Υπό αδειοδότηση στην ΕΕ η γλυφοσάτη, ουσία που κατηγορείται για καρκινογένεση
Τριάντα ευρωβουλευτές -μεταξύ των οποίων κανείς Έλληνας-, με επιστολή τους στον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ εκφράζουν την ανησυχία τους και θέτουν ηχηρά και τεκμηριωμένα το ζήτημα της επαναξιολόγησης και κατάταξης της γλυφοσάτης, χημικής ουσίας που περιέχεται στο γνωστό και στην Ελλάδα ζιζανιοκτόνο Roundup, η οποία κρίνεται αν θα αδειοδοτηθεί για χρήση στις 28 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ κατηγορείται ότι δεν σκοτώνει μόνο τα ζιζάνια. Αξίζει να αναφερθεί ότι τη γλυφοσάτη εφηύρε το 1974 η Monsanto, η οποία την ενσωμάτωσε στο Roundup. Η χρήση της πολλαπλασιάστηκε με την εμπορία γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού και σόγιας, τα οποία δομήθηκαν έτσι, ώστε να μπορούν να αντέχουν στο ράντισμα με το εν λόγω ζιζανιοκτόνο.
Στις 15 Μαρτίου, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων (ΕCHA) έδωσε πράσινο φως στην αδειοδότησή της στην ΕΕ. Αρκετοί βλέπουν πίσω από την απόφαση αυτή τη Γερμανία και συγκεκριμένα την Βayer, η οποία πρόσφατα εξαγόρασε τη Monsanto και επιδιώκει επέκταση της άδειας του ζιζανιοκτόνου που παράγει η ίδια.
Οπως αναφερέται στην επιστολή των τριάντα ευρωβουλευτών με ημερομηνία 24 Μαρτίου 2017, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων (ΕCHA) δημοσιοποίησε ότι «η Επιτροπή Αξιολόγησης Κινδύνων (RAC) που υπάγεται σε αυτόν, συμφωνεί να διατηρηθεί η παρούσα εναρμονισμένη κατάταξη της γλυφοσάτης ως ουσίας που προκαλεί σοβαρή ζημιά στην όραση και είναι τοξική για τη θαλάσσια ζωή με μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Η RAC κατέληξε ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δεν επαρκούσαν για να καταταχθεί η γλυφοσάτη ως καρκινογόνα, μεταλλαξιογόνα ή τοξική για την αναπαραγωγή».
Εν τω μεταξύ, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, έχει ασκηθεί προσφυγή από ανθρώπους που ισχυρίζονται ότι ανέπτυξαν non Hodgkin’s λέμφωμα, ως αποτέλεσμα της έκθεσης στη γλυφοσάτη. Τα δικαστικά έγγραφα περιλαμβάνουν μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από τη Monsanto, εταιρεία μέλος της Glyphosate Task Force (GTF), η οποία είναι μια «κοινοπραξία εταιρειών που ενώνουν τους πόρους και τις προσπάθειες τους, προκειμένου να ανανεωθεί η ευρωπαϊκή κατάταξη της γλυφοσάτης».
Γνωστά τα αποτελέσματα της γλυφοσάτης από το 1999
Σύμφωνα με άρθρο της εφημερίδας «Le Monde», στις 18 Μαρτίου, οι πληροφορίες που αποκαλύπτονται μέσω των μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι ότι ήδη από το 1999 η Monsanto ήξερε για γονοτοξικές επιδράσεις της γλυφοσάτης. Ο Τζέιμς Πάρι (James Parry), φημισμένος γενοτοξικολόγος με τον οποίο η Monsanto είχε συνεργαστεί, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η γλυφοσάτη είχε εν δυνάμει κλαστογονικά αποτελέσματα in vitro και πρότεινε τη διεξαγωγή πιο συγκεκριμένων ερευνών για πιθανά μεταλλαξιογόνα αποτελέσματα της γλυφοσάτης. Τα ηλεκτρονικά μηνύματα δείχνουν ότι η Monsanto μετάνιωσε για τη συνεργασία της με τον Πάρι και δεν ήταν διατεθειμένη να συνεχίσει τις προτεινόμενες μελέτες. Ο Τζέιμς Πάρι πέθανε το 2010.
Επιπλέον, εσωτερικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από το καλοκαίρι του 2012, τα οποία αναφέρονται σε άρθρο της «Huffington Post», δείχνουν ότι η Monsanto είχε συγγράψει έρευνα την οποία αργότερα απέδωσε σε ακαδημαϊκούς. Το σκεπτικό που εμφανίζεται στα μηνύματα εκείνη την εποχή ήταν ότι «δυστυχώς, δημιουργήθηκε ένα τόσο μεγάλο χάος μελετών που αναφέρουν γενοτοξικά αποτελέσματα, που η ιστορία όπως παρουσιάζεται δοκιμάζει τα όρια της αξιοπιστίας». Ενώ εντοπίζεται μια λεγόμενη «ανάγκη για εκ νέου ομαδοποίηση και επανασχεδιασμό της προσέγγισης».
Αμφισβητήσιμη αξιοπιστία
Ως μέλη του Ευρωκοινοβουλίου, είμαστε ιδιαίτερα ανήσυχοι βλέποντας ότι μία από τις δημοσιευμένες μελέτες που χρησιοποιήθηκαν στο πόρισμα «Renewal Assessment Report of glyphosate: Risk assessment provided by the rapporteur Member State Germany and co-rapporteur Member State Slovakia» είναι η μελέτη «Review of genotoxicity studies of Glyphosate and Glyphosate-based formulations, Critical Reviews of Toxicology», η οποία γράφτηκε από κοινού από τους Larry Kier και David Kirkland. Και οι δύο αναφέρονται στα έγγραφα της Monsanto, ο πρώτος ως πρώην ειδικός της Monsanto και νυν σύμβουλος επί τοξικολογικών ζητημάτων. Τα δημοσιοποιημένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου φανερώνουν ανησυχία για το επίπεδο αξιοπιστίας που έφερε: «με δεδομένη την ανάθεσή του στη βιομηχανία, άλλοι αξιόπιστοι γενοτοξικολόγοι συγγραφείς από την Ευρώπη αναζητούνται. Ο Ντέιβιντ Κέρκλαντ (David Kirkland) ήταν η πρώτη επιλογή».
Μια εσωτερική ηλεκτρονική επιστολή από τις 12 Ιουλίου 2012, αναφέρεται στην υπογραφή σύμβασης μεταξύ της Monsanto και του Ντέιβιντ Κέρκλαντ: «Αυτό θα του επιτρέψει να συν-γράψει τη μελέτη για τη γονοτοξικότητα με τον Λάρι Κίερ (Larry Kier), καθώς και να συμμετέχει σε οποιαδήποτε άλλα σχέδια μπορεί να προκύψουν (…) Μπορεί να είναι απαραίτητο να έχουμε έναν εμπειρογνώμονα γενοτοξικολόγο με βάση την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε ετοιμότητα για ζητήματα που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια της αναθεώρησης του κανονιστικού πλαισίου».
Οι δύο συγγραφείς της μελέτης κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «η συντριπτική υπεροχή των αρνητικών αποτελεσμάτων σε άριστα εκτελεσμένες δοκιμασίες σε βακτηριακή αναστροφή και in vivo μικροπύρηνα και χρωμοσωμικά θηλαστικά υποδεικνύουν ότι η γλυφοσάτη και τα σκευάσματά της δεν ήταν γονιδιοτοξικά σε αυτές τις βασικές δοκιμασίες.» Στη σελίδα 57 της Τελικής Προσθήκης, μπορείτε να διαβάσετε ότι «δίνοντας βάρος στην τεκμηρίωση, μπορούμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει γονοτοξικότητα in vivo και εν δυνάμει μεταλλαξιογένεση της γλυφοσάτης ή των σκευασμάτων της, η οποία να αναμένεται υπό κανονικές συνθήκες έκθεσης, δηλαδή κάτω από τα επίπεδα τοξικής δόσης.»
Πιθανότητα καρκινογένεσης για τους ανθρώπους
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), στο τελικό της πόρισμα για τη γλυφοσάτη, στη σελίδα 1392 όπως ανέβηκε στην ιστοσελίδα της EFSA, αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια συνεδρίασης στις 27 Φεβρουαρίου 2015 για την επαναξέταση φυτοφαρμάκων «επιβεβαιώνεται ότι η δραστική ουσία γλυφοσάτη στερείται δυνητικής γονιδιακής τοξικότητας», παρά τις παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν από τους PAN-Europe, PAN-UK και Agrar Koordination ότι «αντίθετα, γονοτοξικά αποτελέσματα είναι ήδη εδώ και καιρό γνωστά και στη διάθεση των εξεταστών».
Σε αντίθεση με την EFSA και τον ECHA, o Διεθνής Οργανισμός για την Έρευνα του Καρκίνου (IARC) κατέληξε το Μάρτιο του 2015, ότι η γλυφοσάτη είναι πιθανότατα καρκινογενής για τους ανθρώπους. Στη σελίδα 45 του μονογράμματος του IARC για τη γλυφοσάτη μπορεί καθένας να δεί ότι ο IARC δεν συμπεριέλαβε στην αξιολόγησή του την εν λόγω μελέτη των Kίερ και Κέρκλαντ: «Η ομάδα εργασίας εκτίμησε ότι οι πληροφορίες που παρέχονται από τους Κίερ και Κέρκλαντ δεν απαντούν τα κριτήρια για συμπερίληψη στοιχείων, όπως αυτά απαιτούνται, εφόσον δεν αποτελούν μελέτη που δημοσιοποιήθηκε ή έγινε αποδεκτή για δημοσίευση στον ανοιχτά διατιθέμενο επιστημονικό χώρο συγγραφής ούτε πληροφορίες από κυβερνητικά πορίσματα που είναι στη διάθεση του κοινού.
Ζ.Γ.
