Λίγα μόλις εικοσιτετράωρα από τον κυβερνητικό ανασχηματισμό κι έχουν ήδη γραφτεί πολλά για τον εμπλουτισμό του υπουργικού συμβουλίου με νέες και ενδιαφέρουσες επιλογές προσώπων, για τη σημειολογία των επιλογών του πρωθυπουργού, για τη στόχευσή τους.
Γράφτηκε για «στοίχημα της νέας κεντροαριστεράς» με το βλέμμα στραμμένο στις κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις – αυτοδιοικητικές, ευρωκοινοβουλευτικές, εθνικές– του 2019. Για πρόγευση ανοιγμάτων στον χώρο του συναινετικού Κέντρου εν όψει δημοτικών και περιφερειακών εκλογών. «Δήλωση ειλικρινών προθέσεων» για μετεκλογικές συνεργασίες, για συναινετικά κυβερνητικά σχήματα ακόμη-ακόμη. Άνοιγμα στη συνδιαμόρφωση ενός «νέου προοδευτικού τόξου» που μοιάζει να αναδύεται από τις στάχτες του πάλαι ποτέ «μπλοκ των προοδευτικών δυνάμεων», το οποίο «εξέπνευσε στα χέρια του εκσυγχρονιστικού σημιτισμού».
Σχολιάστηκε η επιλογή του Αλέξη Τσίπρα να απευθυνθεί άμεσα στις δυνάμεις που απελευθέρωσε η κρίση του παλιού πολιτικού συστήματος, μετά και την άρνηση της ηγεσίας του Κινήματος Αλλαγής να ανταποκριθεί θετικά στην ανάγκη να αποτραπεί ο ακροδεξιός εκτροχιασμός της πολιτικής ζωής του τόπου. Η απόφαση το νέο υπουργικό σχήμα να αποτελέσει την εγγύηση για τη σύμπηξη μιας δημοκρατικής συμμαχίας που, με κεντρικό πόλο τον ΣΥΡΙΖΑ, θα διαχειριστεί τις τύχες της χώρας στις κρίσιμες μεταμνημονιακές τετραετίες. Το άνοιγμα στο πολιτικό Κέντρο, ως απάντηση στην ακροδεξιά στροφή της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Εύστοχες προσεγγίσεις. Η απήχηση που θα έχει στο ευρύτερο ακροατήριο το νέο υπουργικό συμβούλιο θα υπερβεί κατά πολύ το άθροισμα των επιμέρους προσώπων που το απαρτίζουν, το άθροισμα του πολιτικού συμβολισμού που κομίζει ένα έκαστο εξ αυτών χωριστά.
Αυτό, κατά τη γνώμη μας, είναι —αυτό πρέπει να είναι— το μεγάλο στοίχημα του ανασχηματισμού: η συντεταγμένη απάντηση στην υπέρτατη ανάγκη να διαφυλαχτεί η δημοκρατική ομαλότητα. Ο σεβασμός στην τήρηση των κανόνων της δημοκρατίας δεν είναι –δεν μπορεί να είναι— υπόθεση ενός κόμματος, μιας παράταξης. Είναι υπόθεση όλων των δυνάμεων που ομνύουν ειλικρινά στη δημοκρατία. Το νέο υπουργικό συμβούλιο δεν είναι –δεν μπορεί να είναι και δεν θα είναι— η εγγύηση ότι η παρούσα κυβέρνηση δεν θα κλονιστεί να πέσει πριν αποφανθεί γι’ αυτό ο λαός. Πολύ περισσότερο ότι η διακυβέρνηση του τόπου θα είναι υπόθεση της Αριστεράς αποκλειστικά και στο διηνεκές. Το νέο υπουργικό συμβούλιο είναι η εγγύηση ότι η Ελλάδα του 21ου αιώνα —μετά και την οδυνηρή εμπειρία του μετεμφυλιακού καθεστώτος, των ανακτορικών πραξικοπημάτων και της στρατιωτικής δικτατορίας— έχει ενστερνιστεί τον υπέρτατο δημοκρατικό κανόνα, που είναι ο σεβασμός στη λαϊκή ετυμηγορία.
Έχει σημασία αυτό να γίνει βαθιά κατανοητό, διότι οι εκλογές, οι εθνικές εκλογές, ειδικά, και βέβαια η προεκλογική περίοδος, θα διεξαχθούν σε κλίμα ιδιαίτερης έντασης, καθώς είναι από κάθε πλευρά αναμενόμενο ότι πολιτικές παρατάξεις και σχηματισμοί του παρελθόντος θα σαρωθούν – και όχι μόνο όσοι σχηματισμοί δημιουργήθηκαν στη διάρκεια της κρίσης. Κραταιά κόμματα του παρελθόντος θα δοκιμαστούν. Η Νέα Δημοκρατία του Κωνσταντίνου Καραμανλή, μεταλλαγμένη σήμερα σε όχημα εξυπηρέτησης της φιλοδοξίας του κ. Μητσοτάκη του νεότερου να κυβερνήσει τον τόπο με το στανιό, όποια τύχη και να της επιφυλάσσουν οι επόμενες εκλογές, θα πρέπει να επανιδρυθεί. Δεν είναι η μοίρα της η ακροδεξιά γωνία. Που σημαίνει ότι το πολιτικό μέλλον του σημερινού αρχηγού της δεν προβλέπεται μακρόν.
Πριν ένα μήνα, συγκεκριμένα στις 23 Ιουλίου, συμπληρώθηκαν 44 χρόνια από μια ημερομηνία ορόσημο στη σύγχρονη ελληνική Ιστορία: 23 Ιουλίου 1974, η κατάρρευση της επταετούς στρατοκρατικής δικτατορίας και –το σημαντικότερο— η εγκαθίδρυση για πρώτη φορά στην Ελλάδα ενός γνήσιου και ανόθευτου δημοκρατικού πολιτεύματος, απαλλαγμένου από τον θεσμοθετημένο αντικομμουνισμό και τη διάκριση των πολιτών και υπηκόους πρώτης και δεύτερης κατηγορίας. Η Μεταπολίτευση ισοδυναμεί ιστορικά με τη Δημοκρατία στην Ελλάδα.
Παραμένει ανεξάλειπτο το μερίδιο της αναγνώρισης που αναλογεί γι’ αυτό στον ιδρυτή του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας. Του ίδιου κόμματος από τα έδρανα τους οποίου νοσταλγοί της χούντας, όπως οι κ.κ. Βορίδης και Γεωργιάδης, ασχημονούν, χλευάζοντας και περιφρονώντας τη Δημοκρατία στο πρόσωπο των πολιτικών τους αντιπάλων. Όταν ο κ. Βορίδης υποστηρίζει δημόσια, από ραδιοφώνου, ότι «πρέπει να υπάρξει στρατηγική ήττα των ιδεών της Αριστεράς» για να μην αναλάβει ποτέ ξανά κυβερνητικές ευθύνες με οποιαδήποτε μορφή της, δεν χρειάζεται μεθερμηνευτή των λεγομένων του, το κάνει ο ίδιος, προσθέτοντας: «Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρέπει να κάνει παρεμβάσεις στο κράτος και στους θεσμούς για να μην ξαναέρθει η Αριστερά στην εξουσία, γιατί οι ιδέες της είναι ελαττωματικές»…
Σε ποιο σύμπαν ζει αυτός ο κύριος, όταν κάνει λόγο για «παρεμβάσεις στους θεσμούς» που θα ακυρώνουν την ψήφο των πολιτών; Ποια εξουσία αναγνωρίζει υπέρτερη του λαού από τον οποίο εκπορεύεται κάθε εξουσία; Σε ποια νομιμότητα ομνύει;
Οι κύριοι αυτοί δεν συμφιλιώθηκαν ποτέ με το μήνυμα της Μεταπολίτευσης, γι’ αυτό αδυνατούν να καταλάβουν ότι ο δρόμος που έχει διανύσει η Δημοκρατία στην Ελλάδα είναι πλέον πολύ μακρύς για να υπάρξει επιστροφή σε καθεστώτα που αυτοί νοσταλγούν. Δεν πρόκειται, συνεπώς, να συμφιλιωθούν και με την ιδέα ότι η επίμονη Αριστερά εγκαινίασε από τη θέση της κυβέρνησης της χώρας μια νέα Μεταπολίτευση. Μια Μεταπολίτευση κομβικός σταθμός της οποίας θα αποδειχθεί η κίνηση του πρόσφατου κυβερνητικού ανασχηματισμού.
Ο κ. Μητσοτάκης τους παρακολουθεί στις εμμονές τους. Δεν εννόησε ποτέ τη μετάβαση που συντελέστηκε στην κουλτούρα της πολιτικής συναίνεσης με το «παράδοξο» της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Αυτό του στερεί σήμερα τη δυνατότητα να εννοήσει την κίνηση που συντελείται στα πολιτικά πράγματα της Ελληνικής Δημοκρατίας προς την κατεύθυνση που δείχνει ο κυβερνητικός ανασχηματισμός.
Φταίει ίσως το ότι η ακαμψία των «αριστοκρατικών» προκαταλήψεών του δεν του επιτρέπει να παραδεχτεί ένα βασικό αξίωμα. Ότι στην «πληβειακή» Δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα.
Κωστής Γιούργος
