«Σύντροφοι ρίξτε μπουκάλες στο πέλαγος, μήπως τις βρουν τα παιδιά ναυαγοί και μας σώσουν».
Σιγόκαιγε το φως σου τον τελευταίο καιρό και έσβησε την Τρίτη 2 Ιουνίου 2026. Ελένη Πορτάλιου, φίλη μου, με τη βαθιά αξία της λέξης. Όπως την όριζες εσύ, κρατάω το φως των ημερών μας στη μνήμη μου και θα σε θυμάμαι όπως ήσουν φτιαγμένη από τα υλικά της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης. «Χωρίς συμπόνια δεν υπάρχει κόσμος» έλεγες και συ ήσουν πάντα εκεί παρούσα, ταμένη να πολεμάς για κάθε κοινωνική αδικία. Συντρόφισσά μου, έδωσες όλες τις μάχες στην πολιτική και στα κινήματα με αλτρουισμό και ανιδιοτέλεια. Το όνομά σου είναι για μένα συνώνυμο της αριστεράς. Η Ελένη του Πολυτεχνείου, των αγώνων, της αυτοδιοίκησης, των κινημάτων, του φεμινισμού.
Χρωστώ τη φιλία μας στη δημοσιογράφο Έλσα Θεοφύλακτου, σε μια κοινή συνέντευξή μας , για ένα φεμινιστικό περιοδικό, εγώ ως εργαζόμενη μητέρα δύο παιδιών και συ ως πανεπιστημιακή καθηγήτρια. Έκτοτε πήραμε σβάρνα όλα τα κινήματα. Όπου το ανέφικτο, εκεί και μεις. Φωτεινές στιγμές η συμμετοχή μας στα Κοινωνικά Φόρουμ, στα Φεστιβάλ του Ρήγα, του ΚΚΕ εσ, του ΚΚΕ εσωτ Ανανεωτικής Αριστεράς, της Εποχής. Εσύ στο οργανωτικό και στη μελέτη του χώρου, εγώ στα καλλιτεχνικά. Ζήσαμε και οδυνηρές στιγμές, όπως αυτή του Νοέμβρη του 1988. Τότε που η τουρκική και κουρδική αριστερά μετρούσε δεκάδες χιλιάδες φυλακισμένους, βασανισμένους, εκτελεσμένους, εμείς 16 Έλληνες, σηκώσαμε δύο πανό διαμαρτυρίας στο στρατοδικείο Mamak, όπου δικαζόντουσαν 723 στελέχη της μεγάλης αριστερής οργάνωσης Dev-Yol. Στη συνέχεια σύλληψη, μεταφορά με κουκούλες στα υπόγεια της DAL, της Γενικής Ασφάλειας, πολύωρες ανακρίσεις, δίψα, και φόβος. Η μία με τα μάτια έδινε κουράγιο στην άλλη. Θυμάμαι έλεγα μέσα μου «αφού είναι και η Ελένη εδώ δεν φοβάμαι τίποτα».
Μας έδεσαν οι κοινοί αγώνες όμως και η καθημερινότητα, τα συναισθήματά μας, η ίδια η ζωή. Μου συμπαραστάθηκες σε τραγωδίες και χαρές. Ήσουν η θεία των παιδιών μου, η θεία του Δημητράκη και πόνεσες και έγραψες γι’ αυτόν στην Εποχή. Τώρα γράφω εγώ για σένα και είναι αβάσταχτο. Ελένη φίλη μου τα ποιήματά σου είναι δώρο ζωής για μένα. Ευτυχώς εσύ, ενσυνείδητη και ευαίσθητη, όλα αυτά τα μετουσίωσες σε βιωμένη ποίηση. Είμαι σίγουρη πως είσαι αναπαυμένη και χαρούμενη με τους αγαπημένους σου Μανόλη Αναγνωστάκη, Γιώργο Σεφέρη, Κατερίνα Αγγελάκη – Ρουκ, Νίκο Εγγονόπουλο, Ηλία Λάγιο, Τάσο Λειβαδίτη, Βύρωνα Λεοντάρη.
Έχω μέσα στον πόνο της απώλεια σου έναν σοβαρό λόγο παρηγοριάς: έφυγες πριν τελειώσει το τέρας του Ελληνικού. Αυτό που πάλεψες με νύχια και με δόντια από το 2010. Σε θυμάμαι το 2011, να πρωτοστατείς στο Φεστιβάλ Αντίστασης και Δημιουργίας για το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού. Μαζί με τις Έλενα Πατρικίου, Μαρία Κοκκίνου, Λήδα Καζαντζάκη κ.ά. αντιπαραθέσατε μία έκθεση 130 εικαστικών καλλιτεχνών, στα κυβερνητικά fast track σχέδια εκποίησης του χώρου. Παράλληλα ο Μίκης Θεοδωράκης είχε σταθεί δίπλα μας με μια μεγάλη συναυλία και σπουδαίους τραγουδιστές . . και ηττηθήκαμε.
Αχ Ελένη, αντίο…
