Οι εκλογές που περίμενε όλη η Ευρώπη έφτασαν. Η πρώτη και η δεύτερη θέση είναι “καπαρωμένες”, αλλά τα ποσοστά των κομμάτων θα καθορίσουν τις μετεκλογικές εξελίξεις και την ατζέντα του επόμενου διαστήματος. Τα λεγόμενα ψυχολογικά όρια είναι συμπτωματικά όλα πολλαπλάσια του 10… 40% για τη Μέρκελ, 20% για τον Σουλτς και το 10% για τους “μικρούς”
Του Δημήτρη Σμυρναίου
Η ιστορία επαναλαμβάνεται και σε μεγάλο βαθμό μοιάζει με φάρσα. Οπως και πριν από τέσσερα χρόνια η ημερομηνία των σημερινών εθνικών εκλογών στη Γερμανία απέκτησε τους τελευταίους μήνες μια σχεδόν «μυθική» διάσταση. Μια σειρά από θέματα, που έτσι κι αλλιώς παραμένουν βαλτωμένα επί χρόνια, υποτίθεται ότι είχαν μπει σε «κατάσταση αναμονής» προκειμένου να ψηφίσουν απερίσπαστοι οι Γερμανοί. Από τη συζήτηση για το ελληνικό χρέος, μέχρι την ανάγκη για συνολικότερες μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία της Ευρωζώνης, η απάντηση, που μονότονα δινόταν σε όποιον προσπαθούσε να ανοίξει μια σχετική συζήτηση, ήταν: «Περιμένετε να ψηφίσουν πρώτα οι Γερμανοί».
Οι Γερμανοί ψηφίζουν, λοιπόν, σήμερα και η ελπίδα πολλών είναι ότι μετά θα πάρουν σειρά για συζήτηση μια σειρά από εκκρεμότητες -όχι μόνο εκτός, αλλά και εντός συνόρων. Το μπλόκο στις δημόσιες επενδύσεις, η ενίσχυση των ανισοτήτων μέσω της επέκτασης των «mini jobs», η αντιμετώπιση των ακροδεξιών τάσεων που ανθούν κυρίως στην Ανατολική Γερμανία, η ενσωμάτωση των μεταναστών, είναι μόνο μερικές από τις προκλήσεις της επόμενης μέρας.
Θα πέσει η Μέρκελ κάτω από 40%;
Η δύναμη και η σειρά κατάταξης των κομμάτων θα καθορίσουν όχι μόνο τις εκλογικές συμμαχίες, αλλά και το πολιτικό κλίμα στη χώρα. Δεν θα δώσουν μόνο εναλλακτικές συνεργασίας, αλλά και θα επηρεάσουν τη σειρά προτεραιότητας στην ημερήσια διάταξη του πολιτικού συστήματος. Θα είναι διαφορετικά τα πράγματα αν η Αριστερά παραμείνει τρίτο κόμμα και διαφορετικά αν αυτή τη θέση καταλάβει η Ακροδεξιά. Κατά σύμπτωση τα ποσοστά «κλειδιά» για τα κόμματα είναι όλα πολλαπλάσια του 10. Ας τα δούμε αναλυτικά.
Σε καμιά περίπτωση η καγκελάριος δεν θα μπορεί να δηλώνει ευτυχισμένη, αν το διψήφιο ποσοστό της έχει μπροστά το 3 και όχι το 4. Αν, δηλαδή, πέσει κάτω από το 40%. Υπενθυμίζεται ότι το 2013 το κόμμα της είχε λάβει ποσοστό 41,5%. Μια απώλεια πάνω από δύο μονάδες δεν θα έχει, όμως, μόνο ψυχολογικό αντίκτυπο, αλλά πιθανότατα θα περιορίσει και τις εναλλακτικές της για σχηματισμό κυβέρνησης, συνεπώς και τη διαπραγματευτική της θέση τις εβδομάδες, που θα ακολουθήσουν.
Τι θα κάνει ο Μάρτιν Σουλτς;
Οι σοσιαλδημοκράτες έχουν συμφιλιωθεί με τη λογική της ήττας και έχουν αποχαιρετίσει τα όνειρα για μια άλλη κεντροαριστερή πλειοψηφία. Αν πέσουν πολύ κάτω από το 25,7% του 2013, τότε είναι σίγουρο ότι θα ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση τόσο για τη φυσιογνωμία του κόμματος, όσο και για την ανάγκη μετάβασής του στην αντιπολίτευση. Για ένα κόμμα που έχει ταυτιστεί με τον κυβερνητισμό, μια τέτοια απόφαση δεν θα είναι εύκολη για τα στελέχη του. Ο Μάρτιν Σουλτς έχει δεσμευτεί για εσωτερικό δημοψήφισμα πριν την έγκριση μιας μελλοντικής κυβερνητικής συμφωνίας με τους Χριστιανοδημοκράτες. Αλλά αν το αποτέλεσμα είναι πολύ κακό, το …δημοψήφισμα μπορεί να αφορά και τον ίδιο και την ικανότητά του να ηγηθεί του κόμματος.
Ποιο θα είναι το τρίτο κόμμα;
Μέχρι τώρα η Αριστερά (die Linke) ήταν ουσιαστικά η αξιωματική αντιπολίτευση ως τρίτο κόμμα σε κοινοβουλευτική δύναμη. Το ποσοστό της το 2013 ήταν πεσμένο με 8,6%, έναντι 11,9% το 2009. Αυτή τη στιγμή φαίνεται δύσκολο να καταφέρει να κρατήσει αυτή τη θέση, αν και κάποιες δημοσκοπήσεις την έφερναν πάνω από το 10%. Αν ξεπεράσει αυτό το όριο και παραμείνει Τρίτη, θα έχει δικαίωμα να μιλάει για επιτυχημένο αποτέλεσμα. Σε κάθε άλλη περίπτωση θα κριθεί τόσο από τη σειρά κατάταξής της, όσο και από το ποσοστό της…
Μέχρι πού θα φτάσει η Εναλλακτική για τη Γερμανία;
Το 10% είναι, όμως, σημαντικό και για την Εναλλακτική για την Γερμανία (AfD), που επίσης φλερτάρει με την τρίτη θέση. Σε ορισμένες δημοσκοπήσεις φαινόταν να το ξεπερνά εύκολα. Σε κάθε περίπτωση, το ακροδεξιό αυτό μόρφωμα θα μπει για πρώτη φορά στη Βουλή και αυτό θα του προσφέρει και περισσότερο χρήμα και περισσότερη δημοσιότητα, αφού υπολογίζεται ότι θα έχει πάνω από 70 βουλευτές. Πολλοί μιλούν ήδη για μια μαύρη Κυριακή για τη σύγχρονη γερμανική Δημοκρατία.
Κοντά στο 10 στοχεύουν και οι Φιλελεύθεροι
Στα έσοδα και τη δημοσιότητα της κοινοβουλευτικής παρουσίας προσδοκούν και οι Ελεύθεροι Δημοκράτες (FDP) που μοιάζουν με …ασανσέρ. Από το 14,6% του 2009 έπεσαν στο 4,8% το 2013. Η επιστροφή τους στη Βουλή θεωρείται σίγουρη (το εκλογικό όριο είναι 5%). Αυτό μοιάζει εντυπωσιακό, αν αναλογιστεί κανείς ότι η συνθηματολογία τους σε πολλά θέματα, όπως η κρίση της ευρωζώνης και η ενσωμάτωση των προσφύγων, δεν διαφοροποιήθηκε και πολύ από εκείνη του ΑfD.
Αυτή ακριβώς η προεκλογική τους ρητορεία κάνει να φαντάζει δύσκολος ένας συνασπισμός «τύπου Τζαμάικα». Μαύρο για τους Χριστιανοδημοκράτες, Κίτρινο για τους Φιλελεύθερους και οι Πράσινοι.
To FDP θα ήθελε να είναι αρκετά ισχυρό για να μπορέσει να συγκυβερνήσει με τους Χριστιανοδημοκρά��ες της Μέρκελ χωρίς να χρειαστεί και τρίτος εταίρος. Κάτι τέτοιο πιθανώς θα βόλευε πολλούς. Και τους Πράσινους, που δεν θα χρειαζόταν να μπουν στον πειρασμό να μετακινηθούν κι άλλο προς τα δεξιά και τους Σοσιαλδημοκράτες που θα μπορούσαν να βρουν ένα ισχυρό άλλοθι για να περάσουν στην αντιπολίτευση και να το ρίξουν στην …ομφαλοσκόπηση, αναζητώντας λύση στα υπαρξιακά τους προβλήματα. Και το AfD που θα ελπίζει σε περαιτέρω διαρροές από το κεντροδεξιό στρατόπεδο, που θα βρίσκεται πλέον στην εξουσία σε πλήρη …σύνθεση.
