσο, σχεδόν το ένα τρίτο της ουγγρικής κοινωνίας δεν διαθέτει επαρκείς οικονομικούς πόρους για να πληρώσει για αυτές τις υπηρεσίες. Η κοινωνική κρίση έχει φτάσει σε δραματικό μέγεθος, πολλοί άνθρωποι κυριολεκτικά πεινούν, οι εξώσεις συνεχίζονται και 600.000 εργαζόμενοι από τα 10.000.000 κατοίκων της Ουγγαρίας έχουν μετακομίσει στη Δυτική Ευρώπη, για να βρουν δουλειά. Η κοινωνική δυσαρέσκεια αυξάνεται και η πλειοψηφία των πολιτών θέλει να φύγει αυτή η κυβέρνηση.
Μπορεί αυτό το αίτημα για αλλαγή να εκφραστεί και πολιτικά;
Λόγω της καταστροφικής διαίρεσης των κομμάτων της αντιπολίτευσης και της δυσαναλογίας του ουγγρικού εκλογικού συστήματος, το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών είναι αρκετά αβέβαιο. Οι Σοσιαλιστές στη ρητορική τους υπόσχονται να ακολουθήσουν σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ότι πριν αριστερή πολιτική, και ενόψει των εκλογών του 2018 προωθούν για πρωθυπουργό τον Λάζλο Μπότκα (σημ: θεωρείται ο ηγέτης της αριστερής τάσης του ουγγρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, HSP), που υπόσχεται μια διαφορετική πολιτική από τις κυβερνητικές πολιτικές των Σοσιαλιστών και αρνείται να προχωρήσει σε συνεργασία με τον πρώην πρωθυπουργό, Φέρεντς Γκιουρτσάνι. Ωστόσο, τα συμφέροντα των νεοφιλελεύθερων κύκλων εντός και εκτός του HSP εξακολουθούν να είναι ισχυρά, γεγονός που αποδεικνύεται από το γεγονός ότι το κόμμα του Φέρεντς Γκιουρτσάνι, ο Δημοκρατικός Συνασπισμός, συμμάχησε με το Κίνημα της σύγχρονης Ουγγαρίας, ένα νέο δεξιό συντηρητικό κόμμα υπό την ηγεσία του Λάγιος Μπόκρος, πρώην υπουργού Οικονομικών και πρώην ευρωβουλευτή, γνωστού για τις νεοφιλελεύθερες απόψεις του. Οι αριστερές δυνάμεις που βρίσκονται απέναντι στο κυρίαρχο σύστημα μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή στις εκλογές, αν οι Σοσιαλιστές απομακρυνθούν πραγματικά από τη νεοφιλελεύθερη πολιτική και είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν με την Αριστερά παρά με το HSP. Το Ουγγρικό Εργατικό Κόμμα 2006 και το «Balpárt» (Αριστερό Κόμμα) έχουμε συμφωνήσει να συμμετέχουμε από κοινού στις εκλογές, και επιθυμούμε να αναζητήσουμε και άλλα αριστερά κόμματα γι’ αυτή την εκλογική συνεργασία.
Να πούμε περισσότερα για αυτή την συνεργασία;
Σκοπός μας είναι να γίνουν γνωστές οι πολιτικές και οικονομικές εναλλακτικές λύσεις που επεξεργάστηκε το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς και να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες της κοινοβουλευτικής εκλογικής εκστρατείας για την οικοδόμηση ενός ισχυρού αριστερού πόλου στις ευρωεκλογές του 2019. Για αυτό προσπαθούμε συνεχώς να προβάλλουμε μια αριστερή εναλλακτική λύση στα προβλήματα. Για παράδειγμα, πρόσφατα έστειλα επιστολή στο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και του ζήτησα το ποσό των 441 εκατ. ευρώ, που θέλει ο Ορμπάν από την Ε. Ε. ως εξαιρετικά επείγον μέτρο, για να χτίσει συνοριακούς φράχτες κατά των προσφύγων και των μεταναστών, να δοθεί για να γίνουν επενδύσεις σε συγκεκριμένα κοινωνικά προγράμματα, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην εξάλειψη της παιδικής φτώχειας στην Ουγγαρία, στη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης και στην αποφυγή άλλων κοινωνικών τραγωδιών. Αυτό θα ήταν μια μεγάλη βοήθεια για τους φτωχούς, που έχασαν μέρος του εισοδήματός τους από το καθεστώς Ορμπάν, και θα συμβάλει στην αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα μας, κάτι που είναι και ευθύνη της ΕΕ. Είναι σαφές ότι ο ακροδεξιός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας έχει ως στόχο να ενισχύσει περαιτέρω το σύστημα εκμετάλλευσής του στη σκιά του νότιου συνοριακού φρουρίου και να συνεχίζει περαιτέρω την κοινωνική λεηλασία προς όφελος των κυβερνητικών ολιγαρχών. Η πολιτική της κυβέρνησης κατά της μετανάστευσης και κατά των Βρυξελλών έχει αποστρέψει την προσοχή από τα προβλήματα της χώρας μας, δημιουργώντας αποδιοπομπαίους τράγους και συμβάλλοντας στον έλεγχο του φόβου.
Δημοκρατικό μπλοκ ενάντια στον Ορμπάν
Ποιοι είναι οι άμεσοι στόχοι της ουγγρικής Αριστεράς;
Τώρα, το σημαντικότερο βήμα μας είναι να διαμορφώσουμε ένα δημοκρατικό μπλοκ εναντίον του καθεστώτος Ορμπάν, με προτεραιότητα την υπεράσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων. Ο στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε μια νέα λαϊκή δημοκρατία, με ένα Σύνταγμα που θα εγγυάται τα βασικά κοινωνικά δικαιώματα, ειδικά το δικαίωμα στέγασης.
Η Μέρκελ σκληραίνει τη στάση της απέναντι στην Ουγγαρία και την απειλεί με οικονομικές κυρώσεις, αν δεν ακολουθήσει τη δικαστική απόφαση που την υποχρεώνει να δεχτεί τον αριθμό των προσφύγων που τις αναλογούν. Ποιες είναι οι σκέψεις σου;
Η Μέρκελ δεν θα υπερασπιστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ουγγαρία. Εργάζεται για να ενώσει τα αποκαλούμενα πυρηνικά κράτη της Ευρώπης και για να υπερασπιστεί τις θέσεις της γερμανικής βιομηχανίας. Μόνο η Ευρωπαϊκή Αριστερά μπορεί να ασχοληθεί με τα ανθρώπινα δικαιώματα σε οποιαδήποτε χώρα, να θέσει αυτά τα ερωτήματα καθημερινά και να κινητοποιήσει τους πολίτες.
•
