Τη συνέντευξη πήρε ο Παύλος Κλαυδιανός
Το Γιουρογκρουπ της Πέμπτης ήταν ασφαλώς κρίσιμο…
Ήταν ένα κρίσιμο Γιουρογκρουπ εντυπώσεων, προετοιμασίας. Υπό την έννοια ότι έγινε σαφές ότι αν η Ευρώπη δεν κάνει πίσω στο θέμα του αριθμητικού προσδιορισμού της ελάφρυνσης χρέους, το ΔΝΤ δεν θα κάνει δικό του DSA (ανάλυση βιωσιμότητας χρέους).
Και αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Ναι, έγινε σαφές. Aπαντήθηκε από τους ευρωπαίους ότι αν δεν προχωρήσει το ΔΝΤ σε δική του, θετική ανάλυση βιωσιμότητας χρέους, τα ευρωπαϊκά όργανα, κυρίως ο ESM, που κρατά κατά κύριο λόγο το ελληνικό χρέος στα χέρια του, αλλά και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε δική τους ανάλυση βιωσιμότητας χρέους, η οποία θα ήταν ένα μεγάλο πρόβλημα θεσμικό. Γι’ αυτό μάλλον θα υπάρξει τελική προσέλευση. Προσέξτε μία ακόμη λεπτομέρεια: ακόμα και αν το ΔΝΤ δεν μπει στο ελληνικό πρόγραμμα, αλλά μείνει η Ελλάδα εκτός προγράμματός του, το ΔΝΤ, καθώς η Ελλάδα θα μείνει χώρα του Ταμείου, μπορεί με γρήγορες διαδικασίες —επειδή τελευταία φορά που έκανε έκθεση για την Ελλάδα πριν 15-16 μήνες, χρησιμοποίησε το άρθρου 4 του καταστατικού του— να κάνει, με την Ελλάδα εκτός προγράμματός, του, έκθεση για την ελληνική περίπτωση και να βάλει σαν παράρτημα μια ανάλυση βιωσιμότητα χρέους με βάση τα στοιχεία που θα έχει βγάλει η Ευρώπη έως τότε.
Αυτό δεν θα ήταν καλό όμως.
Αυτό θα ήταν σωτηρία, στην τελευταία γραμμή, γιατί θα έδινε δυσοίωνο σημάδι στις αγορές, θα φαινόταν σαν μαντάρισμα, όπως ειπώθηκε.
Το ΔΝΤ ως θεσμικός διεθνής παράγοντας
Βλέπουμε ότι όσο προχωράει η συζήτηση με τη Γερμανία τελικά, όχι την ΕΕ, το μεν ΔΝΤ δείχνει όλο και πιο πολύ να θέλει να μπει στο πρόγραμμα, η δε Γερμανία εμφανίζεται κάπως πιο χαλαρή. Είναι έτσι και πού οφείλεται αυτό;
Θα μου επιτραπεί να κάνω μία υπόθεση, γιατί σε αυτό δεν υπάρχει απάντηση. Το μεν ΔΝΤ επειδή βλέπει να έρχεται το ιταλικό πρόβλημα στον ορίζοντα, όχι αύριο, και η Ιταλία είναι συστημικό πρόβλημα για την Ευρώπη, είναι συστημικό πρόβλημα και για τη Δύση γενικώς, επειδή είναι μεγάλη χώρα, έχει μεγάλο χρέος και κυρίως οι τράπεζές της συμμετέχουν στο διεθνές σύστημα, και το ΔΝΤ το γνωρίζει αυτό, βλέπει να έρχεται ευθύνη δική του στο μέλος, άλλη πέραν της Ελλάδος. Γι’ αυτό το λόγο καταλαβαίνει ότι δεν πρέπει να φθάσει σε τεχνική αστοχία πάλι.
Δηλαδή συμπεριφέρεται ως θεσμικός διεθνής παράγοντας εννοείς;
Επανέρχεται για να καταστεί στην Ευρώπη ως παράγων. Τη δεκαετία του 1970 το ΔΝΤ έπαιξε ρόλο στην Ευρώπη, στην Αγγλία και στην Ιταλία, έληξε μετά και επανήλθε το 2010 για την Ελλάδα.
Ενώ η Γερμανία;
Η Γερμανία αυτή τη στιγμή, το ξέρω ότι ακούγεται παράξενο, δεν έχει κυβέρνηση. Παρά το ότι έκανε κυβέρνηση, στην οποία μάλιστα υπήρξε και αλλαγή, αφού οι Σοσιαλδημοκράτες κέρδισαν και το υπουργείο Εξωτερικών και το Οικονομίας, δύο βαριά υπουργεία, μολαταύτα, επειδή στη Γερμανία για να ισχύσει ο προϋπολογισμός πρέπει να ψηφιστεί στη Βουλή, ψηφίστηκε, πριν λίγες εβδομάδες, προϋπολογισμός που ήταν καρμπόν προηγούμενης εποχής, γιατί μόνο έτσι μαζεύονταν τα κουκιά για να ψηφιστεί. Η Γερμανία βρίσκεται σε τέλμα πολιτικής, υπάρχουν εξαιρετικά πολύ καλές προθέσεις από τον Σολτς και το νέο περιβάλλον του, οι οποίες όμως δεν μπορούν να υλοποιηθούν για το ελληνικό χρέος. Αυτό παίζεται μεταξύ ΔΝΤ και Γερμανίας, με πολλαπλά μπρος πίσω, και οι δύο πλευρές όμως θα μαλακώσουν τις θέσεις τους.
Ο Σεντένο εισερχόμενος στο Γιούρογκρουπ δήλωσε ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά στη συμμετοχή του ΔΝΤ. Αποκαλύπτει τη διάθεση του Γιουρογκρουπ αυτή η δήλωση;
Ο Σεντένο, αφού είπε υμνητικά λόγια για την επιτυχία του Staff Level Agreement, και αφού συνέστησε στην Ελλάδα να κάνει γρήγορα στην υλοποίηση, για να δώσει θετικά σημάδια, καθώς οι Γερμανοί έχουν την παλιά θέση του Σόιμπλε, αλλά και της γερμανικής βουλής, ότι ελάφρυνση του χρέους θα υπάρξει μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν συζητιέται.
Οι παραμετρικές αλλαγές του χρέους
Ειπώθηκε, όμως, ότι θα συμφωνηθεί στις 21 Ιουνίου
Δεν θα υπάρξει συμφωνία ανακοινωμένη για υλοποίηση. Θα υπάρξει, αν όλα πάνε καλά, στις 21 Ιουνίου ή έστω 12 Ιουλίου συμφωνία για τις παραμετρικές αλλαγές του χρέους
Και ο Ρέγκλινγκ είπε ή στο τέλος Ιουλίου.
Θεσμική ημερομηνία είναι η 12η Ιουλίου, που δεν είναι τέλος του μήνα, αλλά πάντοτε μπορεί υπό συνθήκες καταστροφής, αν δηλαδή η Γερμανία βάλει τον εαυτό της στη γωνία, μπορεί να φτάσουμε και σε έκτακτο Γιούρογκρουπ.
Έλεγες για τις παραμετρικές αλλαγές, νωρίτερα. Δηλαδή;
Είναι χαρακτηριστικό, αν είναι σωστή η πληροφόρηση, ότι ο Σολτς ουδόλως επικαλέσθηκε ούτε στο Γιουρογκρουπ ούτε στο, ακόμη σημαντικότερο, Ουάσινγκτον Γκρουπ που προηγήθηκε τη βόμβα που έριξε η Μπούντεσμπανκ, λέγοντας ότι κατά τη δική της εκτίμηση δεν υπάρχει καν ανάγκη άμεσης ελάφρυνσης. Δεν μετέφερε, δεν αξιοποίησε αυτό το βαρύ επιχείρημα, που αν ζούσαμε στην εποχή του, ήδη ναφθαλινοποιημένου, Σόιμπλε θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα είχε ακούσει το Γιούρογκρουπ.
Ο Ρέγκλινγκ ήταν πολύ σαφής, πάντως, για την ελάφρυνση τους χρέους
Είναι ενδιαφέρουσα η άποψη του Ρέγκλινγκ. Παρότι είναι ανώτατος υπάλληλος, είναι ο άνθρωπος που έχει στα βιβλία του το ελληνικό χρέος. Εκεί, είναι τεχνικό αυτό, αλλά έχει ενδιαφέρον, έχει δύο κατηγορίες χρέους: ένα μεγαλύτερο, νομίζω πάνω από 100 δισ., που ανήκει στον παλαιό EFSM, που τον έχει ρουφήξει το ESM, και είναι ακριβό, και ένα δεύτερο κομμάτι, γύρω στα 40 δισ., που ανήκει πάλι στον ESM, από το δεύτερο πρόγραμμα, που είναι φθηνότερο. Ο Ρέγκλινγκ γνωρίζει ότι ειδικά στο πρώτο κομμάτι χρειάζεται να γίνει δουλειά και επέκταση των λήξεων και ελάφρυνσης επιτοκίου. Ο Ρέγκλινγκ έχει και ένα άλλο μεγάλο όπλο, αν του επιτραπεί, δηλαδή αν του επιβληθεί να το χρησιμοποιήσει: μπορεί να επαναγοράσει η να βοηθήσει να αγοραστεί από την Ελλάδα το χρέος του ΔΝΤ, 20 δισεκατομμύρια, που είναι πανάκριβο και δημιουργεί θεσμικό πρόβλημα σ’ αυτό. Θεωρώ, λοιπόν, ότι αυτό που διαψεύσθηκε η συζήτησή του, αλλά απασχόλησε το Ουάσινγκτον Γκρουπ, γίνεται τυράκι που μπορεί να δοθεί στο ΔΝΤ, ώστε να βελτιώσει τη στάση του στην έκθεση βιωσιμότητας του χρέους, για να αγοραστεί το δικό του χρέος και να πάψει το θεσμικό του πρόβλημα.
Θετικότερη γεύση στο Γιούρογκρουπ
Στα υπόλοιπα θέματα τώρα. Για το Γούρογκρουπ τι ξέρουμε;
Ξέρουμε ότι υπήρξε η υμνητική στάση για την προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να κλείσει την τεχνική συμφωνία, η έκκληση αλλά και παρότρυνση να υπάρξει ταχύτερη και πληρέστερη δυνατή υλοποίηση, που δεν σημαίνει απλά ένα πολυνομοσχέδιο, αλλά και να προχωρήσουν οι υπουργικές αποφάσεις, ώστε να συνεχίσει αυτή η συνεχής καραμέλα των 88 προαπαιτούμενων, ει δυνατόν και μέσα στον Ιούνιο, ώστε στο επόμενο Γιούρογκρουπ να δείξουμε ως Ελλάδα τη μεγαλύτερη προθυμία να προχωρήσουμε στο μέτρο του εφικτού. Για παράδειγμα, το Ελληνικό που προϋποθέτει αποφάσεις του ΣτΕ, δεν είναι έξυπνο να θεωρείται προαπαιτούμενο υπό πίεση χρόνου. Έχουν και αυτό στο «μυαλό» τους οι «εταίροι». Υπήρχε επίσης πολύ ρηχή συζήτηση, η οποία αφέθηκε στους τεχνικούς, γύρω από την εποπτεία, την επιτήρηση και την παρακολούθηση υπό την οποία θα μείνει η Ελλάδα μετά τη λήξη των μνημονίων. Πρόκειται για μια συζήτηση που αφήνεται στη διπλωματική ευφυΐα των τεχνικών αντιπροσωπειών, ώστε η περιγραφή να μην πλήττει πολιτικά την ελληνική κυβέρνηση.
Ήταν δηλαδή λίγο θετικότερο αυτό το πλάνο
Ήταν κάπως θετικότερο σαν γεύση. Και απ’ ότι βγαίνει προς τα έξω, η σχετική σιωπή της Γερμανίας σ’ αυτό το θέμα έρχεται να αντισταθμίσει την ακόμη πεισματική επιμονή της ότι η διαχείριση του χρέους θα πρέπει να έχει αυτοματισμό, ο ρυθμός μείωσης, όπως προβάλει ακόμη έντονα η γαλλική πλευρά, αλλά να έχει τη δυνατότητα το Γιούρογκρουπ να παρεμβαίνει αν αισθανθεί ότι η ελληνική παρακολούθηση εκτροχιάζεται.
