Σκίτσο: Βαγγέλης Χερουβείμ
Για μια ακόμη χρονιά δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι κατέβηκαν στους δρόμους, σ’ όλη τη χώρα, να γιορτάσουν, αγωνιστικά την Πρωτομαγιά, την ιστορικά φορτισμένη εργατική κινητοποίηση. Από νωρίς τα σωματεία κατέβαιναν με τα πανό τους, υπήρξαν κομματικά πανό και μπλοκ. Το παρών έδωσαν και οι ηγέτες της Αριστεράς και Κεντροαριστεράς. Ο Δημήτρης Κουτσούμπας και ο Νίκος Ανδρουλάκης κατέθεσαν στεφάνι στο Σκοπευτήριο. Ο Αλέξης Χαρίτσης παραβρέθηκε στη διαδήλωση της Αθήνας, ο Σωκράτης Φάμελλος της Θεσσαλονίκης.
Τα κεντρικά συνδικάτα, ΑΔΕΔΥ – ΓΣΕΕ, ωστόσο, αλλά και τα επιμέρους συνδικαλιστικά ρεύματα, όπως προκύπτει από τις αφίσες που καλούσαν στην απεργία και τους λόγους που εκφωνήθηκαν, δεν κατάφεραν να απαντήσουν καίρια στην αναβαθμισμένη επίθεση της κυβέρνησης. Οι εκδηλώσεις ήταν περισσότερο επετειακές, σε παλμό και περιεχόμενο, ενώ η κυβέρνηση εξοπλίζει την εργοδοσία με νέα αντεργατικά μέτρα. Η εκδικητική απόλυση του συνδικαλιστή στον σιδηρόδρομο Κώστα Γενιδούνια είναι κλιμάκωση από πλευράς κυβέρνησης. Εντούτοις, όπως και στην πανελλαδική απεργία στις 9/4, οι απεργιακές συγκεντρώσεις στην Αθήνα ήταν τρεις: ΑΔΕΔΥ, ΓΣΕΕ, ΠΑΜΕ. Δεν το λες και υπεύθυνη απάντηση.
Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση
Σε δύο μέτωπα σχεδιάζει την επίθεσή της η κυβέρνηση. Το ένα, είναι οι συνθήκες εργασίας όπου μέσω της περαιτέρω ευελιξίας προσφέρονται αυξημένα περιθώρια εκμετάλλευσης στην εργοδοσία. Πλέον οι εργοδότες θα μπορούν να μεταβάλλουν το ωράριο απασχόλησης των εργαζόμενων σε εβδομαδιαία βάση. Δηλαδή, με βάση τις ανάγκες τους, θα αυξάνουν το ημερήσιο ωράριο εργασίας με «αντάλλαγμα» επιπλέον ρεπό ή αυξημένη άδεια!
Στην ισχύουσα, πιο περιορισμένη, διευθέτηση του χρόνου εργασίας, παρεμβαίνει το Σωματείο. Τώρα θα καταργηθεί, ενώ θα θεσμοθετηθούν και συμβάσεις «κατά παραγγελία». Ουσιαστικά, αν περάσει το μέτρο, που ασφαλώς θα βρει μεγάλη αντίδραση, καταργούνται οι υπερωρίες, γίνονται απλήρωτες. Ο αδύναμος μηχανισμός της Επιθεώρησης Εργασίας θα είναι αδύνατο να ελέγξει την «τήρηση της υπόσχεσης για ρεπό», ενώ σε κλάδους με εποχιακή πίεση όπως ο τουρισμός θα είναι ανέκδοτο. Κωδικοποιημένα, οι αλλαγές που σχεδιάζονται και θα προστεθούν στο αντεργατικό υπάρχον οπλοστάσιο είναι: Δυνατότητα συμβάσεων κατά παραγγελία, μικρού χρόνου, ακόμη και μιας μέρας. Δυνατότητα υπογραφής συμβάσεων μέσω κινητού. Μείωση των ημερών για να θεωρηθεί η απουσία από την εργασία ως οικειοθελής αποχώρηση. Καθιέρωση δυνατότητας διευθέτησης χρόνου εργασίας σε εβδομαδιαία βάση. Αύξηση των υπερωριών από 150 σε 200 ετησίως.
Συλλογικές συμβάσεις – προκάλυμμα
Η κυβέρνηση ανοίγει και θέμα αλλαγής του καθεστώτος της υπογραφής Συλλογικών Συμβάσεων. Με δεδομένο ότι στην Ελλάδα μόλις και μετά βίας με συλλογικές συμβάσεις καλύπτεται μόνο το 25% των εργαζόμενων, η κυβέρνηση εμφανίζει τις σχεδιαζόμενες αλλαγές σαν «θετικό μέτρο» που αντισταθμίζει τις απλήρωτες υπερωρίες. Ωστόσο, ο τρόπος της υιοθέτησης της κοινοτικής οδηγίας λίγο καιρό πριν, που συρρίκνωνε και το κοινοτικό πλαίσιο, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία για το τι σχεδιάζει. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΓΣΕΕ μπορεί να μην στείλει καν εκπρόσωπό της στην Επιτροπή που εξήγγειλε ο υπουργός Εργασίας ότι θα συγκροτηθεί για την κατάρτιση του νόμου.
Το τρίτο πολύ σημαντικό μέτωπο της κυβέρνησης κατά των δυνάμεων της εργασίας και γενικότερα του κοινωνικού κράτους έρχεται μέσω της συμμετοχής της Ελλάδας στο Rearm, τα προγράμματα επανεξοπλισμού της Ευρώπης. Η κυβέρνηση ήδη ζήτησε την εφαρμογή της λεγόμενης «ρήτρας διαφυγής» για τις αμυντικές δαπάνες. Ουσιαστικά, είναι βήμα συμμετοχής της χώρας, που ήδη δαπανά υπέρογκα ποσά για εξοπλισμούς, στον μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας σε πολεμική. Αυτό φέρνει πιο κοντά το ενδεχόμενο πολέμου, και συγχρόνως συρρικνώνει τις κοινωνικές δαπάνες και πιέζει περαιτέρω τους μισθούς.
Διαβάζοντας τις ανακοινώσεις των κεντρικών συνδικάτων, αντίθετα απ’ όσα παρακολουθούμε στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά, τα μέτωπα αυτά απουσιάζουν από τα αιτήματα, ή απλώς εκφωνούνται. Αυτή τη στιγμή επιβάλλεται ένας επίμονος και ευρύς σχεδιασμός ενημέρωσης των εργαζόμενων για το τι ακριβώς συμβαίνει στην Ευρώπη και στην Ελλάδα και την ανάγκη κινητοποίησης. Σε κάθε περίπτωση αυτό το επιπλέον καθήκον, αν δεν το αναλάβουν ΑΔΕΔΥ – ΓΣΕΕ, μπορεί να σχεδιαστεί από τα πρωτοβάθμια σωματεία. Το ελληνικό συνδικαλιστικό κίνημα επείγει, είναι ζωτική ανάγκη, να συνδεθεί με όσα σχεδιάζουν ήδη τα συνδικάτα στην Ευρώπη.
Ευρωπαϊκά συνδικάτα κατά του επανεξοπλισμού
Το θέμα του επανεξοπλισμού της Ευρώπης, της πολεμικής οικονομίας και των βαρύτατων συνεπειών τους στην ειρήνη και τη ζωή των εργαζομένων κυριαρχούσε στα συνθήματα των ευρωπαϊκών συνδικάτων την Πρωτομαγιά. Η πολιτική που διεκδικούν είναι απολύτως αντίθετη της πολιτικής της ΕΕ.
Γαλλία: «Αγωνιζόμαστε για μια άλλη οικονομία, για την ειρήνη και την ασφάλεια», σημείωσε εκπρόσωπος της CGT. «Με τις πολεμικές δαπάνες και τους επανεξοπλισμούς έχουν κηρύξει τον πόλεμο κατά των εργαζομένων και συνδικάτων. Μεταφράζεται με την υποβάθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών σ’ όλους τους τομείς, παιδεία, στέγαση, υγεία. Εξαγγέλλεται αγώνας για την ειρήνη, κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, υπέρ της αλληλεγγύης. Η γεωπολιτική κρίση είναι καλή ευκαιρία για τους προπαγανδιστές και εμπόρους του πολέμου. Στόχος, λοιπόν, ο αγώνας για την ειρήνη».
Γερμανία: Η γερμανική γενική συνομοσπονδία εργάζεται ήδη για τη δημιουργία κινήματος κατά των εξοπλισμών και των πολέμων. Ο επανεξοπλισμός της Γερμανίας, όπως δήλωσε εκπρόσωπός της, γίνεται με έναν πολύ βιαστικό τρόπο και από μια κυβέρνηση που ακόμα δεν έχει ορκιστεί. Θέτει τη χώρα σε δοκιμασία και δεν λύνει κανένα πρόβλημα να μετατρέπει μεγάλες βιομηχανίες, όπως η Volkswagen, σε πολεμική. Η κεντρική θέση της συμπυκνώνεται στο σύνθημα «σταματήστε την τρέλα των εξοπλισμών, μόνο η ειρήνη μπορεί να σώσει, τη βιομηχανία, την απασχόληση και την ευημερία των λαών της Ευρώπης».
Ισπανία: Οι εργατικές επιτροπές, συνδικάτο της Αριστεράς, επισημαίνουν ότι συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης δεν πρέπει να αποτελέσει άλλοθι για την κούρσα των εξοπλισμών. Αντίθετα, η καλύτερη λύση είναι η ανάπτυξη της κοινωνικής και οικονομικής Ευρώπης. Κενό που φάνηκε με τον Covid. Ο πόλεμος των δασμών μπορεί να αντιμετωπιστεί με κοινή στάση. Τα συνδικάτα πρέπει να απαιτήσουν να προχωρήσουν οι κυβερνήσεις σε κοινές πολιτικές που θα ενισχύουν τα κράτη μέλη. Προτείνουν τη δημιουργία Ταμείου Ευρωπαϊκών Επενδύσεων για την αναζωογόνηση της οικονομίας με στόχο την κοινωνική ανάπτυξη, τη μείωση των ανισοτήτων.
Ιταλία: Με σύνθημα «ενωμένοι για μια ασφαλή εργασία» οργάνωσαν τη συγκέντρωσή τους στη Ρώμη τα τρία κεντρικά συνδικάτα CGIL, CISL, UIL. Ο γενικός γραμματέας της CGIL, Μαουρίτσιο Λατίνι, είναι μετωπικός με το πρόγραμμα εξοπλισμού. Εκείνο που χρειαζόμαστε, σημείωσε, είναι πόροι για την κοινωνική Ευρώπη και την Ευρώπη της εργασίας όχι για επανεξοπλισμούς, διότι κόβουν το κοινωνικό κράτος και πληρώνουν οι εργαζόμενοι. Ασφάλεια φέρνει η εργασία όχι οι επανεξοπλισμοί. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι δημοκρατία και δικαιώματα για να σταματήσουμε τον πόλεμο. Τα χρήματα δεν πρέπει να δαπανώνται σε όπλα, αλλά στη βιομηχανική πολιτική. Ο επανεξοπλισμός της Ευρώπης είναι μία τρέλα και η CGIL θα συμμετάσχει σε συγκεντρώσεις με σημαία την ειρήνη.
Πορτογαλία: Ο εκπρόσωπος της αριστερής CGT σημείωσε ότι η υστερία του Τραμπ εναντίον της Κίνας διευκολύνει τις ΗΠΑ να επιβάλλουν την πολιτική τους. Είναι προπαγάνδα που καθιστά αναγκαία την πολιτική επανεξοπλισμού της Ευρώπης. Αυτή η πολιτική θα έχει ως συνέπεια τη στασιμότητα των μισθών, τη μείωση των κοινωνικών υπηρεσιών. Ο αγώνας, επομένως, υπέρ της ειρήνης είναι προϋπόθεση για κοινωνική δικαιοσύνη. Στόχος να σταματήσουν οι πόλεμοι στη Γάζα και την Ουκρανία.
