Μια βαθιά ανάσα στις κάλπες της Πορτογαλίας και της Ρουμανίας φαίνεται ότι πήρε η πολιορκημένη Κομισιόν και το κόμμα του πολέμου που εκπροσωπεί, από την υποτιθέμενη φιλειρηνική τραμπική Ακροδεξιά και τις ειρηνιστικές αντιδράσεις μεγάλου μέρους λαών της Ευρώπης. Ελπίζοντας, επίσης, ότι ο υποψήφιός της θα κερδίσει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Πολωνία την 1η Ιουνίου, διασφαλίζοντας ότι τουλάχιστον στα σύνορα της Ευρώπης με τη Ρωσία, την Πολωνία και τη Ρουμανία, θα παραμείνουν θεσμοί που θα είναι ευθυγραμμισμένοι με τα πολεμικά σχέδια της.
Μαύρισε η Πορτογαλία
Στην Πορτογαλία η δεξιά Δημοκρατική Συμμαχία του PSD και του CDS με 32,7% πήρε 250.000 ψήφους περισσότερους και 22 βουλευτές παραπάνω από τις βουλευτικές εκλογές του 2024, ενώ το ακροδεξιό Chega με 22,6% από 18,2% πήρε σχεδόν 255.000 χιλιάδες ψήφους και 15 βουλευτές παραπάνω. Εάν υπολογίσουμε και τη μικρή άνοδο της Νεοφιλελεύθερης Πρωτοβουλίας στο 5,5% κατά 10.000 ψήφους, αλλά κατά 5 βουλευτές, τα συντηρητικά κόμματα κατάφεραν να κερδίσουν 515.000 περισσότερους ψήφους από τις βουλευτικές εκλογές του 2024, παρά την άνοδο της αποχής, και να έχουν πάνω από τα δύο τρίτα της βουλής.
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα με 23,4% (-5,3%) έχασε 382.000 ψήφους και 11 βουλευτές σε ένα χρόνο, το Μπλόκο με 2% (-2,4%) και 141.000 ψήφους εξέλεγε μια βουλεύτρια από τις 4 έδρες που είχε, η συμμαχία Πορτογαλικού ΚΚ και Πρασίνων με 3% (-0,3%) έχασε 10.000 ψήφους, επανεκλέγοντας τους 3 βουλευτές του ΚΚ και χάνοντας τον βουλευτή των Πρασίνων, με αποτέλεσμα τα αριστερά και προοδευτικά να χάσουν συνολικά 433.000 ψήφους, με το αριστερό Livre με 4,2% (+1,1%) να κατορθώνει να ανακτήσει μόλις 70.000 ψήφους.
Η θεαματική άνοδος του ακροδεξιού Chega στην Πορτογαλία συμπληρώθηκε με την εκλογική κατάρρευση των σοσιαλιστών και του Μπλόκου της Αριστεράς και την εξαφάνιση των Πράσινων από τη βουλή, ενώ το Πορτογαλικό ΚΚ κατάφερε να επανεκλέξει τους 3 βουλευτές του και το αριστερό Livre να σημειώσει μια πολύτιμο άνοδο.
Μετασεισμικές αναταράξεις στην Αριστερά
Οι Σοσιαλιστές αντιμετωπίζουν μια βαθιά κρίση ταυτότητας και ηγεσίας, με τον πρώην υπουργό Εσωτερικών και Δημόσιας Διοίκησης, Ζοζέ Λουίς Καρνέιρο, να είναι πλέον ο μόνος υποψήφιος για να διαδεχθεί στην ηγεσία του κόμματος τον Πέδρο Νούνο Σάντος, που παραιτήθηκε το βράδυ της ήττας. Ο Καρνέιρο είχε χάσει από τον Νούνο Σάντος τις εκλογές για την αντικατάσταση του Αντόνιο Κόστα.
Οι σοσιαλιστές δήμαρχοι άσκησαν ασφυκτικές για να αποσυρθούν οι άλλοι τρεις – τέσσερις υποψήφιοι, όλοι πρώην υπουργοί, θεωρώντας ότι με μια και μόνη υποψηφιότητα διασφαλίζεται η ενότητα του κόμματος, με τις διαδικασίες εκλογής νέας ηγεσίας να ολοκληρώνονται το αργότερο μέσα στον Ιούλιο για να προετοιμαστούν καλύτερα για τις αυτοδιοικητικές εκλογές το φθινόπωρο, δεδομένου ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα ελέγχει τους μισούς δήμους της χώρας.
Το αριστερό Livre, κέρδισε 2 επιπλέον έδρες για να φθάσει στις 6 από τις 4 που είχε, ξεπερνώντας τις 250 χιλιάδες ψήφους, για να μετατραπεί στο μεγαλύτερο κόμμα της Αριστεράς. Το κόμμα που συνεργαζόταν κάποτε με το Diem25, αποφάσισε να αναλάβει την πρωτοβουλία του συνδετικού ιστού της Αριστεράς.
O εκπρόσωπος του Livre, Ρουίς Ταβάρες, ζήτησε από όλη την Αριστερά να σκεφθεί τα εκλογικά αποτελέσματα μαζί με τις εναλλακτικές λύσεις ενόψει τον επικείμενων αυτοδιοικητικών εκλογών. Για τον Ταβάρες η Αριστερά θα πρέπει να κατεβάσει το αργότερο έως τον Ιούλιο κοινά ψηφοδέλτια, ξεκινώντας από τους δήμους που το Chega ήρθε πρώτο κόμμα.
«Αυτές οι εκλογές ήταν ένα κάλεσμα αφύπνισης. Η Αριστερά και ο προοδευτικός και οικολογικός χώρος πρέπει να αφυπνιστούν και να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να διασφαλίσουν ότι, σε όσο το δυνατόν περισσότερους δήμους που η Ακροδεξιά έχει αναδειχθεί νικήτρια, θα υπάρχουν προοδευτικές λίστες για τις οποίες οι προοδευτικοί και δημοκρατικοί ψηφοφόροι θα γνωρίζουν ότι μπορούν να ψηφίσουν», τόνισε ο Ταβάρες στο τέλος της συνάντησής του με τον πρόεδρο της δημοκρατίας για το σχηματισμό της νέας κυβέρνησης, τονίζοντας επίσης την ανάγκη να αποτραπεί μια συνταγματική μεταρρύθμιση με αυτούς τους συσχετισμούς στη βουλή.
Ήττα του Μπλόκο
«Κάθε βουλευτής λιγότερος είναι ένας αγωνιστής που θα δουλέψει ενάντια στη Δεξιά στους δρόμους», τόνισε η συντονίστρια του Μπλόκου της Αριστεράς Μαριάνα Μορτάγκουα, που ήταν η μόνη από τους 3 βουλευτές του Μπλόκο που κατάφερε να επανεκλεγεί. «Η Αριστερά δέχθηκε μια σημαντική ήττα, το Μπλόκο υπέστη μια μεγάλη ήττα» και «είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε αυτή την ήττα ανοικτά και με κάθε ταπεινότητα», συμπλήρωσε η Μορτάγκουα.
«Ήταν η πιο δύσκολη προεκλογική εκστρατεία της ζωής μας», τόνισε στην ανοικτή επιστολή προς τα μέλη και τους φίλους του Μπλόκο η Πολιτική Επιτροπή του κόμματος, υπογραμμίζοντας το «θάρρος» των ακτιβιστών και των εθελοντών που έδειξαν «ένα κόμμα κινητοποιημένο, πόρτα-πόρτα, δρόμο-δρόμο, για να αντιμετωπίσει μια άνευ προηγουμένου στροφή προς τα δεξιά». Η Πολιτική Επιτροπή του Μπλόκο κάλεσε για «νέες, διευρυμένες συγκλίσεις»… «για την υπεράσπιση του Συντάγματος, τώρα που η Δεξιά έχει πλειοψηφία 2/3 για να κάνει αλλαγές μόνη της».
Η Κεντρική Επιτροπή του Μπλόκο συνεδριάζει το Σάββατο 24 Μαΐου για να συζητήσει «με ειλικρίνεια και ανοιχτά το χειρότερο αποτέλεσμα που έχει σημειωθεί ποτέ σε βουλευτικές εκλογές» και τους λόγους που καθόρισαν τη «συντριπτική στροφή προς τα δεξιά». Αναγνωρίζοντας ότι τα προοδευτικά και αριστερά κόμματα πήραν συνολικά τον χαμηλότερο αριθμό ψήφων από την πτώση της δικτατορίας, χρειάζεται να καθοριστούν «νέες, διευρυμένες συγκλίσεις στο δημοκρατικό πεδίο για την υπεράσπιση του Συντάγματος του Απρίλη», του συντάγματος της Επανάστασης των Γαρυφάλλων.
«Το Μπλόκο δεν θα κλειστεί στον εαυτό του. Θα αγωνιστούμε για την ελευθερία και για το μέλλον της Αριστεράς σε όλη τη χώρα, έναν ανοιχτό χώρο αντίστασης, χωρίς σεχταρισμό», καταλήγει η Πολιτική Επιτροπή, καλώντας τα μέλη του κόμματος σε «περισσότερη οργάνωση και μαχητικότητα», για να «αντιμετωπίσουμε ταυτόχρονα το δεξιό κύμα» και να «επανεκκινήσουμε το Μπλόκο και να δημιουργήσουμε νέες μορφές οργάνωσης και συμμετοχής».
Η ήττα του Μπλόκο δημιουργεί ασφαλώς και προβλήματα στο νέο κόμμα της ευρωπαϊκής Αριστεράς που προσπάθησε να φτιάξει με την Ανυπότακτη Γαλλία και κόμματα της σκανδιναβικής Αριστεράς που έχουν στοιχηθεί με τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς και το ΝΑΤΟ.
Το PCP μόνη συνεπής αντιπολίτευση
To Πορτογαλικό ΚΚ ανακοίνωσε ήδη ότι θα καταθέσει πρόταση απόρριψης – μομφής κατά του κυβερνητικού προγράμματος που θα παρουσιάσει η δεξιά Δημοκρατική Συμμαχία των PDS και CDS, προδικάζοντας ότι θα περιέχει επιθέσεις στις δημόσιες υπηρεσίες και τα δικαιώματα των εργαζομένων
«Δεν μπορούμε να περιμένουμε και πρέπει να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να σταματήσουμε την αποδόμηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, την επίθεση στην Κοινωνική Ασφάλιση, τις αλλαγές στην εργατική νομοθεσία, τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πρώτη πρωτοβουλία για να σταματήσει αυτό είναι να υποβληθεί πρόταση απόρριψης του κυβερνητικού προγράμματος», ανακοίνωσε ο γενικός γραμματέας του PCP Πάουλο Ραϊμούντο, σε συνέντευξη Τύπου στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στη Λισαβόνα, μετά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του PCP.
O Ραϊμούντο απέρριψε επίσης τη συνεργασία ή τη δημιουργία εκλογικών συνασπισμών με άλλες προοδευτικές και αριστερές δυνάμεις, επαναλαμβάνοντας ότι η πορεία δεν πρέπει να είναι αυτή της «αραίωσης», έκφραση που χρησιμοποιεί για να αποκλείσει συνεργασίες στα Αριστερά.
Ευρωπαϊστής πρόεδρος στη Ρουμανία
Η αναμενόμενη ομόφωνη απόρριψη της έφεσης για την ακύρωση των προεδρικών εκλογών στη Ρουμανία, που είχε καταθέσει ο εθνικιστής υποψήφιος Τζόρτζε Σιμιόν, καταγγέλλοντας την παρέμβαση της Γαλλίας και της Μολδαβίας στην εκλογική διαδικασία, τροφοδότησε νέες εντάσεις, με τον 38χρονο Σιμιόν να καλεί στην πράξη σε κινητοποιήσεις το επόμενο διάστημα. Η μόνη κινητοποίηση που φαίνεται ότι απέδωσε ήταν η προσέλευση δημοκρατικών ψηφοφόρων στον δεύτερο γύρο, με τη συμμετοχή να εκτινάσσεται από το 53% στο 65%, στα υψηλότερα ποσοστά από το 1996, χάρις στην ψήφο των αποδήμων και την ουγγρική μειονότητα.
Ο κεντρώος δήμαρχος του Βουκουρεστίου και αρεστός της Κομισιόν, Νικουσόρ Νταν, με το 53,6% έναντι του 46,4% του Σιμιόν ετοιμάζεται να αναλάβει την προεδρία της χώρας. Ο Σιμιόν είχε αυτοανακηρυχθεί πρόεδρος, αλλά αργότερα παραδέχθηκε την ήττα του. Ήταν πάντως οι δεύτερες προεδρικές εκλογές από τον Νοέμβριο του 2024, όταν ακυρώθηκε η εκλογή του ακροδεξιού Καλίν Τζορτζέσκου, γιατί υπήρχαν υποψίες ρωσικής παρέμβασης στις εκλογές.
Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ρουμανίας Μαρσέλ Τσολάκου ήταν το πρώτο πολιτικό θύμα των προεδρικών εκλογών, γιατί παραιτήθηκε μετά την ήττα του κυβερνητικού συνασπισμού στον πρώτο γύρο, δηλώνοντας μάλιστα ότι το κόμμα του θα αποχωρήσει από την κυβέρνηση. Η κυβέρνηση του Τσοκάλου είδε ξανά ρωσική ανάμειξη στις εκλογές με πρωταγωνιστή τον ιδρυτή του Telegram Πάβελ Ντούροφ.
Η Κεντροαριστερά βγάζει πρόεδρο στη Βαρσοβία;
Η ψήφος των κεντροαριστερών και κυρίως των λίγων αριστερών που συμμετέχουν στον συνασπισμό της κεντροαριστερής Νέας Αριστεράς της Μαγκνταλένα Μπιέατ, που πήρε 4,1%, θα είναι ίσως καθοριστικοί για την εκλογή του επόμενου προέδρου της δημοκρατίας στην Πολωνία. Το επίμαχο ερώτημα έχει τεθεί από πολλούς, αφού οι λίγοι αριστεροί ψηφοφόροι έτσι και πάνε στις κάλπες, θα πρέπει να επιλέξουν μεταξύ ενός ακροδεξιού και ενός σκληρού νεοφιλελεύθερου που θέλει τη συνέχιση του πολέμου μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό.
Η μικρή διαφορά του ακροδεξιού εθνικιστή υποψήφιου Κάρολ Ναβρότσκι του Νόμου και Δικαιοσύνη (PiS) με 29,5% από τον φιλοευρωπαίο Ραφάλ Τσασκόφσκι, του κυβερνητικού συνασπισμού του δεξιού Ντόναλντ Τουσκ, που πήρε μόλις 31,4%, ενίσχυσε την αισιοδοξία της πολωνικής Ακροδεξιάς ότι μπορεί να κερδίσει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών της 1η Ιουνίου, γιατί δύο άλλοι ακροδεξιοί υποψήφιοι που έλαβαν το 21,1%, ο Σλάβομιρ Μέντζεν με 14,8% και ο Γκέγκορζ Μπράουν με 6,3%, μπορεί να ψηφίζουν τον Ναβρότσκι στο δεύτερο γύρο. Ο Μπράουν το 2023 είχε χρησιμοποιήσει πυροσβεστήρα για να σβήσει κεριά για την εβραϊκή γιορτή Χανουκά στο Κοινοβούλιο της χώρας, ένα συμβάν που είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή. Το φιλιτραμπικό PiS εκτιμά ότι εάν κερδίσει τις προεδρικές εκλογές θα κερδίσει και τις βουλευτικές εκλογές, κλείνοντας την παρένθεση του Τουσκ.
Η πρώτη εκταφή 42 σωρών, 11 ανηλίκων και 16 γυναικών, από τους περίπου 100.000 Πολωνούς που δολοφονήθηκαν από τους φασίστες του Μπαντέρα στην Βολυνία της Ουκρανίας, αναμένεται να λειτουργήσει υπέρ του κυβερνητικού υποψηφίου, ενώ ο αρχιεπίσκοπος της Κρακοβίας Μάρεκ Ζεντρασβέβσκι συναντήθηκε στο Βατικανό με τον Πάπα Λέων ΙΔ’, με την Καθολική Εκκλησία να βρίσκεται μεταξύ της υπερ-καθολικής πολωνικής Ακροδεξιάς και τον αθεϊσμό και την woke κουλτούρα των Βρυξελλών.
Οι απειλές του Τουσκ ότι θα κλείσει τα σύνορα της χώρας με τη Γερμανία, εάν συνεχίσει να στέλνει μετανάστες στην Πολωνία, η παράταση της αναστολής χορήγησης ασύλου για μετανάστες από τη Λευκορωσία και η ανακοίνωση του Τουσκ για απομάκρυνση πλοίου του σκιώδες ρωσικού στόλου από την περιοχή του ενεργειακού καλωδίου που συνδέει την Πολωνία με τη Σουηδία αναμένεται να προσελκύσουν ακροδεξιούς και εθνικιστές ψηφοφόρους στον εκλεκτό της Κομισιόν.
