Το ψηλοτάβανο μπακάλικο ήταν ορθάνοιχτο από τη μια μεριά. Τα τρία κεπέγκια που κάλυπταν την πλευρά του δρόμου έκλειναν αργά το βράδυ κι ασφάλιζαν το μαγαζί. Το ένα, μάλιστα, κάποια στιγμή φράκαρε κι από τότε έμεινε μόνιμα κλειστό. Πόρτες δεν υπήρχαν κι έτσι το χειμωνιάτικο αγιάζι παρέμενε μόνιμα εγκατεστημένο στο χώρο. Ένα μικρό μαγκάλι έδινε μια ψευδαίσθηση ζεστασιάς πίσω από τον πάγκο, όπου καθόμουν κουλουριασμένος διαβάζοντας τις περιπέτειες του «Μικρού κάου-μπόι». Δεν μου άρεσε καθόλου όταν μ’ αφήνανε στο μπακάλικο, αλλά που να τα προλάβει όλα η μάνα, κυρίως όταν ο πατέρας έλειπε σε ταξίδι για τον απαραίτητο εβδομαδιαίο ανεφοδιασμό. Το νησί δεν είχε ποτέ αυτάρκεια προϊόντων κι έτσι οι μπακάληδες, μισθώνοντας κάποιο τρίκυκλο ή φορτηγό, περνούσαν απέναντι στην Καβάλα για τα ψώνια τους.
Τα παλιά μπακάλικα σερβίριζαν και ποτά στον πάγκο, ούζο ή ρετσίνα, συνήθως ξεροσφύρι και σπανιότερα με λίγο κασεράκι ή αλλαντικό για μεζέ. Οι θαμώνες ήταν σταθεροί, συνδύαζαν ποτό με λίγα ψώνια γιατί δεν ήθελαν να εκτίθενται στα κουτσομπολιά του καφενείου. Σχεδόν κάθε βράδυ έκανε στάση στο μαγαζί ο κυρ-Νίκος. Γύριζε από την τράτα, με το σκούρο μπερεδάκι στο κεφάλι κι ένα καλάθι γεμάτο διαλεχτά ψάρια από τα οποία η μάνα διάλεγε, συνήθως, σουπόψαρα: χριστόψαρα, σκορπίνες, δράκαινες και μπακαλιάρους. Ο κυρ-Νίκος, με το θλιμμένο χαμόγελο και το πρόσωπο σκαμμένο από τις κακοτοπιές, έπινε τα ποτηράκια του, έλεγε ιστορίες της θάλασσας και, σαν να μην ήθελε να γυρίσει στο σπίτι, περίμενε να κλείσει το μπακάλικο για να πάρει, σκυφτός, το δρόμο της επιστροφής.
Ο αγαπημένος μου, όμως, πελάτης ήταν ο μπάρμπα-Μήτσος. Μικρόσωμος, καλοκάγαθος, με μάγκικο τραγιασκάκι και λεπτό περιποιημένο μουστάκι, περνούσε από το μαγαζί πολλές φορές τη μέρα βρίσκοντας αφορμές να εξοκείλει από τον προορισμό του για να πιει, όρθιος στον πάγκο, ένα γρήγορο ουζάκι. Όταν είχε όρεξη, άρχιζε τις διηγήσεις για το παρελθόν: μνήμες από το στρατό, για το ξύλο που είχε φάει απ’ τους ταγματασφαλίτες, για τα μέρη που είχε πάει σαν τεχνίτης κτίστης, ειδικός στην κατασκευή φούρνων. «Μέχρι την Κομοτηνή έφτασε η χάρη μου», έλεγε. Έπινε πάντα ζυγό αριθμό ποτηριών κι όταν τον κερνούσα κάνα ποτηράκι, αυτός μετά συμπλήρωνε για να μη σταματήσει σε μονό αριθμό. Κι η πρόποσή του ήταν πάντα πρωτότυπη: «Δόξα στη Παναγιά, που είναι και γυναίκα!». Όταν ερχόταν κι άλλοι πελάτες, του γέμιζα ένα μπουκαλάκι ούζο, το έβαζε στον κόρφο του κι έφευγε για τη μοναξιά του σπιτιού του.
Ήταν Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ. Πλησίαζε η ώρα του Επιταφίου κι ο κόσμος περνούσε για την εκκλησία, κρατώντας, οι περισσότεροι, τα παραδοσιακά τυλιχτά κεριά που μοσχομύριζαν κερήθρα και μέλι. Είχαμε ξεμείνει στο μπακάλικο μαζί με τον Μίμη τον ψαρά, «το Μιμαριό». Πρόσωπο ηλιοκαμένο και χαραγμένο από την αλμύρα της θάλασσας, μουστακάκι σαν τον Κλαρκ Γκέιμπλ και πολλή μοναξιά. Ατέλειωτες ιστορίες από τα ψαροκάικα, για τα καμπαρέ στην οδό Ειρήνης, στο Βαρδάρη, που του πήρανε όλα τα λεφτά ακόμα και το ρολόι, για το ακορντεόν που είχε αγοράσει για να κάνει καντάδες, για την κοπέλα που αγαπούσε και δεν τόλμησε ποτέ να της το πει. Έπινε βιαστικά τη δεύτερη Μαλαματίνα του γιατί καταλάβαινε ότι το μαγαζί έπρεπε να κλείσει. «Το Πάσχα δεν είναι γι’ ανθρώπους μοναχούς», είπε. «Κάποιοι περιμένουν να περάσει ο επιτάφιος κρυμμένοι στη γωνιά του καφενείου. Εγώ θα πάω να κρυφτώ στο σπίτι μου». Ήπιε την τελευταία του γουλιά, ευχήθηκε «Καλή Ανάσταση» κι απομακρύνθηκε σιγοτραγουδώντας:
«Ο μοναχός ο άνθρωπος / όταν γλεντούν οι άλλοι
γίνεται μόνος δυο φορές / και σκύβει το κεφάλι»
Ο δικηγόρος του διαβόλου
